KİK Kararı: 2013/UH.I-1695

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/029
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 08.04.2013
Karar No : 2013/UH.I-1695
BAŞVURU SAHİBİ:
Rtur Turizm Otomotiv Temizlik Tekstil Gıda Petrol Ürünleri Pazarlama İthalat İhracat San. Ve Tic. Ltd. Şti., YÜZYIL MAH. MATBAACILAR CAD. ÜNEYLER İŞ MERKEZİ NO:9/1 SOK. NO:1 KAT:3 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü (Termik Santraller Dairesi Başkanlığı) , Ambarlı Mah Dolum Tesıslerı Yolu Mevkıı 34315 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/175455 İhale Kayıt Numaralı "2 Yıl Süre İle Personel Servisi Ve Okul Servisi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü Termik Santraller Dairesi Başkanlığıtarafından 28.12.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2 Yıl Süre İle Personel Servisi ve Okul Servisi” ihalesine ilişkin olarak Rtur Turizm Otomotiv Temizlik Tekstil Gıda Petrol Ürünleri Pazarlama İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.02.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.02.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 05.03.2013tarih ve 8085sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/959sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyonunca açıklanan yaklaşık maliyetin 1.648.984,88 TL olduğu ve yaklaşık maliyet açıklanırken kâr oranının açıklanmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin ise 1.244.544,00 TL olduğu, firma kârının % 20 olarak kabul edilmesi halinde mevzuat gereği kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan tekliflerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi gerektiği,

İdarenin şikâyete verdiği cevapta, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bileşenlerine göre idarece yapılan hesaplama neticesinde, söz konusu isteklinin bu bileşenleri karşılayacağına karar verildiğinden başvurularının reddedildiği,

İhale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük açıklama istenilmesi gerektiği halde, açıklama istenilmeden ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü (Eüaş) Ambarlı Fuel-Oil Doğal Gaz Kom. Çev. Sant. İşl. Müd.” şeklinde belirlendiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde,

“Madde 19 - Teklif ve sözleşme türü

19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesine,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde,

“20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklif verilebilecek kısımların listesi ekte belirtilmiştir.

_Birinci Kısım: Personel servisi
İkinci Kısım: Okul servisi” _düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ise,

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç gibi giderlerin tamamı isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olacaktır.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç gibi giderlerin tamamı isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olacaktır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu ihaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde,

“İşe başlama tarihi 12.03.2013; işi bitirme tarihi 11.03.2015” düzenlemesinin yer aldığı,

Bahse konu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’de işin konusunun, “ EÜAŞ Ambarlı Fuel-Oil Doğalgaz Kombine Çevrim Santrali İşletme Müdürlüğü (idare) personeli ve personelin ailesine mensup öğrenciler için; 12/03/2013 tarihinden itibaren iki (2) yıl süreyle, çeşitli güzergahlarda, asgari on bir (11) adet araçla personel servisi ve asgari on iki adet araçla okul servisi yaptırılacaktır” şeklinde belirlendiği görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda; başvuruya konu ihaleye 9 teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda HDY Temizlik Taşıma Gıda İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “teklif zarfında hiçbir belge olmadığı”, Efsane Turizm Taş. İnş. Pet. Ürü. Temz. ve Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “teklif zarfının boş olduğu”, Er Teks Göl Kent Seyahat Nak. Oto Gıda İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “geçici teminatının bulunmadığı”, Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “geçici teminatı ve teklif mektubunun bulunmadığı”, Zeal Turizm Taşımacılık Mutfak Eşya Gıda ve Dan. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “iş deneyimini gösteren belge olarak sunduğu sözleşme ile faturaların uyuşmadığı, sözleşmenin birinci sayfasında tarafların imzaları ve paraflarının olmadığı ve sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeleri sunmadığı”, Escan Taşımacılık Oto Kir. İnş. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “ekonomik ve mali yeterliliğe ilişkin olarak sunmuş olduğu belgeler üzerinden yapılan incelemede, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olma şartını sağlamadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin en düşük teklif sahibi Hozan Turizm İnşaat Oto Pazarlama Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

…

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde ihale komisyonu tarafından verilen tekliflerin 37’nci maddeye göre değerlendirileceği, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

…

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir… ” açıklaması,

“Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise,

“79.4**.** İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Bahse konu ihaleye ilişkin ihaleye onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, yaklaşık maliyetin 1.648.984,88 TL olarak hesaplandığı, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranının belirlenmediği görülmüştür.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet işi olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değerin bulunmadığı anlaşılmakla beraber, istikrar kazanmış Kurul kararları gereğince kârsız yaklaşık maliyetinaltında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesine göre yüklenici kâr oranının azami %20 olarak belirlenebileceği dikkate alındığında, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı hizmet alımı ihalelerine yönelik yapılacak değerlendirmelerde yaklaşık maliyetin %20 oranında kâr içerdiğinin kabulünden hareket edilmesi gerekmektedir.

Bu doğrultuda yaklaşık maliyetin hesabında kâr oranının ayrıca belirtilmemiş olduğu başvuruya konu ihalede, anılan Yönetmelik maddesinde öngörülen azami %20 kâr tutarı yaklaşık maliyetten düşüldüğünde, kârsız yaklaşık maliyet tutarının 1.374.154,07 TL’ye tekabül ettiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Hozan Turizm İnşaat Oto Pazarlama Tic. Ltd. Şti. firması tarafından ihaleye 1.244.544,00 TL teklif edildiği, söz konusu teklifin kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olması nedeniyle aşırı düşük olduğu ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması işleminin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Rtur Turizm Otomotiv Temizlik Tekstil Gıda Petrol Ürünleri Pazarlama İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aydoğanlar Oto San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 1.369.360,00 TL teklif edildiği, söz konusu teklifin kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olması nedeniyle aşırı düşük olduğu ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması işleminin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Hozan Turizm İnşaat Oto Pazarlama Tic. Ltd. Şti. ve Rtur Turizm Otomotiv Temizlik Tekstil Gıda Petrol Ürünleri Pazarlama İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aydoğanlar Oto San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’ndan aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi