KİK Kararı: 2012/UY.III-3982

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/061
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 17.10.2012
Karar No : 2012/UY.III-3982
BAŞVURU SAHİBİ:
Rasim İnanç- İnşaat Mühendisi, ALPASLAN MAHALLESİ 5551 SOKAK NO:51/A DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türk Standartları Enstitüsü İdari İşler Daire Başkanlığı, Necatibey Cad. No: 112 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/89910 İhale Kayıt Numaralı "Tse Denizli Hizmet Binası Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türk Standartları Enstitüsü İdari İşler Daire Başkanlığıtarafından 06.08.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “TSE Denizli Hizmet Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Rasim İnanç- İnşaat Mühendisi’nin 21.09.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.09.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.09.2012 tarih ve 32774 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.09.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3600 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu proforma fatura ve fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45’inci maddesinde belirtilen şartları taşımadığı, ayrıca söz konusu işe ait metrajların yanlış hesaplandığı, bu sebeple söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelemeye konu ihalenin Türk Standartları Enstitüsü İdari İşler Daire Başkanlığı tarafından açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “ TSE Denizli Hizmet Binası Yapım İşi ” ihalesi olduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından 12.09.2012 tarihinde alınan ihale komisyon kararında aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif verdiği tespit edilen üç isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bunlardan ikisinin açıklamada bulunmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin açıklamada bulunan tek istekli olan Kırlangıç İnşaat Turz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 inci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Bu çerçevede anılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, idarelerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında sıralı iş kalemleri listesini oluşturması, ihale komisyonunca sıralı iş kalemleri listesi kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemlerinin belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlenmesi ve bunların dışında kalan iş kalemleri için sorgulama yapılmaması, açıklama istenilmesi gereken iş kalemlerine ait idarece sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi, teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilere gönderilecek açıklama isteme yazısında açıklama istenilecek iş kalemleri ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmesi ve isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İdarenin teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderdiği açıklama isteme yazısında ise; “ … 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesi (Aşırı Düşük Teklifler) muvacehesinde teklifinizin değerlendirilmesine esas teşkil edecek; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması; seçilen teknik çözümler ve firmanızın yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar; teklif edilen yapım işinin özgünlüğü gibi teklif bedelinizi oluşturan projeler ve idari şartnamede verilen iş tanımlarını kapsayan Ek’de verilen iş kalemlerine ait metrajlar, bunlara ait birim fiyatlar, bu fiyatlara ilişkin Çevre ve şehircilik Bakanlığı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları ve Analizlerinde tanımlanan yapım şartlarına uygun analizler, gerçek piyasa fiyatlarını gösteren proforma faturalar, mali analizler teklif mektuplarını gösteren hesap cetvelleri ve referanslarınız hususlarında gerekli bilgi ve belgelerin 05.09.2012 tarihi saat 11.00’a kadar Enstitümüze verilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir. Söz konusu yazı ekinde 135 iş kaleminden oluşan açıklama istenilecek iş kalemleri listesine yer verildiği, ancak açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri tablosuna yer verilmediği tespit edilmiştir.

Kurumumuz tarafından Türk Standartları Enstitüsüne gönderilen 10.10.2012 tarihli ve 3600-3264 sayılı yazıyla analizi istenen iş kalemleri listesinin nasıl oluşturulduğuna dair açıklama istenilmiş olup, TSE tarafından gönderilen 11.10.2012 tarihli ve 380452 sayılı cevap yazısında “Analizi istenen iş kalemleri listesinin hazırlanması sırasında esas alınan kriter ise sıralı iş kalemleri listesinde yer alan tüm işler için oluşturulan genel pursantajdır. Genel pursantaj içerisinde yer alan inşaat, mekanik, elektrik ve giriş binasına ait iş kalemlerinden büyük orana sahip (işin yaklaşık % 80’ni) kalemler Analizi İstenen İş Kalemleri Listesini oluşturmaktadır...” ifadelerine yer verilmiştir. Söz konusu yazı ekinde yer alan sıralı iş kalemleri listesinde bulunan iş kalemlerinin tutarlarının ve dolayısıyla yaklaşık maliyete oranlarının yer almadığı tespit edilmiştir. Yine yazı ekinde yer alan analizi istenen iş kalemleri listesinin ise 53 adet iş kaleminden meydana geldiği görülmüştür.

İsteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekindeki analizi istenen iş kalemleri listesinde 135 adet iş kalemi yer alıyor iken Kurumumuza gönderilen cevap yazısı ekinde analizi istenen iş kalemleri listesinde 53 adet iş kaleminin yer aldığı tespit edilmiş olup, aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemlerinin sağlıklı şekilde oluşturulmadığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde açıklama istenilmeyen analiz girdileri tablosuna da yer verilmediği tespit edilmiş olup, anılan Tebliğ açıklamaları uyarınca aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde açıklama istenilmeyen analiz girdileri tablosunun da yer alması gerekmektedir. Bu nedenle açıklama istenen iş kalemleri listesinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci ve 45 inci maddelerindeki açıklamalara uygun olarak yeniden belirlenmesi ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri tablosunun aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısına eklenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38 ve 45 inci maddelerinde yer verilen açıklamalar doğrultusunda, teklifleri aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan isteklilere aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde, açıklama istenilecek iş kalemleri listesi ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri tablosunun gönderilmesi suretiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi