KİK Kararı: 2013/UH.I-1677

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/029
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 08.04.2013
Karar No : 2013/UH.I-1677
BAŞVURU SAHİBİ:
Demirhan Turizm San. Ve Taş. Tic. Ltd. Şti., SUADİYE CAD. NO:68 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı, Etlik Caddesi (Eskı Garajlar Yanı) 06010 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/180842 İhale Kayıt Numaralı "Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alay Komutanlığının Personel Taşıma Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığıtarafından 28.12.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alay Komutanlığının Personel Taşıma Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Demirhan Turizm San. ve Taş. Tic. Ltd. Şti.nin 05.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.03.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.03.2013tarih ve 10291sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1177sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Yusuf Arıduru/Vatan Taşımacılık Turizm Nak. Oto Kiralama'nın teklif fiyatının kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu, teklif ettiği fiyata ihale konusu işin sağlıklı bir şekilde ifa edilemeyeceği, aşırı düşük teklif açıklamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. Yusuf Arıduru/Vatan Taşımacılık Turizm Nak. Oto Kiralama'nın sunduğu özel sektöre yapılan işlere ilişkin iş deneyim belgesinin yanında sigorta prim ödemelerini gösterir belgeleri ve faturaları sunması gerektiği, iş deneyim belgesinin tek sözleşmeye dayalı olmadığı, bu nedenle Yusuf Arıduru/Vatan Taşımacılık Turizm Nak. Oto Kiralama'nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde yaklaşık maliyetin birim sefer maliyeti 200,00 TL üzerinden 2.241 sefer için toplam 448.200,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İhale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde de bu tutara yer verilmekle birlikte yüklenici için öngörülen kâr oranına veya tutarına ilişkin bu cetvelde bir belirleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

26.02.2013 tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin katıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli Yusuf Arıduru/Vatan Taşımacılık Turizm Nak. Oto Kiralama firmasının 333.909,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Demirhan Turizm San. ve Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.nin 342.873,00 TL fiyat teklif ettiği, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

..

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği belirtilmektedir. Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı görülen başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiğinin kabul edilmesi gerekmektedir.

Bahse konu ihalenin “Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alay Komutanlığı Personel Taşıma Hizmet Alımı” işi olduğu, anılan ihalede yaklaşık maliyetin piyasa araştırması ve daha önceki tedarik fiyatları esas alınarak 448.200,00 TL olarak belirlendiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi gereğince idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği hüküm altına alındığından, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı görülen bahse konu ihalede anılan Yönetmelik hükmü uyarınca, yapılan hesaplamada kârsız yaklaşık maliyetin 373.500,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

İnceleme konusu ihalede 333.909,00 TL fiyat teklif eden Yusuf Arıduru/Vatan Taşımacılık Turizm Nak. Oto Kiralama’nın teklif fiyatının kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu anlaşılmış olup, anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde görülmüştür.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’inci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

…

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir..." hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmünden, iş deneyimini tevsik için özel sektöre yapılan işe ilişkin sözleşme sunulması durumunda, sözleşme konusu iş kapsamında personel çalıştırılmış ise personel çalıştırıldığını gösteren SGK belgesinin sunulması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan özel sektöre yapılmış hizmet işlerinde, iş deneyimini tevsik için sunulan belgenin içeriğinden sözleşme konusu iş kapsamında yüklenicinin kendi personelini çalıştırdığı veya çalıştırmış olması gerektiği anlaşılmıyorsa, anılan Yönetmelik hükmünde belirtilen SGK belgesini sunma zorunluluğu bulunmamaktadır.

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5 inci maddesinde “7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir…” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

İş deneyimi kapsamında değerlendirilecek “Benzer İş” olarak sadece “Personel Taşıma Hizmetleri Genel Tanımına ” uyan iş deneyim belgeleri kabul edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir...” açıklaması yer almaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Yusuf Arıduru/Vatan Taşımacılık Turizm Nak. Oto Kiralama’nın iş deneyimini tevsik için Köker Tur. Taş. ve İnş. Tic. Taah. Ltd. Şti. ile akdedilen personel taşıma hizmet sözleşmesi ile birlikte birim fiyatlar üzerinden kesilen toplam 107.375,00 TL tutarında sekiz (8) adet fatura sunduğu, sunulan hizmetin tek sözleşmeye dayalı olarak yapıldığı,

Anılan sözleşmenin 4’üncü maddesinde işin tanımının “Personel taşıma işi” olduğu ve 7’nci maddesinden güzergâha göre sözleşme bedelinin belirlendiği, sözleşme kapsamında personel taşıma işinde yüklenicinin kendi araçlarını kullanacağına ve personel çalıştırma zorunluluğuna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, hizmet bedeli olarak kesilen faturaların üzerine “ Bu işleri kiralık araçla yaptığımdan faturaya tevkifat uygulamadım ” açıklamasının yazıldığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’inci maddesinde, personel çalıştırılan işlerde personel çalıştırıldığını gösteren SGK belgesinin sunulması gerektiği hükmü yer almakla birlikte, Yusuf Arıduru/Vatan Taşımacılık Turizm Nak. Oto Kiralama ile Köker Tur. Taş. ve İnş. Tic. Taah. Ltd. Şti. arasında akdedilen sözleşme konusu iş kapsamında yüklenicinin kendi malı araçları kullanma zorunluluğu olmadığı gibi yüklenicinin kendi personelini (şoförünü) çalıştırmak zorunda olduğuna dair bir hüküm de yer almamaktadır. Buna göre, sözleşme konusu işin üçüncü şahıslardan hizmet alımı yoluyla gerçekleştirilmesinin de mümkün olduğu, sunulan faturalar üzerindeki açıklamalardan sözleşme konusu işin araç kiralamak suretiyle gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, Yusuf Arıduru/Vatan Taşımacılık Turizm Nak. Oto Kiralama’nın iş deneyimini tevsik için sunduğu sözleşme ve eki faturalardan, sözleşme konusu iş kapsamında kendi personelini çalıştırdığına dair herhangi bir bilgi bulunmadığı, aksine sözleşme konusu işi araç kiralama yöntemiyle yaptığına dair açıklamalar olduğu, anılan Yönetmelik hükmünde istenilen SGK belgesini sunma zorunluluğu bulunmadığı, iş deneyimine konu sözleşme ve ilgili faturaların sunulmuş olmasının yeterli olduğu, Yusuf Arıduru/Vatan Taşımacılık Turizm Nak. Oto Kiralama’nın iş deneyimi tevsik için personel taşıma hizmet sözleşmesi ile 8 adet faturayı sunduğu, sunulan belgelerin mevzuata uygun ve iş deneyimini tevsik için yeterli olduğu sonucuna varıldığından başvuru sahibinin ikinci iddiası yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

1. İddia yönünden

342.873,00 TL fiyat teklif eden başvuru sahibi Demirhan Turizm San. ve Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatının kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu anlaşılmış olup, anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

1. İddia yönünden

İdarenin diğer isteklilerle ilgili değerlendirmesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklif fiyatı kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan Yusuf Arıduru/Vatan Taşımacılık Turizm Nak. Oto Kiralama ve Demirhan Turizm San. ve Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi