KİK Kararı: 2013/UH.I-1666

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/029
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 08.04.2013
Karar No : 2013/UH.I-1666
BAŞVURU SAHİBİ:
Körfez Turizm Seyahat Nakliyat Taah. Tic. Ltd. Şti., YENİŞEHİR MAH. ŞEHİT ENDER GÜVEN SOK. NO:23 KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Orman Genel Müdürlüğü (İzmit Orman İşletme Müdürlüğü), Cedıt Mahallesı Gazanfer Bılge Bulvarı Vezır Sk. 4 41300 KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/8967 İhale Kayıt Numaralı "İzmit Orman İşletme Müdürlüğü 2013 Yılı Personel Servis Aracı Kiralama" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Orman Genel Müdürlüğü İzmit Orman İşletme Müdürlüğütarafından 04.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İzmit Orman İşletme Müdürlüğü 2013 Yılı Personel Servis Aracı Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Körfez Turizm Seyahat Nakliyat Taah. Tic. Ltd. Şti.nin 15.02.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.02.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.03.2013tarih ve 8720sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1023sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekçesi olarak gösterilen evrakla ilgili İdari Şartname'nin ihaleye katılmaya ilişkin hususlarda bir düzenlemesi bulunmamasına rağmen idarenin aldığı kararın uygun olmadığı, ayrıca idarenin cevabının itiraz konularını içermediği

2. İhale üzerinde bırakılan firmanın vermiş olduğu aşırı düşük teklife ilişkin cevabın Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesine uygun olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece alınan 08.02.2013 tarihli ihale komisyonu kararında, 04.02.2013 tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin teklif verdiği, Tuncay Nak. Hay. Sey. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “P plaka belgesinin istenilen nitelikte olmaması ve onaylı suretinin teklif dosyasında bulunmaması” , Konuklar Elektrik Üretim Nak. Tem. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “P plaka belgesinin teklif dosyasında bulunmaması ve iş deneyim belgesinin istenilen nitelikte olmaması” , Anadolu Seyahat Serv. Hiz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “P plaka belgesinin teklif dosyasında bulunmaması” ve başvuru sahibi olan Körfez Tur. Sey. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ise “Firmaya ait veya taahhütlü P plaka belgesinin teklif dosyasında olmaması” nedenlerinden dolayı değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhaleye ait ilanın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler başlıklı 4.1.1.3’üncü maddesinde “İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler, a) Umum servis aracı uygunluk belgesi (P plaka), b) Umum servis aracı çalışma ruhsatı (P plaka)” düzenlemesine yer verilmiş olup, İdari Şartname’nin 7.1.h maddesinde de aynı düzenlemenin yer aldığı görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Taşıma Hizmetinde kullanılacak araçlarda aranacak şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.6. Yüklenici, taşıma hizmetini fenni muayeneleri yapılmış, mahalli yol ve tabiat şartlarında çalışabilecek vaziyette en fazla 5 yaşında 31+1 kişilik oturma kapasiteli midibüs ile yapacaktır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “…(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Hizmet Yönetmeliği’nin “Özel Servis Araçları Çalıştırma İzni” başlıklı 7’nci maddesinde “Kocaeli sınırları içerisinde umum servis aracı izinsiz çalıştıramaz. Çalıştırma izni Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı tarafından, bu yönetmelik hükmüne göre taşımacılarla kamu kurum ve kuruluşlar veya gerçek veya tüzel kişiler arasında yapılan ana sözleşmeler esas alınarak sözleşme süresince verilir.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin 9’uncu maddesinde de “..Özel servis araçları izin belgesi forma göre düzenlenir ve şu bilgiler yer alır. Aracın trafik tescil plaka numarası, aracın işleticisi, hizmet ettiği kuruluş, izleyeceği güzergah, çalışma saatleri, belgenin geçerlilik süresi” hükmü bulunmaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesinde ihale komisyonu tarafından ihale aşamasında düzenlenen zarf açma ve belge kontrol tutanağında, yukarıda yer verilen maddelerdeki belgeler ile ilgili olarak herhangi bir sütun açılmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan ihaleye katılan isteklilerin teklifleri kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde, iki isteklinin İlan ve İdari Şartname’de düzenlenen ve yukarıda belirtilen ilgili belgeleri ihaleye katılımda sunmadıkları, başvuru sahibi ile teklifi ihale komisyonu kararıyla değerlendirme dışı bırakılan Tuncay Nak. Hay. Sey. Turz. Oto İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ise söz konusu belgeler sunulmuş olmakla birlikte, belgelerde eksiklik bulunması gerekçelerinden dolayı idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemelerde başvuru sahibinin teklifinde belirttiği bir başka kişiye ait P plakalı servis aracı ile ilgili olarak söz konusu aracı teklif etmeye yetkili olduğunu gösterir herhangi bir belgeye (sözleşme, taşıma protokolü vb.) teklif dosyasında rastlanılamadığı anlaşılmış olup, bu itibarla da idarece söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibinin idareye şikâyet başvurusunda iddia ettiği hususlara idarenin cevabında yer verildiği anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkındaki Yönetmelik’in “Şikayet ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “ (1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

…

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler, hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalede birinci iddianın incelenmesi sonucunda, başvuru sahibi isteklinin ihaleye katılımda sunulması gereken belgesinin usulüne uygun olmadığı tespitiyle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararının yerinde olduğu anlaşıldığından, bu aşamada başvuru sahibinin teklifinin birinci ya da ikinci avantajlı teklif sahibi olma ihtimalinin bulunmadığı, yine başvuru sahibinin herhangi bir hak kaybının veya zararının veya zarara uğrama ihtimalinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, söz konusu iddiaya yönelik başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet bakımından reddedilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

GEREKÇEDE KISMEN KARŞI OY

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, hüküm altına alınmış, 55. maddenin ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir.

İhale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verenle, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından itirazen şikâyet başvurusunun, başvuru sahibinin üzerinde ihale kalmayacak olmasından veya şikayete konu teklifin kendisinden sonra olmasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Öte yandan, başvuru ehliyeti, ihalenin isteklinin üzerinde kalıp kalmamasına göre (nihai amaç bu olsa da) kurgulanamaz. Çünkü, Kanundaki “hak kaybına veya zarara uğrama ihtimali” sadece ihalenin üzerinde kalacak olması halinde gerçekleşmez. Dolayısıyla bu yorumun Kanunun amacını aştığı şüphesizdir.

Teklifin, idare, Kamu İhale Kurumu veya mahkeme kararı uyarınca değerlendirme dışı kalması da ehliyeti ortadan kaldırmaz.

Ancak, Kanunun amacı ve ihale süreci ile sağlanmak istenen nihai amaç ve bu amaca gecikmeksizin ulaşılması gerektiği de göz önünde bulundurulduğunda, idari veya yargısal kararla teklifleri değerlendirme dışı bırakılan istekliler öncelikle, kendileri hakkında tesis edilen işlemin eşit muamelesi yönünden, biraz daha geniş olarak o aşamada tesis edilen işlemler yönünden şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmeleri gerekir.

Dosyanın incelenmesinden Orman Genel Müdürlüğü İzmit Orman İşletme Müdürlüğünce 04.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İzmit Orman İşletme Müdürlüğü 2013 Yılı Personel Servis Aracı Kiralama” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğuna ilişkin birinci iddiası hakkında 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine, ihale üzerinde bırakılan firmanın vermiş olduğu aşırı düşük teklife ilişkin cevabın Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79 uncu maddesine uygun olmadığına ilişkin ikinci iddiası hakkında ise, birinci iddianın incelenmesi sonucunda, başvuru sahibi isteklinin ihaleye katılımda sunulması gereken belgenin usulüne uygun olmadığı tespitiyle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararının yerinde olduğu anlaşıldığından, bu aşamada başvuru sahibinin teklifinin birinci ya da ikinci avantajlı teklif sahibi olma ihtimali bulunmadığı, yine başvuru sahibinin herhangi bir hak kaybının veya zararının veya zarara uğrama ihtimalinin bulunmadığı gerekçesiyle, söz konusu iddiaya yönelik başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet bakımından reddedilmesi gerektiğine karar verildiği, başvuru sahibinin ikinci iddiasının itirazen şikâyet başvurusunun kendileri hakkında tesis edilen işlemin eşit muamelesi açısından tesis edilen işlemler olmayıp, tekliflerin verilmesi aşamasından sonraki, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Tekliflerin sunulması aşamasındaki eksiklik nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilen isteklinin, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemler yönünden ehliyeti bu aşamada bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak anılan gerekçeyle başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi