KİK Kararı: 2012/UY.III-3714

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/056
Gündem No : 81
Karar Tarihi : 19.09.2012
Karar No : 2012/UY.III-3714
BAŞVURU SAHİBİ:
Alka İnş. San. Tic. Ltd. Şti., ATATÜRK BULVARI DEPOSİTE İŞ MERKEZİ A-1 BLOK KAT : 4 NO : 417 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Namık Kemal Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı, Namık Kemal Mah. Kampüs Cad. No:1 59030 TEKİRDAĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/80595 İhale Kayıt Numaralı "Namık Kemal Üniversitesi 200 Yataklı Araştırma Ve Uygulama Hastanesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Namık Kemal Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 30.07.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Namık Kemal Üniversitesi 200 Yataklı Araştırma ve Uygulama Hastanesi Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Alka İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 07.08.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.08.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.08.2012 tarih ve 28835 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.08.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3119 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2012 yılı için hastanelere ilişkin birim fiyatın 1.240 TL/m2 olarak belirlendiği, bu veriye göre 59.000 m2 olan başvuruya konu ihale kapsamında yapılacak olan hastanenin yaklaşık maliyetinin 73.160.000 TL olduğu ancak idare tarafından yaklaşık maliyetin 42.377.000 TL olarak hesaplandığı, bu durumun metrajların doğru şekilde tespit edilmediği veya fiyat araştırmasının gerçekçi yapılmadığını gösterdiği, kaldı ki Devlet Planlama Teşkilatının 2012 programında söz konusu hastanenin 30.000 m2 olarak öngörüldüğü ve maliyetinin 42.450.000 TL olarak planlandığı dikkate alındığında, planlananın aksine hastane alanı 59.000 m2’ye çıkarıldığı halde maliyetinin neredeyse aynı kaldığı hususu da yaklaşık maliyetin DPT tarafından yatırım programında ayrılan bütçeye uyumlu hale getirilmeye çalışıldığı şüphesini uyandırdığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihalede, ihale dosyasında uygulama projeleri, mahal listeleri, imalat poz tarifleri ve teknik şartnamelerin bulunduğu, yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarınca 2012 yılı için yayımlanmış birim fiyat ve analizler ile piyasadan yapılan fiyat araştırması göz önünde bulundurularak hesaplandığı anlaşılmış, yapılan inceleme neticesinde ise yaklaşık maliyet hesap cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata bulunmadığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Yaklaşık Maliyet” başlıklı dokuzuncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilanlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmi ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı dokuzuncu maddesinde “(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur.

b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir.

c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır.

ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir.

d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar.

e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan hükümler çerçevesinde, yaklaşık maliyete esas miktar, fiyat ve rayiçlerin tespiti ve yaklaşık maliyetin hesaplanması hususunda sorumluluk idarelere ait olup, bu amaçla idarelerce kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler ile piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitlerinin kullanılması imkânı bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen tespit ve hükümler çerçevesinde, itirazen şikâyet başvurusunda yaklaşık maliyetin hatalı olduğu düşünülen bir bileşeninden somut biçimde söz edilmediği de dikkate alındığında, idarece yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar, fiyat ve rayiçlerin tespit edilme yönteminin yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümlerine aykırı olmadığı ve yaklaşık maliyet hesap cetvelinde çarpım ve toplamların doğru şekilde hesaplandığı, ayrıca idarenin sorumluluğunda olan bu işlemin idare yerine geçilerek Kurumca tekrardan yapılamayacağı, bu itibarla başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Kaldı ki, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olduğu, teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiğine ilişkin bir iddiası bulunmadığı dolayısıyla 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesi çerçevesinde bir hak kaybına veya zarara uğrama durumunda olmadığı veyahut zarara uğrama ihtimalinin de bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun ehliyet yönünden de reddedilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, yukarıda yer alan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yaklaşık maliyetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen yapı yaklaşık birim maliyetleri kullanılarak belirlenemeyeceği, bu kapsamda idarece hazırlanmış olan yaklaşık maliyetin söz konusu birim maliyetlerle kıyaslanarak hatalı olduğu tespitinin yapılamayacağı, ayrıca mevcut bilgi ve belgeler üzerinden yaklaşık maliyetin DPT tarafından yatırım programında ayrılan bütçeye uyumlu hale getirilmeye çalışıldığı hususunun da anlaşılmasına imkân bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi