KİK Kararı: 2012/UY.III-3555

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/055
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 12.09.2012
Karar No : 2012/UY.III-3555
BAŞVURU SAHİBİ:
Ekol Yapı İnş.Ve Tic. Ltd. Şti, ALTAYÇEŞME MAH. OBAÇIKMAZI SK. PALMİYE APT. NO : 1/6 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bilecik Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Istıklal Mahallesı Ertugrulgazı Caddesı 7 11100 BİLECİK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/10852 İhale Kayıt Numaralı "Bilecik Belediyesi (Merkez) İstiklal Mahallesi Plaza İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bilecik Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğütarafından 01.03.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bilecik Belediyesi (Merkez) İstiklal Mahallesi Plaza İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Ekol Yapı İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.07.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.08.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.08.2012tarih ve 28247sayı ile Kurum kayıtlarına alınan aynı tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3041sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasının sunulan fiyat tekliflerine ait belgeleri düzenleyen meslek mensubundan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları istenmeden kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, en azından "merkezi ısıtma ve soğutma sistemine" ilişkin fiyat teklifi ile ilgili maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenmesi gerektiği, zira "merkezi ısıtma ve soğutma sistemine" ilişkin fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak düzenlenmediği, meslek mensubu imzasının tasdik şerhinin hemen altına atılması gerektiği halde bu yere atılmadığı, dolayısıyla Tebliğe uygun olarak düzenlenmemiş belge ile ilgili olarak belgeyi düzenleyen meslek mensubundan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları istenmeden kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. Aynı istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan "alüminyum - silikon cephe yapılması" işi ile ilgili olarak sunulan fiyat teklifinde tarih bulunmadığı halde kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

3. İhale tarihi itibariyle başta Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olmak üzere birçok kamu kuruluşunun birim fiyatlarının yayımlanmadığı, ancak aşırı düşük teklif fiyatları hakkında açıklama istendiği tarih itibariyle birim fiyatların yayımlandığı, Bakanlığın 2012 birim fiyatlarının birçok iş kaleminde 2011 yılı fiyatlarına göre ortalama %8 oranında düşük olduğu, bu durumda yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak yapılan aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarında 2012 yılı birim fiyatlarının kullanılmasının mümkün olduğu, ancak fiyat avantajı sağlayacak şekilde hem 2011 hem 2012 fiyatlarının kullanılmasının mevzuata aykırı olacağı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının bu yönüyle de incelenmesi gerektiği, ayrıca, 26.195/3/MK poz numaralı iş kaleminin 2011 ve 2012 birim fiyatlarının bulunmadığı, dolayısıyla bu kalemle ilgili olarak 2010 birim fiyatlarının kabul edilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca analiz sunulması gerektiği,

4. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından tesisat iş kalemlerine ilişkin olarak alınan fiyat tekliflerinin malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı göstermediği gibi nakliye ve montajı içerdiğine dair bir ifade de bulunmadığı halde kabul edilmesinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7’nci maddesine aykırı olduğu,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak idarenin cevabında:“… aşırı düşük teklif sorgulamasında söz konusu işle ilgili olarak idaremizce açıklama istenilecek iş kalemleri /grupları listesi toplam 42 adet olup idaremiz tarafından istenilen 42 adet kalemin 28 adet iş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, TEDAŞ, MSB) fiyatlar esas alınarak … liste halinde istekli tarafından belgeler sunulmuştur.

Geriye kalan 14 adet iş kalemleri/grupları için ise; Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.2 maddesi gereğince istekli teklifinin bir bölümünü oluşturan kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden –satışlar üzerinden– alınan fiyat tekliflerini sunmuş olup; istekli tarafından teklif alma yazıları/teklif mektupları ve ilgili birim fiyat analizleri yapılmış, mükellefin beyannamelerini imzalamaya yetkili SMMM tarafından imzalanarak meslek kaşesi ve özel kaşe ile kaşelenmiştir.

2- Yapılan tetkik ve incelemeden piyasadan alınan teklif mektuplarına ait tarihlerinin bulunduğu, ancak 2 adet teklif mektubunda gün hariç ay ve yıl olarak (…/03/2012 şeklinde)tarih bulunmaktadır.

…

3- İsteklinin ihale tarihi ve sonrası dikkate alarak kamu kurm ve kuruluşlarının birim fiyatlarıyla düzenlemiş olduğu teklif birim fiyatların ekonomik olması ayrıca aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik olarak ilgili mevzuatlarda fiyatların hangi yıla ait olacağına dair (kaldı ki iddia sahibinin de 3. maddesinde belirttiği bu hususu kabul ettiği üzere…)yapılmış bir düzenleme bulunmadığı bilindiğinden isteklinin düzenlemiş olduğu birim fiyat listeleri uygun görülmüştür.

Kaldı ki Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 son fıkrasında; ‘İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatının yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir’ denildiğinden buradan kullanılmayabilir anlamı da çıkmaktadır.

4- İdare tarafından istenilen 42 adet açıklama istenecek iş kalemleri/iş grupları arasında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait olarak istekli tarafından kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının liste halinde kullanıldığı (Örnek: Poz No 950-122; 260-801 gibi) ve fiyat teklifleri alınarak analizlerin yapıldığı görüldüğünden Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7 maddesi … gereğince söz konusu tesisatlarla ilgili bu iş kalemleri/gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

…” denilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde, “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

…”

“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde, “(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur.

b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir.

…

e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir” hükümleri bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihaleye ait İdari Şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu yapım işinin miktarı ve türü ihtiyaç listesi başlığı altında pursantaj listesi esas alınarak düzenlenmiştir.

13.02.2012 tarihli tutanakla “… Plaza inşaatı (İKNO:2012/10852) yapım işinde gerekli dokümanların elde edilmesine yönelik, daha önceden idaremizce hizmet alımı yapılmış, hizmet sunucusu … tarafından işin proje çizimleri, teknik şartnameleri ve yaklaşık maliyeti oluşturulmuştur.

Bu verilere göre piyasa fiyat araştırma komisyonumuz tarafından yapım işinin ihalesi için işin yaklaşık maliyeti tespit edilmiş ve işin ihale ilanı 31/01/2012 tarihinde Sakarya (yerel) gazetesinde ve 07/02/2012 tarihinde EKAP’ta yayımlanmıştır.

İlan sonrasında (hizmet sunucusu tarafından asansör projesi ve detaylarının yapıldığı) ancak, asansör imalatlarına ait yaklaşık maliyet hesaplarının verilmediği tespit edildiğinden 4734 sayılı KİK’nun 29. maddesine istinaden zeyilname düzenlenmesine, zeyilnamenin; ‘İhale kapsamında bulunan tüm asansör imalatları ihtiyaç listesinde bulunmamasına karşın ihale dosyası kapsamında verilen asansör projesi ve detaylarına uygun olarak imalatı yapılacaktır.

İhaleye girecek olan istekliler, teklif edecekleri fiyatlarını asansör imalatlarını da dahil ederek vereceklerdir.

İhaleye girecek istekliler bu hususu şimdiden kabul ve taahhüt etmiş sayılacaktır. İdarece, bu konuda herhangi bir itiraz kabul edilmeyecektir.” şeklinde düzenlemesine karar verilmiştir.

14/02/2012 tarihli zeyilname, karar alındığı şekilde düzenlenerek ekinde teklif fiyata dahil olan asansör tesisatı iş kalemleri listelenmiştir. Söz konusu listede asansör tesisatı iş kalemleri, “Sınıf I-II insan asansörü, 18 duraklı, 800 kg, 1/0,25 m/sn; Toplamalı kumanda donanımı 18 duraklı; Tam Otomatik Kabin Kapısı (2 Kanatlı Tlskpk/Mrk.açı.) 900x2000 mm; Tam Otomatik Kat Kapısı (2 Kanatlı Tlskpk/Mrk.açı.) 900x2000 mm; Acil kurtarma fiyat farkı, motor gücü 30 kW'a kadar olan asansörler için; Kabin iç yüzeyinin satine paslanmaz kaplama farkı; Işın perdesi fiyat farkı” olarak belirtilmiştir.

İhaleye sunulan tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, idarece yaklaşık maliyete ve geçerli tekliflere göre 8.549.595,00 TL olarak belirlenen aşırı düşük teklif fiyatı sınır değerinden daha düşük fiyat teklif eden Yidem İnş. Mob. Dek. Tic. San. Ltd. Şti. & Ferruh Hamit Yardımcı İnş. Taah. İş Ortaklığından, yaklaşık maliyetin %80’ini aşan 22 inşaat, 12 mekanik tesisat ve 8 elektrik tesisatı olmak üzere toplam 42 iş kalemi ile açıklama istenmeyen analiz girdileri belirtilerek 19.06.2012 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif fiyatı hakkında açıklama istenmiştir.

Anılan isteklinin 27.06.2012 tarihli aşırı düşük teklif fiyatı açıklamaları idarece uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirilmiştir.

Ancak sınır değerin tespitinde esas alınan ve ihale onay belgesinde 11.970.002,55 TL olarak belirlenen yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, zeyilname ile teklif fiyata dahil olduğu belirtilen asansör tesisatı iş kalemlerinin yer almadığı anlaşılmaktadır. Aynı şekilde belirtilen kalemlerin sıralı iş kalemleri listesiile açıklama istenen ve toplamı yaklaşık maliyetin %80’ini aşan en büyük iş kalemleri arasında da olmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, yaklaşık maliyetin tespitinde hesaba katılmayan yukarıda belirtilen iş kalemleri arasında yer alan “Sınıf I-II insan asansörü, 18 duraklı, 800 kg, 1/0,25 m/sn” ile aynı beyan yüküne (kaldıracağı yük: 800 kg) sahip, aynı hız ve sınıfta 15 duraklı asansörün (905-234 poz numaralı Sınıf I-II insan asansörü, 15 Duraklı, 800 kg, 1,00/0,25 m/sn hızlı) Çevre ve Şehircilik Bakanlığının İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatlarına göre 2011 yılı montajlı birim fiyatının 96.548,10 TL (2012 yılı fiyatının ise 67.580 TL) olduğu bilinmektedir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında ihale konusu yapım işinin uygulama projesi bulunmamakla birlikte, ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarından proje kapsamında 3 adet asansör bulunduğu anlaşıldığından, yaklaşık maliyetin tespitinde esas alınan 2011 fiyatlarına göre asansör tesisatı iş grubunda bulunan sadece asansör iş kaleminin yaklaşık maliyete 289.644,30 TL daha ek getireceği tespit edilmiştir. Diğer taraftan bu tutarın sıralı iş kalemleri listesinde en büyük 8’inci iş kaleminin tutarından daha fazla olduğu, açıklama istenen iş kalemleri arasında en düşük (42’nci) iş kaleminin toplam tutarının ise 58.000 TL olarak belirlendiği görülmektedir.

Yaklaşık maliyete eklenmediği anlaşılan ancak ihale konusu yapım işinin kapsamında olduğu belirtilen asansör tesisatı iş kalemlerinin yaklaşık maliyete eklenmesi halinde aşırı düşük teklif fiyatı sınır değerinin değişeceği de açıktır. Nitekim anılan iş kalemleri için ihale üzerinde bırakılan isteklinin öngördüğü toplam fiyatın idarece belirlenen yaklaşık maliyet tutarına eklenmesi halinde bile, sınır değer değişmektedir. Bu durumda idarece tespit edilen sınır değere göre aşırı düşük olmayan başvuru sahibinin teklif fiyatı, yeniden hesaplanacak sınır değerden daha düşük olmaktadır.

Yaklaşık maliyetin tespiti ihale onay belgesi düzenlenmeden önce yapılan ve ihtiyacın tespiti ile birlikte ihale sürecinin başlangıcını oluşturan temel bir aşama olup 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuata göre ihale sürecinde gözetilen kurallar ve gerçekleştirilen işlemlerin yaklaşık maliyet tutarı ile ilişkisi bulunmaktadır.

Dolayısıyla ihalenin hazır bulunanlar huzurunda yapılan ilk oturumda duyurulan yaklaşık maliyetinin Kanunun temel ilkelerine aykırı olarak ihale konusu yapım işinin miktarına göre belirlenmediği sonucuna ulaşılmaktadır.

Bunun yanında, yukarıda açıklandığı üzere ihale konusu yapım işi kapsamında olduğu halde, asansör tesisatı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetin hesabına katılmaması ihalenin tekliflerin değerlendirilmesi süreci ile sonucunu da etkilemektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi