KİK Kararı: 2013/UH.I-1678

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/029
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 08.04.2013
Karar No : 2013/UH.I-1678
BAŞVURU SAHİBİ:
Muzaffer Altıntaş, 19 MAYIS SANAYİ SİTESİ 64.SOK. NO:14 KUTLUKENT/ SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Şırnak Üniversitesi Rektörlüğü (Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı), Kaymakam Halil Ulusoy Cad. No:16/2 73000 ŞIRNAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/194181 İhale Kayıt Numaralı "286180 Öğün 4 Çeşit Öğlen Yemeği Pişirilmesi Servisi Ve Servis Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şırnak Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığıtarafından 23.01.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “286180 Öğün 4 Çeşit Öğlen Yemeği Pişirilmesi Servisi ve Servis Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Muzaffer Altıntaş’ın 01.02.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.02.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.02.2013tarih ve 5552sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.02.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/725sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Alparslan Turan – Abdülmecid İlçi İş Ortaklığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Doğan Yürük Gıda İnş. Nak. Pet. Ürün. Tem. ve Sos. Hiz. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatlarının kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu, idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihaleyi sonuçlandırdığı, anılan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği,

2 ) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Alparslan Turan – Abdülmecid İlçi İş Ortaklığı ortağı Abdülmecid İlçi’ye ilişkin Kapasite Raporu ve Gıda Üretim İzin Belgesinin sunulmadığı, ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından aşçı olarak istihdam edilecek personele ilişkin aşçılık sertifikalarını ve söz konusu isteklilerin istihdam edecekleri personele ilişkin SSK bildirgelerinin sunulmadığı, Şırnak Tavukçuluk unvanlı isteklinin dosyasında referans mektubu sunmadığı,

3 ) İdarenin ihale dokümanlarını incelerken yanlı davrandığı, bölgesel firmalar lehine karar verdiği, şikâyet sürelerinin dolmasını beklemeden herhangi bir hak talebinde bulunmamaları için geçici teminat mektubu, teklif mektubu, banka referans mektubu başta olmak üzere teklif dosyalarında yer alan tüm belgelerin aslının postayla kendilerine iade edildiği,

İddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde yaklaşık maliyetin öğün başına 5,40 TL üzerinden 286.180 öğün için toplam 1.545.372,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İhale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde de bu tutara yer verilmekle birlikte yüklenici için öngörülen kâr oranına veya tutarına ilişkin bu cetvelde bir belirleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede 23.01.2012 tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin katıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli Alparslan Turhan & Abdülmecit İlçi İş Ortaklığı’nın 1.230.574,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Doğan Yürük Gıda İnş. Nak. Pet. Ürün. Tem. ve Sos. Hiz. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin 1.259.192,00 TL teklif ettiği, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

..

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği belirtilmektedir. Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı görülen başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiğinin kabul edilmesi gerekmektedir.

Bahse konu ihalenin “286.180 Öğün 4 Çeşit Öğle Yemeği Pişirilmesi Servisi ve Servis Sonrası Hizmet Alımı” işi olduğu, anılan ihalede yaklaşık maliyetin piyasa araştırması ve idarece gerçekleştirilmiş aynı işlerdeki fiyatların ortalaması esas alınarak 1.545.372,00 TL olarak belirlendiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi gereğince idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği hüküm altına alındığından, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı görülen bahse konu ihalede anılan Yönetmelik hükmü uyarınca, yapılan hesaplamada kârsız yaklaşık maliyetin 1.287.810,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

İnceleme konusu ihalede 1.230.574,00 TL fiyat teklif eden Alparslan Turhan & Abdülmecit İlçi İş Ortaklığı ve 1.259.192,00 TL fiyat teklif eden Doğan Yürük Gıda İnş. Nak. Pet. Ürün. Tem. ve Sos. Hiz. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatlarının kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu anlaşılmış olup, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Söz konusu ihalede başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikâyet dilekçesinin ikinci maddesinde iddia edilen hususların idareye şikâyet aşamasında belirtilmediği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “… Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler …” hükmü,

İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinde “…(10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12 nci maddesinde “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği, idareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususların dikkate alınmayacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin ikinci iddiası ile ilgili olarak idareye bir şikâyet başvurusunun bulunmadığı anlaşıldığından ikinci iddia ile ilgili başvurunun reddi gerekmektedir.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 65’inci maddesinde “ …(5) Geçici teminat hariç aday ve isteklilerce verilen teklif ve başvuru belgeleri ihale sonuçlandıktan sonra iade edilmez. Ancak, teklif veya başvuru kapsamında idareye verilen asıl belgeler ile noter onaylı suret belgeler, aday veya isteklinin talebi halinde kendisine iade edilir. Bu durumda, iade edilen asıl veya noter onaylı suret belgelerin idarece onaylı bir suretinin ihale işlem dosyasında muhafazası zorunludur.

(6) Türk Lirası dışındaki geçici teminat olarak kabul edilen değerlerin isteklilere iadesi sırasında, teminat değerlerine ilişkin belgenin aslına uygunluğu idarece onaylı bir sureti ihale işlem dosyasında muhafaza edilir.” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından Kuruma yazılan 20.03.2013 tarihli yazıda “...İhaleye 7 istekli başvurmuş, bunlardan en avantajlı 1. teklif sunan Alparslan Turhan, Abdulmecit İlçi ve 2.teklifı sunan Doğan Yürük Gıda İnşaat Nakliyat Petrol Ürünleri Tem.ve Sos. Hiz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. teklif dosyalarında yer alan asıl belgeleri ve noter onaylı suret belgelerin asıllarının Kurumumuzda mevcut olup, diğer ihaleye katılan 5 firmanın yazılı ve sözlü talepleri üzerine posta yoluyla dosyalan gönderilmiştir. İade edilen belgelerin idarece onaylı birer suretlerinin tamamı Kurumumuzda muhafaza edilmiştir.

29.01.2013 tarihinde posta yoluyla belgeler isteklilere ismi ve dosyaların gönderildiği ekte sunulmuş olup, kamu ihale mevzuatında “İhale gerçekleştirildikten sonra ihale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı 2.teklif veren istekliler dışında üzerinde ihale kalmayan isteklilerin geçici-teminatlarının talep halinde iade edilmesi gerekmektedir.” denilmektedir. İlgili maddeye dayanılarak ihaleye katılan isteklilerin dosyaları talepleri üzerine iade edilmiştir.

İhaleye teklif veren 1. ve 2. en avantajlı firmaların dosyaların aslı Kurumumuzda mevcut olup diğer 5 isteklinin iade edilen belgelerin tamamı onaylı birer suretleri Kurumumuzda muhafaza edilmektedir.

Şımak Tavukçuluk Hay. Gıda ve Tar. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. ve Yunus Tem. Yem. Yap. Taş. Otomas. San. ve Tic. Ltd. Şti ile Yemeksan Organizasyon Hizmetleri ortaklarının yazılı dilekçelerine istinaden teklif dosyalarındaki belgelerin birer sureti idarede muhafaza edilerek, belgelerin asılları iade edilmiştir. ” açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Yönetmelik hükmünce geçici teminat mektubu ve aday veya isteklinin talebi halinde teklif veya başvuru kapsamında idareye verilen asıl belgeler ile noter onaylı suret belgeler isteklilere iade edilebilecektir. İdare yazısında her ne kadar isteklilerin talebi üzerine asıl belgelerin iade edildiği ifade edilmekteyse de, yazı ekinde yer verilen isteklilerin dilekçesinden, sadece geçici teminat mektuplarının iadesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

İsteklilerce talep edilmemesine rağmen Alparslan Turhan & Abdülmecit İlçi İş Ortaklığı ve Doğan Yürük Gıda İnş. Nak. Pet. Ürün. Tem. ve Sos. Hiz. San. Dış Tic. Ltd. Şti. haricindeki 5 isteklinin teklif dosyasında sunduğu belgelerin idarece onaylı birer suretinin idarede muhafaza edilmek suretiyle asıllarının isteklilere iade edildiği, idarece gerçekleştirilen iade işleminin anılan Yönetmelik hükmüne aykırı olarak gerçekleştirildiği anlaşılmış olmakla birlikte, inceleme konusu ihaledeki iddia konuları ve ihalenin mevcut durumu göz önünde bulundurulduğunda, teklif dosyasında sunulan belgelerin asıllarının iade edilmiş olmasının ihale sonucunu esastan etkileyen bir husus olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklif fiyatları kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan Alparslan Turhan & Abdülmecit İlçi İş Ortaklığı ve Doğan Yürük Gıda İnş. Nak. Pet. Ürün. Tem. ve Sos. Hiz. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nden Teknik Şartname’de yer alan yemeklerden oluşan menüye ve teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere açıkça yer vermek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle; “ Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Alparslan Turan – Abdülmecid İlçi İş Ortaklığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Doğan Yürük Gıda İnş. Nak. Pet. Ürün. Tem. ve Sos. Hiz. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklfi fiyatlarının kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu, idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihaleyi sonuçlandırdığı, anılan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği,” şeklinde ifade edilen birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, teklif fiyatları kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan Alparslan Turhan-Abdülmecit İlçi İş Ortaklığı ve Doğan Yürük Gıda İnş. Nak. Pet. Ürün. Tem. ve Sos. Hiz. San. Dış Tic. Ltd. Şti.’den Teknik Şartnamede yer alan yemeklerden oluşan menüye ve teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere açıkça yer vermek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine**”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Şırnak Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “ 286180 Öğün 4 Çeşit Öğlen Yemeği Pişirilmesi Servisi ve Servis Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması ve idarenin daha önceki ihaleleri esas alınarak, 286.180 öğün yemek için 5,40 TL olarak alınan birim fiyat üzerinden toplam 1.545.372,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 14 adet ihale dokümanı satın alındığı, 23.01.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Alparslan Turhan -Abdülmecit İlçi İş Ortaklığı

1.230.574,00

Doğan Yürük Gıda İnş. Nak. Pet. Ürün. Tem. ve Sos. Hiz. San. Dış Tic. Ltd. Şti.

1.259.192,00

Şırnak Tavukçuluk Gıda Tarım Ürün. İnş. Nak. İş. San. Tic. Ltd. Şti.

1.359.355,00

Muzaffer Altıntaş

1.459.518,00

Yunus Tem. Yemek Yap. Taş. Otom. Gıda San. Tic. Ltd. Yemek Yap. Gıda Tem. Turz. İnş. Et. Ür. San. Tic. Ltd. Şti.

1.573.990,00

Şeklinde verildiği, idarece “ İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan teklifler ile geçerli diğer teklifler arasında büyük fiyat farkının bulunması nedeniyle ve kamu yararı da göz önünde bulundurulduğu ” gerekçesine dayanılarak geçerli teklifler üzerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedellerinin biri hariç olmak üzere diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi