KİK Kararı: 2013/UH.I-1674

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/029
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 08.04.2013
Karar No : 2013/UH.I-1674
BAŞVURU SAHİBİ:
Ünpet Akaryakıt Turizm Temizlik Taşımacılık Ve Nakliye San. Ve Tic. Ltd. Şti., KEMALPAŞA MAH. HALKALI CAD. NO:157 KAT:3 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tekirdağ Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Ortacami Mahallesi Yeni Çarşı Sokak No:11 59100 TEKİRDAĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/2498 İhale Kayıt Numaralı "Su Ve Kanalizasyon Müdürlüğünde Kullanılmak Üzere Kepçe,Kamyon Ve Ekskavatör Kiralanması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tekirdağ Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğütarafından 04.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Su ve Kanalizasyon Müdürlüğünde Kullanılmak Üzere Kepçe, Kamyon ve Ekskavatör Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Ünpet Akaryakıt Turizm Temizlik Taşımacılık ve Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.03.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.03.2013tarih ve 10293sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1179sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonu tarafından uygun bulunmamasına ilişkin gerekçenin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, üçüncü şahıslar ile yaptıkları sözleşmenin, ihale komisyonunca, başlangıç ve bitiş tarihi olmaması nedeniyle fiyat teklifi olarak değerlendirildiği, bu değerlendirmenin uygun olmadığı, fiyat teklifinin sonuçlanmamış değerlendirmeye tabi bir eylem olduğu, sözleşmenin ise neticeye bağlanmış bir olgu olduğu, buradan yola çıkıldığında sözleşme tasarısında da hizmet süresine ilişkin bir belirleme olmadığı, ihale dokümanında sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihlerinin yer almaması ve ihale sürecinin kestirilememesi nedeniyle sözleşmede süre olarak ihalenin işveren uhdesinde kalması halinde işveren ile ihale makamı arasında imzalanacak sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihleri arasının belirlendiği, idarenin ön yargılı davrandığı, bu durumun kanıtının şikâyet başvurusunda dilekçelerinin tarih ve sayısına yer verilmesine rağmen başvuran olarak kendileri dışında bir başka şirketin gösterilmesinin olduğu, idarenin gerekçe olarak gösterdiği 2012/UH.I-2182 sayılı Kurul kararının kendi durumları ile uyuşmadığı, hali hazırda aynı konuda işi ifa ettikleri, idarenin 2013 için belirlediği yaklaşık maliyetin 2012 yılında belirlediği maliyetten daha düşük olduğunun görüldüğü, buna rağmen her iki ihaleye aynı teklifi sundukları, sözleşmenin problemsiz tamamlandığı, bu durumun şirketlerine avantajlı koşul sağladığı ve tekliflerinin kamu yararına olduğu, idarenin temel ilkeleri hiçe saydığı ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79'uncu maddesini özüne aykırı yorumladığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin “Su ve Kanalizasyon Müdürlüğünde Kullanılmak üzere Kepçe, Kamyon ve Ekskavatör Kiralanması” olarak tanımlandığı, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri ile kiralanacak araçların yakıt, şoför veya operatör ve her türlü masrafları

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinin,

Söz konusu ihaleye ilişkin sözleşme tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde, “İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 300 (Üçyüz) gündür ” düzenlemesininbulunduğu,

Birim fiyat teklif cetvelinin,

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Kepçe Kiralanması (4 Adet, Yakıt ve Operatör Yükleniciye Aittir.)

Saat

7.500

2

Kamyon Kiralanması (5 Adet, Yakıt ve Şoför Yükleniciye Aittir.)

Saat

7.500

3

Paletli Ekskavatör Kiralanması (1 Adet, Yakıt ve Operatör Yükleniciye Aittir.)

Saat

1.000

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde olduğugörülmüştür.

Araçlara ait teknik şartnamelerde, kiralanacak olan araçların, yakıtının, şoför/operatörünün, her türlü bakım-onarım, tamir masrafları ile her türlü vergi, harç, muayene, trafik sigortası, kasko vb. giderlerinin yükleniciye ait olduğu, yüklenici tarafından araçta çalıştırılacak olan personelin özlük hakları ve sigortaları ile ekskavatörün iş yerine nakliyesinin yüklenici tarafından sağlanacağı düzenlenmiştir.

İhaleye dokuz isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca iki isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, altı isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Beyha Gıda İnş. Yapı Malz. Oto.ve Nak. San. Tic .Ltd. Şti. ve Özgül Yapı Malz. Haf. Nak. San.ve Tic. Ltd. Şti.nin süresinde açıklama sunmadığı gerekçesiyle, başvuru sahibi ile Tekin Grup İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, Temsan Hafr. Nakl. İnş .Tur.ve Çevre Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve Zirve İnşaat Taahhüt Taş. San.ve Tic. Ltd. Şti.nin ise açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, Erzafer İnşaat Hafriyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin üzerine ihalenin bırakıldığıanlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri aynı Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında yapılacak açıklamaları değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracağı hüküm altına alınmıştır.

Hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada uyacakları usul ve esaslar Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde düzenlenmiştir.

İhale komisyon kararının incelenmesinden, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının, sunulan kira sözleşmelerinde “sözleşmenin süresi ihalenin işveren uhdesinde kalması halinde işveren ile ihale makamı arasında imzalanacak sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihlerini kapsar” ifadesinden hareketle sözleşmelerin aynı zamanda fiyat teklifi niteliği taşıması ve bu niteliğinin gereği olarak Tebliğin 79.4.2.5’inci maddesinde aranan şartlara haiz olmaması gerekçesiyle uygun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, altı ayrı araç sahibi ile yapılmış 10 maddeden oluşan kira sözleşmeleri ve bu sözleşmelerin eki olarak ruhsatlar sunulmuştur. Söz konusu sözleşmelerin “Taraflar” başlıklı maddelerinden başvuru sahibinin “İşveren” sıfatına haiz olduğu, “Sözleşmelerin konusu” başlıklı maddelerinden sözleşme konusunun, işverenin ihalesine iştirak ettiği Tekirdağ Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü 2013/2498 İKN’li ihalenin işveren uhdesinde kalması halinde ihale dokümanı kapsamında belirtilen şartlar ve ihale dokümanını oluşturan teknik şartname, idari şartname ve sözleşme tasarısı içerisinde yer alan çalışma şartları ve cezai müeyyide dâhilinde yapılacak araç kiralama sözleşmesi olduğu, “Süre” başlıklı maddelerinden sözleşmenin süresinin ihalenin işveren uhdesinde kalması halinde işveren ile ihale makamı arasında imzalanacak sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihlerini kapsadığı, sözleşmenin uygulanmasının ihalenin başvuru sahibi üzerinde kalma şartına bağlandığı anlaşılmaktadır. Sözleşmelerde saatlik birim fiyatlar ve birim fiyat teklif cetvelindeki miktarlar esas alınarak sözleşme bedeline ulaşıldığı, söz konusu bedellerin şoför/operatörhariç araç maliyet hesabında dikkate alındığı görülmüştür. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında teklif bileşenlerinden araç maliyet giderini şarta bağlı kira sözleşmeleri ile belgelendirdiği anlaşılmakla birlikte araç kiralama işlerinde bu tür sözleşmelerin ihale mevzuatı anlamında teklif fiyatını tevsik edici belge olarak kabul edilmesi mümkün gözükmemektedir. Zira, Kamu İhale Genel Tebliği’nde;

“79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

……………………………………….

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)” açıklaması yapılmıştır.

Anılan açıklama, araç kiralama hizmeti işine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında araç sahipleri ile yapılmış kira sözleşmelerinin tek başına teklif edilen fiyatı tevsik edici belge olarak kullanılmasına imkân vermemektedir. Ayrıca, kira sözleşmelerindeki bedellerin şoför/operatör hariç araç maliyet hesabında dikkate alındığı göz önünde bulundurulduğunda söz konusu sözleşmenin fiyat teklifine ilişkin Tebliğ’in 79.4.2.5’inci maddesinde aranan şartlara haiz olmadığı yönündeki idare gerekçesinin de yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, araç kiralama işinde bu nitelikteki sözleşmelerin kabul edilmesi istekli açısından her biri ayrı maliyet kalemi olan araçlara ilişkin sigorta, motorlu taşıt vergisi, amortisman vb. giderlerin belgelendirilmesinden kaçınılması anlamına gelebilecektir. Böyle bir yöntem, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde ve ikincil mevzuatta öngörülen aşırı düşük teklif fiyatının belgelendirilmesi ve gerçekçi teklif fiyatı hazırlanması yaklaşımına da uygun olmayacaktır.

Bu itibarla, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece kabul edilmeme işlemi uygun bulunmuştur. Dolayısıyla, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İhale komisyon kararının incelenmesinden, Zirve İnşaat Taah. Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2012 yılı rayiçleri kullanılarak yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının, analizlerde Bakanlığın operatör makinist, yağcı ve şoför için öngördüğü bedeller (operatör makinist: 6,85 TL, yağcı: 4,40 TL, şoför: 5,95 TL) yerine 4,35 TL’nin kullanılması, ekskavatörde Bakanlığın birim fiyatları esas alındığında aracın 1 saatlik çalışma ücretinin isteklinin birim fiyatını karşılamaması ve rayiçler listesi tablosundaki damperli kamyon poz numarasının (03.038/2) yerine 04.038/2 (Küçük çift oluklu beton kiremit) poz numarası yazılması nedenleriyle hatalı ve tutarsız bulunarak isteklinin teklifinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

Zirve İnşaat Taah. Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Kepçe, Kamyon ve Ekskavatör Kiralanmasına ilişkin birim fiyatların açıklanmasında işçilik, makine ve mazot girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın makineler için hazırladığı bir saatlik ücrete ilişkin analizlerdeki miktarların kullanıldığı, makine ve mazot girdilerinin fiyatlarında rayiçlerin esas alındığı, işçilik ücretinin açıklanmasında söz konusu analizlerde öngörülen işçilik rayiçleri yerine ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (4,35 TL) dikkate alındığı görülmüştür.

İhale dokümanında idare tarafından araçları kullanacak operatör ve şoförlerin ücretine ilişkin bir belirleme yapılmadığı ve ilgili mevzuatı gereğince asgari ücretin altında işçi çalıştırılmayacağı dikkate alındığında başvuru sahibi tarafından 2013 yılı 1’inci dönemdeki saatlik brüt asgari ücret esas alınarak açıklama yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, operatör makinist, yağcı ve şoför için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2012 yılı rayiçleri üzerinden açıklama yapılması gerektiği yönündeki idarenin gerekçesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, damperli kamyonun 1 saatlik ücretini açıklamak için hazırlanan tabloda damperli kamyonun rayiç (2012 yılı 44.000,00 TL) ve poz numarasının (03.038/2) doğru olarak yer aldığı tespit edildiğinden kullanılan rayiçleri göstermek için başvuru sahibi tarafından hazırlanan listede damperli kamyon poz numarasının (03.038/2) yerine 04.038/2 (Küçük çift oluklu beton kiremit) poz numarası yazılmasının isteklinin teklifinin reddi gerekçesi olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Zirve İnşaat Taah. Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi