KİK Kararı: 2012/UY.III-5011

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/078
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 27.12.2012
Karar No : 2012/UY.III-5011
BAŞVURU SAHİBİ:
Seçkin İnşaat Elektrik Malzemeleri Doğalgaz Proje Yapım Ve Tes. Taah.Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti., DEMİRCİLER SİTESİ 6.YOL GALAKSİ 1 İŞ MERKEZİ NO:5/92 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Teknik Üniversitesi Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı, Itü Rektörlüğü Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı Ayazağa Yerleskesi 34469 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/147100 İhale Kayıt Numaralı "Maçka Yerleşkesi Konservatuar H Blok İle Yabancı Diller Yüksekokulu Kule Çatı Aktarma Onarımı, Tadilat, Yenileme, İnşaatı (2012) İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Teknik Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 02.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Maçka Yerleşkesi Konservatuar H Blok ile Yabancı Diller Yüksekokulu Kule Çatı Aktarma Onarımı, Tadilat, Yenileme, İnşaatı (2012) İşi” ihalesine ilişkin olarak Seçkin İnşaat Elektrik Malzemeleri Doğalgaz Proje Yapım ve Tes. Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 20.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.12.2012 tarih ve 39491 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.11.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4468 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Şikâyet başvuruları üzerine idarece verilen cevapta ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında iş kalemlerinin önemli bir bölümünün Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2012 yılı için yayımlamış olduğu birim fiyat ve rayiçlerinin kullanılarak açıklandığının belirtildiği, ancak yaklaşık maliyet dikkate alındığında söz konusu isteklinin teklifinin yayımlanmış fiyatlar kullanılarak açıklanmasının mümkün olmadığı, iş kalemleri metrajlarının düşürülmesiyle de aradaki farkın kapatılamayacağı,

2. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yayımladığı analizlerde % 10 müteahhit kârı ile % 15 genel giderlerin fiyatlara dahil edildiği, bu kapsamda aşırı düşük teklif açıklamalarında kâr ve genel gider olarak örneğin % 1 gibi bir oran belirlemesinin gerçekçi olmayacağı, açıklamalardaki kâr ve genel giderler oranının gerçekleri yansıtmasının ve yapılacak işlerin mahiyetine uygun olmasının gerektiği,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan bilgi, belge ve proforma faturalar ile imalat fiyatları ve rayiçlerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesindeki hususları sağlayıp sağlayamadığının idarece şikâyetlerine verilen cevaptan anlaşılamadığı, söz konusu isteklinin açıklamalarındaki proforma fatura ve rayiçlerin anılan Tebliğ maddesinde belirtilen şekilde düzenlenip düzenlenmediğinin ve onaylanıp onaylanmadığının net olmadığı, bu belgelerin onayına ilişkin hususların incelenip bahse konu Tebliğ maddesi çerçevesinde geçerli olup olmadıklarının dikkate alınmasının gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelenen ihalede, 159.924,84 TL olarak hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında fiyat teklif etmiş olan iki istekliden tekliflerine ilişkin açıklama istenilmesine karar verildiği ve 02.11.2012 tarihli yazılarla söz konusu açıklamaların istenildiği, gerekli süre içinde açıklama sunmayan Arder İnşaat Peyzaj Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, ihalenin açıklamaları uygun görülen Mehmet Cihangir Yücel üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır…” açıklamaları,

Aynı Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarından, idarelerce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi gereğince isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması halinde, yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının açıklanmasının istenilebileceği ve bu iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olduğu için açıklama yapılmasına gerek bulunmayanların, aşırı düşük teklif açıklaması ile ilgili yazı ekinde isteklilere liste halinde verileceği anlaşılmaktadır.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle çıkılan başvuruya konu ihalede, işin iki bölümden oluştuğu, birinci bölümün kapsamında 19 iş kalemi bulunan “Özel. 01: Konservatuar H Blok Teras Çatı Yenileme İşleri”, ikinci bölümün ise kapsamında 13 iş kalemi bulunan “Özel. 02: Yabancı Diller Yüksekokulu Kule Çatıları Kiremit Aktarma, Onarım, Tadilat, Yenileme İşleri”olduğu, dolayısıyla ihaleye konu işin toplamda 32 iş kaleminden oluştuğu görülmektedir.

İdarece aşırı düşük tekliflere ilişkin olarak yapılan işlemler incelendiğinde ise, sıralı iş kalemleri/grupları listesinin oluşturulduğu, ancak bu listenin iş kapsamındaki 32 iş kalemine ait toplam tutarların sıralanması ve yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemlerinin belirlenmesi şeklinde değil, yukarıda bahsedilen iki bölüme ait toplam tutarların sıralanması şeklinde oluşturulduğu ve bunun neticesinde her iki bölümün de açıklanması yani 32 iş kaleminin tamamının açıklanması gerekliliğin ortaya çıktığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte, oluşturulan liste işi oluşturan kalemler dikkate alınarak oluşturulmadığından, açıklanması gereken iş kalemlerini oluşturan analiz girdilerinden açıklanması gerekli olmayanların (analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olan girdiler) tespit edilmesinde kullanılan sıralı analiz girdileri tablosunun da idarece hazırlanmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, idarece sıralı iş kalemleri/grupları listesinin hatalı şekilde işin iki ana bölümünün toplam tutarları dikkate alınarak oluşturulması ve bununla bağlantılı olarak sıralı analiz girdileri tablosunun da oluşturulamaması neticesinde, başvuruya konu ihalede işin tamamına ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

Bu itibarla, idarece sıralı iş kalemleri/grupları listesinin işin kapsamındaki bölümlerin değil, iş kalemlerinin dikkate alınarak oluşturulması ve yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemlerinin tespit edilmesi, söz konusu iş kalemlerine ilişkin sıralı analiz girdileri tablosunun oluşturulması ve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi ve bu kapsamda Mehmet Cihangir Yücel ile Arder İnşaat Peyzaj Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.den tekliflerine ilişkin yeniden açıklama istenilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemlerin mevzuata uygun bir şekilde tekrarlanması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi