KİK Kararı: 2012/UY.III-4182

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/065
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 07.11.2012
Karar No : 2012/UY.III-4182
BAŞVURU SAHİBİ:
Mo-Taş İnş. Mim Tur. Hiz.Oto Kiralama Mobilya San. Tic. Ltd. Şti., SAKARYA MAHALLESİ 1102 SOKAK NO:4/2 MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı Manişsa Vergi Dairesi İdari Ve Mali İşler Müdürlüğü, Aynı Alı Mah. 3316 Sk. 22 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/120135 İhale Kayıt Numaralı "Turgutlu Vergi Dairesi Müdürlüğü Hizmet Binasına Asansör Yapım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı Manişsa Vergi Dairesi İdari ve Mali İşler Müdürlüğütarafından 11.09.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Turgutlu Vergi Dairesi Müdürlüğü Hizmet Binasına Asansör Yapım” ihalesine ilişkin olarak Mo-Taş İnş. Mim Tur. Hiz. Oto Kiralama Mobilya San. Tic. Ltd. Şti. nin 01.10.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.10.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.10.2012 tarih ve 33838 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.10.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3724 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen teklifin yaklaşık maliyete göre %43 tenzilata tekabül ettiği ve bu tenzilata aşırı düşük teklif açılaması yapılamayacağı, söz konusu teklife ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 ila 45.1.13.8’inci maddelerine uygun açıklama yapılmadığı, teklif edilen işçilik fiyatının anılan Tebliğin 45.19’uncu maddesine aykırı olarak 2012 yılı 2. dönem için belirlenen saatlik 4.18 TL'nin altında olduğu, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının birim fiyatlarının kullanılmış olması halinde bu fiyatların doğru alınıp alınmadığının kontrol edilmesi gerektiği ve analizlerdeki miktarların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizlerinden düşük alınmış olabileceği, idarece açıklama istenilen ve istenilmeyen iş kalemlerine ait teklif cetvellerinin eksik düzenlenmiş olduğu ve nakliye miktarları göz önüne alınmaksızın aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulduğu iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasında belirtilen hususların incelenmesi ve değerlendirilmesine olanak tanımak üzere idare tarafından Kurum’a gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, özetle aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yaklaşık maliyet, idare tarafından, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 Yılı İnşaat ve Tesisat Analiz ve Birim Fiyatları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Ç esas alınarak toplam 127.560,01 TL olarak belirlenmiştir. Söz konusu ihaleye 4 (dört) istekli katılmıştır.

İhaleye sunulan teklifler ve yaklaşık maliyet kullanılarak aşırı düşük teklif sınır değeri idarece 88.425,27 TL olarak belirlenmiş ve bu değerin altında kalan tek istekli olan Niobe Asan. Müh. Tic. Ltd. Şti. ye 12.09.2012 tarihinde tebliğ edilen 11.09.2012 tarih ve 724 sayılı yazı ile tebliğ tarihinden itibaren 7 (yedi) iş günü içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulması idare tarafından talep edilmiştir. Söz konusu yazı ekinde sıralı analiz girdileri, açıklama istenilen iş kalemleri listeleri, açıklama istenilen analiz girdileri ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri de anılan istekliye tebliğ edilmiştir.

Söz konusu istekli tarafından 19.09.2012 tarih ve 9975 sayı ile idare kayıtlarına alınan yazı ve ekinde yer alan belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmuştur. Sunulan açıklamalar ihale komisyonunca uygun bulunduğundan 26.09.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Niobe Asan. Müh. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde de “ (1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmüne yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde yapım işleri ihalelerine mahsus olmak üzere, anılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında idarelerce uyulması gerekli kurallar tayin edilmiş ve istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmasında kullanılabilecek yöntemler belirlenmiştir. Söz konusu maddenin aşağıda yer verilen alt maddelerinde şu açıklamalara yer verilmiştir:

“…

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…”

İdarece gerçekleştirilen işlemlerin başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda ve yukarıda yer verilen mevzuat bölümleri ışığında incelenmesi neticesinde aşağıdaki sonuçlara ulaşılmaktadır:

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet eki belgelerden ve Niobe Asan. Müh. Tic. Ltd. Şti.’ye gönderilen aşırı düşük açıklama talebi yazısının eklerinden, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1. maddesine göre “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının ihale komisyonunca inşaat ile tesisat (asansör) imalatları için ayrı ayrı belirlendiği görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.5’inci maddesi uyarınca isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları ve bu durumda hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde analiz düzenleme zorunluluğu ortadan kaldırılmakta ve 45.1.7’nci maddesi uyarınca da istekliler tarafından inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan asansör tesisatı iş kalemleri/iş grupları için analiz sunulması yerine malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılabilmesi imkanı getirilmektedir.

Niobe Asan. Müh. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde, açıklama istenilen inşaat iş kalemleri için anılan istekli tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 Yılı İnşaat ve Tesisat Analiz ve kar hariç birim fiyatları üzerine kendi belirlediği %3 kar oranı eklenmek suretiyle oluşturulan birim fiyatların kullanıldığı ve buna ilişkin olarak da açıklama kapsamında yine anılan Tebliğin 45.1.5’inci maddesinde belirtilen listenin sunulduğu görülmektedir.

Bu itibarla, anılan istekli tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları kullanıldığından aşırı düşük teklif açıklaması içerisinde işçilik ücretleri için ayrıca bir açıklama yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır. Öte yandan, açıklama istenilen tesisat (asansör) iş kalemleri için ise anılan istekli tarafından anılan Tebliğin 45.1.7’nci maddesinde belirtilen yöntem kullanılarak malzeme + montaj bedelleri gösterilmek suretiyle açıklama yapıldığı görülmektedir.

Söz konusu birim fiyatlar için belirtilen bütün malzeme ve montaj bedellerinin L.O.K.K.S. Asansör Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından Niobe Asan. Müh. Tic. Ltd. Şti. ye hitaben 18.09.2012 tarihinde düzenlenmiş proforma fatura ile açıklandığı; bahsedilen proforma fatura üzerinde L.O.K.K.S. Asansör Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ye ait kaşe ve imzanın bulunduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine uygun şekilde proforma faturanın serbest muhasebeci mali müşavir Mehmet COŞAR tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği de yine anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması olarak sunulan belgelerden anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak yukarıdaki şekilde açıklaması yapılan inşaat ve tesisat birim fiyatlarının, istekli miktarları ile çarpılması ve elde edilen tutarların toplanması neticesinde açıklama istenen inşaat iş kalemleri için 24.565,20 TL, açıklama istenilen tesisat (asansör) iş kalemleri için ise 33.180,00 TL olmak üzere açıklama istenilen iş kalemleri için toplam 55.745,20 TL bedel elde edilmektedir. Açıklama istenmeyen inşaat ve tesisat iş kalemleri için ise sırasıyla 6.316,63 TL ve 4.569,00 TL bedel öngörüldüğü ve söz konusu bedellere ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinin (a) alt bendine uygun olarak iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvellerinin sunulduğu anlaşılmaktadır.

Anılan istekli tarafından ayrıca 625,00 TL sözleşme damga vergisi, 375,00 TL sözleşme karar pulu, 3.250,00 TL SGK işveren prim tutarı, 650,00 TL stopaj, 300,00 TL all-risk sigorta gideri ve 1.169,17 TL muhtelif şantiye gideri olmak üzere toplam 6.369,17 TL diğer genel gider bedeli öngörüldüğü; belirtilen tüm giderler toplandığında 75.000,00 TL’lik teklif bedeline ulaşıldığı anlaşılmaktadır.

Ancak, açıklama istenen iş kalemlerinden bazıları ile ilgili olarak yaklaşık maliyet hazırlanması aşamasında belirlenen miktarlar ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen miktarlar arasında uyumsuzluk olduğu görülmektedir. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama projesi üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerektiği açık olmakla birlikte, uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında bu farklılıkların makul bir düzeyde olması gerekmektedir. Başvuru konusu ihalede açıklama istenilen tesisat iş kalemlerinden 923.300 poz numaralı “Kabin iç yüzeyinin satine paslanmaz kaplama farkı” iş kaleminde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından verilen miktarın (8,00 m2), idare tarafından tespit edilen miktardan (11,90 m2) %32,77 oranında daha düşük olduğu, bu farklılığın makul bir farklılık olarak kabul edilemeyeceği açıktır. Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonu tarafından uygun bulunması işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Niobe Asan. Müh. Tic. Ltd. Şti. nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin düzeltici işlem olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi Mo-Taş İnş. Mim. Tur. Hiz. Oto Kiralama Mobilya San. Tic. Ltd. Şti. tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Niobe Asan. Müh. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun iddiası ile 09.10.2012 tarihinde yapılan itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesi sonucunda, Kamu İhale Kurulunun oy çokluğu ile alınan düzeltici işlem niteliğindeki 07.11.2012 tarih ve 2012/UY.III-4182 sayılı kararı ile ihale üzerinde bırakılan Niobe Asan. Müh. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Söz konusu kararda Niobe Asan. Müh. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının “ .....açıklama istenen iş kalemlerinden bazıları ile ilgili olarak yaklaşık maliyet hazırlanması aşamasında belirlenen miktarlar ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen miktarlar arasında uyumsuzluk olduğu görülmektedir. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama projesi üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerektiği açık olmakla birlikte, uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında bu farklılıkların makul bir düzeyde olması gerekmektedir. Başvuru konusu ihalede açıklama istenilen tesisat iş kalemlerinden 923.300 poz numaralı “Kabin iç yüzeyinin satine paslanmaz kaplama farkı” iş kaleminde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından verilen miktarın (8,00 m2), idare tarafından tespit edilen miktardan (11,90 m2) %32,77 oranında daha düşük olduğu, bu farklılığın makul bir farklılık olarak kabul edilemeyeceği açıktır. Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonu tarafından uygun bulunması işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. ” gerekçesiyle uygun bulunmadığı belirtilmiştir.

Kamu İhale Kurulu tarafından yukarıda belirtilen gerekçeyle alınan bu karara aşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyorum:

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin imalat farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, imalat farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

İncelenen ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan hesap cetvelinin tümü incelendiğinde, 923.300 poz numaralı imalatın miktarı idarece hesaplanan miktardan %32,77 oranında düşük olmakla birlikte, 25.016/1 poz numaralı “ Demir imalatın 2 kat antipas 2 kat yağlı boyayla boyanması ” imalatının miktarının idarece hesaplanan miktardan %10,00 fazla olduğu gözönüne alındığında, söz konusu farklılıkların toplamda isteklinin teklif fiyatının 2.902,54 TL düşük hesaplanmasına yol açtığı, bunun ise teklif fiyatının %3,87’sine tekabül ettiği görülecektir.

İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında imalat farklılıklarının toplamda teklif fiyatı üzerindeki etkisinin 2.902,54 TL olduğu göz önüne alındığında, bu etkinin isteklinin teklif fiyatının aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olmadığı açıktır.

Dolayısıyla tek bir iş kalemindeki imalat miktarı düşüklüğü gerekçe gösterilerek isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

3. Kamu İhale Kurulunca isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesi olarak idarece teklifte önemli maliyet bileşeni olarak görülerek açıklama istenilen iş kalemlerinden herhangi birinin isteklinin hesap cetvelinde belirtilen miktarı ile idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında hesaplanan miktarı arasındaki farklılıkların makul bir düzeyde olması gerektiği, %32,77 oranındaki farklılığın ise makul olmadığı ileri sürülmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan tek bir iş kalemindeki farklılık üzerinden yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır. Somut olayda ise böyle bir durum söz konusu olmayıp %3,87 oranındaki maliyet avantajının aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmeyen isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olmadığı açıktır.

Açıklanan nedenlerle ihale üzerinde bırakılan istekli olan Niobe Asan. Müh. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu, bu nedenle “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle anılan Kurul kararına katılmıyoruz.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi