KİK Kararı: 2012/UY.III-813

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/011
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 06.02.2012
Karar No : 2012/UY.III-813
BAŞVURU SAHİBİ:
Aet Alternatif Enerji Tek.Mak.Elek.Elektronik Tur.İth.Tic.San.Ltd.Şti., Ağaç İşleri Toplu Yapı Kooperatifi 21.cad. 519. Sok. No : 12/1 İvedik ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü(Dhmi) Esenboğa Hava Limanı Başmüdürlüğü, Dhmı Esenboga Havalımanı Basmüdürlügü Esenboga 06970 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/162154 İhale Kayıt Numaralı "Esenboğa Havalimanında Mevcut Binalara Yangından Korunma Ve Söndürme Sistemi Tesisi Ve Otomasyonu" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[213].(G017)./2012-9Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) Esenboğa Hava Limanı Başmüdürlüğütarafından 14.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Esenboğa Havalimanında Mevcut Binalara Yangından Korunma ve Söndürme Sistemi Tesisi ve Otomasyonu” ihalesine ilişkin olarak AET Alt. En. Tek. Mak. Elekt. Elektron. Tur. İhrc. İth. Tic. San. Ltd. Şti.’nin 22.12.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 30.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.01.2012tarih ve 1558sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu analiz formatlarının, ilgili pozlarının, yardımcı pozların (malzeme, işçilik, nakliye, vb.) birim fiyatlarının, müteahhit kârının ve işçilik birim maliyetlerinin ilgili mevzuatın belirlediği ve sınırladığı rakam ve oranlara uygunluğunun incelenmesi gerektiği, ihale üzerinde kalan firmanın teknik şartnamede ve projede belirtilen ve keşfin % 80'ini oluşturan bileşenlerdeki pozlar düşünüldüğünde bu pozları kullanarak malzeme, işçilik, firma kârı ve sözleşme giderleri dahil teklif ettiği bedelin karşılanmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, özel birim fiyatlar, bayındırlık birim fiyatları, rayiçler ve piyasa fiyatları göz önüne alındığında teklif edilen bedel ile ihale konusu işin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı gerekçesi ile mali onay kriterlerinin, proforma faturaların ve bu proforma faturaların destekleyicisi olan mali alt evraklarının uygunluğunun incelenmesi gerektiği, gerçek usulde metraj ve miktarların, ve bunlara bağlı olarak oluşan toplam teklif rakamının %80’lik bileşenlerinin %100’e oranına uygunluğunun incelenmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki husular tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihalenin “Esenboğa Havalimanında Mevcut Binalara Yangından Korunma ve Söndürme Sistemi Tesisi ve Otomasyonu” işi olduğu, anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 9 isteklinin katıldığı, ihale komisyonu tarafından ikinci oturum sonunda tüm isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edildiği, geçerli teklifler üzerinden hesaplanan sınır değerin altında teklif veren 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında teklif bedelini gösteren hesap cetveli, 57 adet iş kaleminden 23 iş kalemi için “Ek-1 Örnek Analiz Formatı (Genel)” formatına uygun ve 34 iş kalemi için “Ek-1 Örnek Analiz Formatı (Özel)” formatına uygun analizler ve bu analizlere dayanak teşkil eden belgelerin istenildiği, anılan isteklilerden Kaşıkçı Mühendislik- Hasan Kaşıkçı’nın açıklama sunmadığı, Form Tek. Sönd. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu açıklamanın ise uygun görülerek ihalenin anılan isteklinin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak AET Alt. En. Tek. Mak. Elekt. Elektron. Tur. İhrc. İth. Tic. San. Ltd. Şti.’nin belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45 inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir… ” açıklaması,

Yer almaktadır.

İdare tarafından isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında teklif bedelini gösteren hesap cetveli, 57 adet iş kaleminden 23 iş kalemi için “Ek-1 Örnek Analiz Formatı (Genel)” formatına uygun ve 34 iş kalemi için “Ek-1 Örnek Analiz Formatı (Özel)” formatına uygun analizler ve bu analizlere dayanak teşkil eden belgelerin istenildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında teklif bedelini gösteren hesap cetveli ve kamu kurumu birim fiyatlarının yer aldığı 16 iş kaleminden oluşan listeye yer verildiği, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde bulunan sıralı iş kalemleri/grupları listesinde yer alan ve kamu kurum ve kuruluşu tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanılmadığı iş kalemlerine ilişkin analizlerin ve 90 (doksan) iş kaleminin yer aldığı proforma faturaların sunulduğu, 90 iş kaleminden 5 iş kalemine ilişkin olarak Erya End. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturanın, 7 iş kalemine ilişkin olarak Dimak Mak. San. İnş.. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturanın, 15 iş kalemine ilişkin olarak Bursan Bursa Sanayi İşletmeleri A.Ş. tarafından düzenlenen proforma faturanın, 31 iş kalemine ilişkin olarak Eksen Yan. Proj. Tes. Müh. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturanın, 32 iş kalemine ilişkin olarak Teknik Elek. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturanın açıklama kapsamında yer aldığı, idare tarafından yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında tespit edilen tutarlar arasında bazı iş kalemleri için farklılıkların tespit edilmesi nedeniyle ilgili proforma faturaları tasdik eden meslek mensuplarından maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenildiği, ihale işlem dosyasında anılan proforma faturalara ilişkin söz konusu firmalar ve meslek mensupları tarafından müştereken imzalanan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının yer aldığı tespit edilmiştir.

Anahtar teslimi götürü bedel ihalelerde ihale dokümanı içerisinde isteklilere iş miktarları verilmediğinden, metrajların istekliler tarafından hesaplandığı, dolayısıyla istekliler tarafından hesaplanan metrajlar ile idarece yaklaşık maliyetin bulunması için hazırlanan metrajların birebir aynı olmamasının olağan bir durum olduğu, isteklilerin söz konusu işin tamamını, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile teknik şartnamelerine uygun olarak, teklif edilen anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapmayı kabul ve taahhüt ettikleri birlikte değerlendirildiğinde bu farkların bir kısmının olası hesap hatalarından kaynaklanabileceği ve göz ardı edilebileceği, ancak, başvuru sahibi isteklinin açıklamasında yer alan, örneğin;

İş Kalemi

idarenin metrajı

isteklinin metrajı

metraj farkı (%)

1.013.106

İzlenebilir flanş arası sıkıştırmalı kelebek vana dn 150

Adet

12

9

-25

201.106/A

Dikişli vidalı çelik boru 1" (bina içi vidalı)

MT

2557

1700

-34

833.592

Dahili elektronik yangın ihbar flaşöru

Adet

108

77

-29

YÖ-40

90 dk ;yangına dayanıklı kapı - 1800 x 2150 - çift kanatlı

Adet

41

36

-12

YÖ-49

6" hdpe pe100 sdr 11 boru dn160

m.

42

24

-43

YÖ-75

Beton, tuğla duvar vb. yüzeylere yangına dayanıklı harç ile kaplama yapılması

m2

1779

1074

-40

YÖ -84

İçinde işlem yapılabilmesi için 60 x 60 alüminyum plakadan asma tavan sökülmesi

m2

7772

3250

-58

YÖ -85

Sökülen 60 x 60 alüminyum plakadan asma tavanın yerine montajı

m2

7383

3250

-56

Olmak üzere bazı iş kalemleri miktarları ile idarenin yaklaşık maliyet hesaplarında yer alan miktarlar arasında önemli farklılıkların bulunduğu, belirlenen bu metraj farklılıklarının teklif fiyatını ve sözleşmenin uygulanması aşamasını etkileyecek boyutta olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Form Tek. Sönd. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi