KİK Kararı: 2012/UY.III-4187

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/065
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 07.11.2012
Karar No : 2012/UY.III-4187
BAŞVURU SAHİBİ:
Şeref Zengin, YENİCUMA MAHALLESİ DERVİŞPAŞA SOKAK NO:2/1 TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Köprübaşı Kaymakamlığı, Hükümet Konağı/Köprübaşı/Trabzon TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/98013 İhale Kayıt Numaralı "Köprübaşı Hükümet Konağı Dış Cephe Onarımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Köprübaşı Kaymakamlığıtarafından 14.08.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Köprübaşı Hükümet Konağı Dış Cephe Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Şeref Zengin’nin 18.09.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.09.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.10.2012 tarih ve 33420 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.10.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3661 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle 3 isteklinin teklifinin aşırı düşük sınır değerinin altında kaldığı, ancak söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38’inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır …” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede başvuruya konu ihalenin “ Köprübaşı Hükümet Konağı Dış Cephe Onarımı İşi ” olduğu, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalede yaklaşık maliyetin 7 iş kaleminden oluştuğu ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2011 ve 2012 yılı birim fiyatları esas alınarak toplam 84.727,17 TL olarak belirlendiği,

14.08.2012 tarihinde yapılan ihaleye 10 isteklinin katıldığı, ihale komisyonu tarafından 1 isteklinin teklifinin iş deneyim koşulunu sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli diğer 9 teklif üzerinden aşırı düşük teklif sınır değerinin 59.278,38 TL olarak hesaplandığı, söz konusu değerin altında teklif sunan 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve 3 isteklinin de açıklama sunduğu, ihale komisyonu tarafından da söz konusu açıklamaların uygun kabul edilerek ihalenin Aygünler Ev Aletleri İnş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Özbulut Yapı İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, Engin İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin de geçerli teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibinin ise sınır değerin üzerindeki ilk teklif sahibi olduğu tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak idarece gerçekleştirilen işlemler incelendiğinde;

Teklifinin aşırı düşük olduğu belirlenen isteklilere gönderilen ve aşırı düşük teklif açıklaması talep edilen 16.08.2012 tarihli yazının 1 numaralı ekinde, “ Açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi” nin; 2 numaralı ekinde de “ Açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ”nin yer aldığı belirtilmektedir. Ancak söz konusu ekler incelendiğinde, sadece 21.067, 25.034/2 ve 27.560/7 poz numaralı iş kalemlerinin analiz girdileri belirtilerek liste halinde isteklilere verildiği görülmüştür. Yaklaşık maliyet içerisinde en yüksek tutara sahip iş kalemi olan 19.055/C1A poz numaralı iş kaleminin idare tarafından açıklama istenilecek iş kalemleri arasında belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Açıklama talep edilen 3 istekliden ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin anılan iş kalemi için açıklama sunduğu, ancak idare tarafından açıklaması yeterli kabul edilen diğer istekli olan Enginİnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin söz konusu iş kalemi için açıklama sunmadığı görülmüştür.

İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usule uygun ve eşit koşullarda yapılmadığı, usulüne uygun yapılmayan bir aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda, istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığının sağlıklı bir şekilde değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idare tarafından yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren açıklama istenilecek “sıralı iş kalemleri listesi”nin ve açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerine ilişkin olarak “sıralı analiz girdileri tablosu”nun oluşturulması, bu işlemlerden sonra sınır değerin altında teklif veren isteklilerin açıklama istenilecek iş kalemleri, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri açıkça belirtilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, “sıralı iş kalemleri listesi”nin ve “sıralı analiz girdileri tablosu”nun oluşturulması, bu işlemlerden sonra sınır değerin altında teklif veren isteklilerin açıklama istenilecek iş kalemleri, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri açıkça belirtilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi