KİK Kararı: 2012/UY.III-4462

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/070
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 28.11.2012
Karar No : 2012/UY.III-4462
BAŞVURU SAHİBİ:
Admer Madencilik İnş. Teks. Elk. San. Ve Tic. A.Ş. - Abdulkadir Çelenk , ATATÜRK BULVARI SGK KARŞISI MİRAY APT KAT:1 NO:2 ADIYAMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adıyaman İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım Ve İnşaat Müdürlüğü, Eski Köy Hizmetleri Kahta Yolu Üzeri Atatürk Bulvari 02100 ADIYAMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/109380 İhale Kayıt Numaralı "Adıyaman Merkez Yeşilyurt Mah. 24 Derslikli Kız Teknik Ve Meslek Lisesi, Uygulama Anaokulu Ve Pansiyon İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adıyaman İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğütarafından 10.09.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Adıyaman Merkez Yeşilyurt Mah. 24 Derslikli Kız Teknik ve Meslek Lisesi, Uygulama Anaokulu ve Pansiyon İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Admer Madencilik İnş. Teks. Elk. San. ve Tic. A.Ş. & Abdulkadir Çelenk Ortak Girişimi’nin 12.10.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.10.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.11.2012 tarih ve 35812 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.11.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4000 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle Adıyaman İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından “Adıyaman Merkez Yeşilyurt Mahallesi 24 Derslikli Kız Teknik ve Meslek Lisesi, Uygulama Anaokulu ve Pansiyon İnşaatı Yapım İşi” ihalesinin 10.09.2012 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihaleye ilişkin kesinleşen ihale kararında aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif vermiş olan ve açıklamaları kabul edilen Bülent Eroğlu & Tuncay Demirel Ortak Girişimi'nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, ortak girişimlerinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiğinin bildirildiği, ihalenin yaklaşık maliyetinin 9.306,853,00 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin % 35,24 oranında tenzilat yaptığı, yaklaşık maliyetten % 25 kâr oranı düşüldüğünde 7.445.482,40 TL rakamına ulaşıldığı, bu rakama SGK, vergi, personel gideri, karar pulu, harç, sözleşme gideri gibi kalemler eklendiğinde ulaşılan rakam dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan ortak girişimin teklif fiyatı ile işin yapılmasının imkânsız olduğu, aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi aşamasında idarelerin teklif cetvellerinde hata olup olmadığı, yuvarlama hatası bulunup bulunmadığı, idarenin metrajları ile isteklinin metrajlarının farklı olup olmadığı, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyat ve rayiçlerin kullanılması durumunda hangi kalemlerde hangi kurum ve kuruluşun birim fiyat ve rayiçlerinin kullanıldığını gösterir tablonun sunulup sunulmadığı, hesap cetvelinde gerek açıklama istenilen gerekse açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin maliyetinin hesaplanıp hesaplanmadığı hususlarının incelenmesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, mevzuata uygun olmayan eksik ve hatalı açıklamalar sunulduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında istekli Bülent Eroğlu & Tuncay Demirel Ortak Girişimi’nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’inci ve 45’inci maddelerine göre tekrar incelendiği ve sunulan açıklamaların mevzuata uygun olduğu ifade edilmiştir.

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 10 isteklinin teklif verdiği, yeterlik kriterlerini karşıladığı anlaşılan 7 isteklinin teklif fiyatları üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 6.084.092,81 TL olarak hesaplandığı, bu değerin altında teklif verdiği tespit edilen teklifi geçerli 1 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Bülent Eroğlu & Tuncay Demirel Ortak Girişimi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, benzer hükümler Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ncı maddesinde de yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

… 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

…45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir...

… 45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir….” açıklamaları bulunmaktadır.

İdarece, ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen 12.09.2012 tarihli ve 7865 sayılı yazı ile tekliflerinin aşırı düşük bulunduğu ifade edilerek istekli tarafından 24.09.2012 tarihine kadar yazılı olarak açıklamada bulunulması gerektiği belirtilmiş, söz konusu yazı ekinde “açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi” ve “ açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin listesi” ile “analiz formatı” nın gönderildiği belirlenmiş olup açıklama istenilen iş kalemlerinin 58 adet iş kaleminden oluştuğu anlaşılmıştır. İdarece açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hepsi için ayrı ayrı analiz formatlarının hazırlandığı, analiz girdilerinin belirtildiği ve analiz girdi miktarlarının da doldurularak istekliye verildiği tespit edilmiştir.

İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan 56 adet iş kalemine ilişkin analizlerde kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan rayiçler kullanılarak açıklama yapıldığı, söz konusu analizlerin tamamında istekli tarafından teklif edilen birim fiyat teklif tutarlarının kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan kâr ve genel gider hariç birim fiyat tutarlarından daha yüksek olduğu, ayrıca diğer 2 iş kalemi olan “ 2,4 Ghz Wireless” ve “Switch” iş kalemlerine ilişkin açıklama kapsamında proforma fatura sunulduğu, söz konusu giderleri tevsik etmek amacıyla Aks Teknolojik Sistemler ve İnşaat-Yücel Özdemir tarafından düzenlenen 20.09.2012 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada “2,4 Ghz Wireless” iş kalemi için malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterildiği 1.800,00 TL birim fiyat teklifi verildiği, “Switch” iş kalemi için montaj dahil 2.750,00 TL birim fiyat teklifi verildiği, söz konusu proforma faturanın üzerine SMMM tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak kaşelenip imzalandığı tespit edilmiştir.

Öte yandan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan hesap cetvelinde açıklama istenilen iş kalemlerine teklif edilen tutarlarda herhangi bir yuvarlama/aritmetik hata bulunmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama kapsamında sunduğu hesap cetvelinde belirtilen ve idarece açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin metraj miktarları idarece yaklaşık maliyet hesabında öngörülen metraj miktarları karşılaştırılmıştır.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. İhale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir. Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yapılan yuvarlamalardan ya da makul karşılanabilir hesap hatalarından kaynaklanabilir. Bununla birlikte, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların da makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir.

Yapılan tespitler sonucunda, teklifinin önemli bileşeni olan ve açıklama istenilen iş kalemleri arasında bulunan kalemlerde idarenin ve isteklinin metrajlarının birbirine çok yakın olduğu ve aradaki metraj farkının isteklinin teklifini aşırı düşük teklif durumuna getirecek boyutta olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi