KİK Kararı: 2013/UH.I-1426

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/023
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 18.03.2013
Karar No : 2013/UH.I-1426
BAŞVURU SAHİBİ:
Bayram Doğan Taşımacılık Turizm Sey. Gıd. Tem. Tek. Med. Mah. İnş.Taah. Pet. Ür. Tic. Ltd. Şti., YENİDOĞAN MAH.HOCA AHMET YESEVİ CAD. NO : 5 KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kayseri Halk Sağlığı Müdürlüğü, Seyitgazi Mahallesi Nuh Naci Yazgan Caddesi No: 2/A 38050 KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/427 İhale Kayıt Numaralı "Araç Kiralama" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kayseri Halk Sağlığı Müdürlüğütarafından 11.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Bayram Doğan Taşımacılık Turizm Sey. Gıda Tem. Tek. Med. Mah. İnş. Taah. Pet. Ür. Tic. Ltd. Şti.nin 15.02.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.02.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.03.2013tarih ve 7551sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/906sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalede en avantajlı ikinci teklifi vermelerine rağmen vermiş oldukları teklifin, yaklaşık maliyetten % 1,60 oranında fazla olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin bu kararının mevzuata aykırı olduğu,

2. İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde isteklilerin, 25.02.2004 tarihli ve 25384 sayılı Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında belirlenmiş standartlar uyarınca, 11 adet binek araç için A1 belgesini ve 3 adet Pickup için K1 belgesini teklif kapsamında ibraz etmek zorunda olduğunun düzenlendiği, Ulaştırma Bakanlığı tarafından yayımlanan 18.02.2011 tarih ve 2011/KUGM-08/YOLCU numaralı Genelge’nin 1-a maddesi uyarınca A1 yetki belgesi sahibi firmalar sadece merkezi adresinin bulunduğu il sınırları içerisinde şube açabilirler açıklamasına yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin Ankara Ticaret Siciline kayıtlı olduğu Kayseri ilinde çalışma yapmasının mevzuata aykırı olduğu ve anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Araç Kiralama” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

3 Adet Şöförü ile birlikte Binek Araç(3Araç=30 ay )

AY

30

2

1 Adet Şöförü ile birlikte Station Araç(1Araç=10 ay )

AY

10

3

3 Adet Şöförsüz Binek Araç(3Araç=30 ay )

AY

30

4

4 Adet Şöförsüz Station Vagon Araç(4Araç=40 ay )

AY

40

5

3 Adet Şöförsüz Pickup Araç(3Araç=30 ay )

AY

30

şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 01.03.2013, işin bitiş tarihinin ise 31.12.2013 olarak belirtildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, ihale komisyonu kararında _“Bayram Doğan Turizm Sey. Gıda Tem. Tşm. Tek. Med. Mh. İnş. Pet. Tic. Ltd. Şti. adlı isteklinin ihale komisyonunun sunmuş olduğu teklifi (295.800,00 TL) idarenin belirlediği yaklaşık maliyetten (291.283,33 TL) yüksek olmasından dolayı teklifi değerlendirmeye alınmamasına komisyonumuzca
Oybirliği ile karar verilmiştir.” _ifadesine yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda anılan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren isteklilerin tekliflerinin uygun görülmemesi işleminin idarenin takdir yetkisi kapsamında bulunduğu, başvuru sahibi Bayram Doğan Turizm Taş. Ltd. Şti.nin teklifinin de yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ve idarenin anılan isteklinin teklifini uygun görmediği yönündeki iradesini ortaya koyduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin ilk iddiasıyla ilgili olarak yapılan değerlendirmede belirtildiği gibi ihaleyi yapan idare, başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde kalması sebebiyle uygun bulmadığı yönündeki iradesini ortaya koyduğundan ihalenin başvuru sahibi istekli üzerinde kalma ihtimali bulunmamaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde, “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmü gereğince, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekliler, yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceklerdir.

Ancak birinci iddia ile ilgili olarak yapılan değerlendirmenin sonucuna göre başvuru sahibi Bayram Doğan Turizm Taş. Ltd. Şti.nin teklifinin idare tarafından uygun görülmediği ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılma ihtimali bulunmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin hak kaybına veya zarara uğramasının söz konusu olmadığı, ikinci iddiasına yönelik olarak başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ 2) İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde isteklilerin, 25.02.2004 tarihli ve 25384 sayılı Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında belirlenmiş standartlar uyarınca, 11 adet binek araç için A1 belgesini ve 3 adet Pickup için K1 belgesini teklif kapsamında ibraz etmek zorunda olduğunun düzenlendiği, Ulaştırma Bakanlığı tarafından yayımlanan 18.02.2011 tarih ve 2011/KUGM-08/YOLCU numaralı genelgenin 1-a maddesi uyarınca A1 yetki belgesi sahibi firmalar sadece merkezi adresinin bulunduğu il sınırları içerisinde şube açabilirler açıklamasına yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin Ankara Ticaret Siciline kayıtlı olduğu Kayseri ilinde çalışma yapmasının mevzuata aykırı olduğu ve anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ” şeklinde dile getirdiği 2’nci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “birinci iddia ile ilgili olarak yapılan değerlendirmenin sonucuna göre başvuru sahibi Bayram Doğan Turizm Taş. Ltd. Şti.nin teklifinin idare tarafından uygun görülmediği ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılma ihtimali bulunmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin hak kaybına veya zarara uğramasının söz konusu olmadığı, ikinci iddiasına yönelik olarak başvurunun ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.” yönünde karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından itirazen şikâyet başvurusunun, başvuru sahibinin üzerinde ihale kalmayacak olmasından veya şikayete konu teklifin kendisinden sonra olmasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, başvuru sahibinin 2’nci iddiasının ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterliğine ilişkin olduğu, ihaleye iki isteklinin teklif verdiği dikkate alındığında, gerek iddia çerçevesinde, gerekse eşit muamele açısından yapılacak inceleme sonucunda, isteklilerin tekliflerinin sıralamasının da değişebileceği veya geçerli teklif kalmayabileceği açıktır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak işin, “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi