KİK Kararı: 2012/UY.III-4665

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/072
Gündem No : 87
Karar Tarihi : 05.12.2012
Karar No : 2012/UY.III-4665
BAŞVURU SAHİBİ:
Güray İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti., MAREŞAL ÇAKMAK CADDESİ CÜNEYT APT. NO:45/A D:1 Z.KAT HATAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hatay İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım Ve İnşaat Müdürlüğü, Altinçay Mah. M.Kafadar Cad. No:3 31030 HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/93679 İhale Kayıt Numaralı "Hatay İskenderun Anadolu Sağlık Meslek Lisesi (Meb.2000.10) 24 Derslik Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hatay İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğütarafından 13.08.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Hatay İskenderun Anadolu Sağlık Meslek Lisesi (MEB.2000.10) 24 Derslik Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Güray İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 23.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.11.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.11.2012tarih ve 36670sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.11.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4108sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetleHatay İl Özel İdaresiPlan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından “Hatay İskenderun Anadolu Sağlık Meslek Lisesi (MEB.2000.10) 24 Derslik Yapım İşi” ihalesinin 13.08.2012 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihaleye ilişkin kesinleşen ihale kararı bildirim yazısında Emir Kavvasoğlu’nun ekonomik açıdan en avantajlı teklif, firmalarının da ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiğinin belirtildiği, ihaleye 12 isteklinin teklif vermiş olduğu, yaklaşık maliyete göre teklifleri aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden idarenin önemli bileşen olarak belirlediği kalemler için açıklama sunmalarının istenildiği, ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerce sunulan açıklamaların 4734 sayılı Kanun'a uygun şekilde değerlendirilmediği, metraj hesaplarının, teklif fiyata dayanak teşkil eden belgelendirmenin mevzuata uygun olup olmadığının idarece tam olarak değerlendirilmeden acele şekilde karar alındığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 60’ıncı maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde aşırı düşük teklif açıklamalarının nasıl değerlendirilmesi gerektiğinin detaylı şekilde açıklandığı, şikâyet konusu ihalede aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının söz konusu mevzuata uygun şekilde incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu “Hatay İskenderun Anadolu Sağlık Meslek Lisesi (MEB.2000.10) 24 Derslik Yapım İşi” ihalesine 12 isteklinin teklif verdiği, yeterlik kriterlerini karşıladığı anlaşılan 8 isteklinin teklif fiyatları üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 2.746.633,78 TL olarak hesaplandığı, bu değerin altında teklif verdiği tespit edilen teklifi geçerli 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bu isteklilerden Koçel Mak. Mühendislik İnş. Mad. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ile Fam İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.& Murat Akyol Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadıkları, Emir Kavvasoğlu tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Şikâyet konusu ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazında aşırı düşük tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi çerçevesinde değerlendirildiği ve açıklamaların yeterli görüldüğü ifade edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, benzer hükümler Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ncı maddesinde de yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

… 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

…45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir...

… 45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir….” açıklamaları bulunmaktadır.

İdarece ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen 27.08.2012 tarihli ve 16604 sayılı yazı ile tekliflerinin aşırı düşük bulunduğu ifade edilerek istekli tarafından söz konusu yazının tebliğinden itibaren 5 iş günü içinde yazılı olarak açıklamada bulunulması gerektiği belirtilmiş, bahse konu yazı ekinde “açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi” ve “açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri listesi”nin gönderildiği belirlenmiş olup açıklama istenilen iş kalemlerinin, inşaat iş grubu kapsamında 31 adet ve tesisat iş grubu kapsamında 5 adet olmak üzere toplam 36 adet iş kaleminden oluştuğu anlaşılmıştır.

İstekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

Açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer alan 14 adet iş kalemine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlar kullanılarak açıklama yapıldığı ve bunların liste halinde sunulduğu, söz konusu kalemler için istekli tarafından teklif edilen birim fiyat teklif tutarlarının kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan kâr ve genel gider hariç birim fiyat tutarlarından daha yüksek olduğu,

Öte yandan “04.691/B2”, “Pencerelere Söve Yapılması-Özel”, Hidrolik Özürlü Platformu-Özel”,“04.050/A”,“04.045/A”, “04.152”, “04.391/087”, “04.392/103”, “04.522/R”, “04.524/2”, “04.626/6A”, “04.626/6F” analiz girdilerini tevsiken fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin ilgili SMMM’ler tarafından onaylandığı, fiyat tekliflerinde yer alan birim fiyat tutarlarının analizlerde yer verilen teklif tutarlarıyla uyumlu olduğu, analizleri sunulan iş kalemlerinin içeriğinde yer alan ve açıklama istenilen diğer analiz girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2012 yılı rayiçlerinin kullanıldığı,

Ancak, açıklama istenilen iş kalemlerinden Y.23.014 iş kalemi analizinde yer alan 04.253 poz numaralı “Beton Çelik Çubuğu Nervürlü (8-12 mm)” analiz girdisi ile Y.23.015 iş kalemi analizinde yer alan 04.254 poz numaralı “Beton Çelik Çubuğu Nervürlü (14-32 mm)” analiz girdisine ilişkin, açıklama kapsamında proforma fatura sunulduğu, söz konusu giderleri tevsik etmek amacıyla Depaş Demir Çelik Mamülleri Çimento Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 31.08.2012 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada her iki analiz girdisi için birim fiyat olarak 1.100,00 TL bedel öngörüldüğü, fakat söz konusu birim fiyatın biriminin “kg” olarak belirtildiği, bu durumda 1 kg beton çelik çubuğu için 1.100,00 TL üzerinden belgelendirme yapıldığı, analizlerde ise her iki analiz girdisi için birim fiyat tutarlarının 1 kg için 1,10 TL olarak belirlendiği, bu durumda analiz ile fiyat teklifinde yer alan tutarlar arasında uyumsuzluk bulunduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama kapsamında sunduğu hesap cetvelinde belirtilen metraj miktarları ile idarece teklifin önemli bileşeni olarak belirlenerek açıklama istenilen kalemlere ilişkin yaklaşık maliyet hesabında öngörülen metraj miktarları karşılaştırılmıştır.

Açıklama istenen 36 adet iş kaleminden 30 tanesinde idarenin metrajının yüksek olduğu, bunlardan 14 tanesinde de metraj farkının % 10’un üzerinde olduğu, 28.097 poz numaralı iş kalemi için istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan hesap cetvelinde metraj bilgisine yer verilmediği saptanmıştır.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. İhale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir. Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yapılan yuvarlamalardan ya da makul karşılanabilir hesap hatalarından kaynaklanabilir. Bununla birlikte, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların da makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir.

Ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen imalat miktarlarının yaklaşık maliyetteki miktarlara göre kendisine avantaj sağlayacak şekilde düşük alındığı görüldüğünden metraj hesaplamalarındaki bu farklılığın makul ve kabul edilebilir mertebelerde olmadığı belirlenmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Emir Kavvasoğlu’nun aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi