KİK Kararı: 2012/UY.III-3461

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/051
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 29.08.2012
Karar No : 2012/UY.III-3461
BAŞVURU SAHİBİ:
Kılıçoğlu Doğ. Isı. Soğ. Müh. Su Arıt. İnş. Prj. Tic. ve San. Ltd. Şti. , KARADENİZ MAH. AZİZİYE CAD. NO: 3/C SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü, Bahçelievler Mah. İstiklâl Caddesi No: 138 55070 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/70283 İhale Kayıt Numaralı "Dsi 07.Bölge Müdürlüğü Merkez Ve Atakum Tesisleri Doğalgaz Dönüşümü Ve Müteferrik İşleri." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğütarafından 22.06.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “DSİ 07. Bölge Müdürlüğü Merkez ve Atakum Tesisleri Doğalgaz Dönüşümü ve Müteferrik İşleri.” ihalesine ilişkin olarak Kılıçoğlu Doğ. Isı. Soğ. Müh. Su Arıt. İnş. Prj. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 20.07.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.07.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.08.2012 tarih ve 27402 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.08.2012 tarihli dilekçe ile itirâzen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2948 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirâzen şikâyet dilekçesinde özetle; kendilerine gönderilen kesinleşen ihale kararında ihalenin, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Mahmut Ekrem Genç üzerinde bırakıldığının belirtildiği, adı geçen istekli tarafından “doğalgaz hermetik santrali”, “cam menfezi”, şofben ve alarm cihazı elektrik tesisatı”, “tamirat, onarım ve boruların boyanması”, “kazı yapılması ve kum serilmesi”, gibi birçok iş kalemi için analiz sunulmadığı ve sunulan proforma fatura ile fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmadığı, öte yandan şikâyet başvurusu üzerine idarece verilen cevap yazısında “sevkiyat kontrol merkezi GPRS bağlantı sistemi” iş kalemi için ihale üzerinde bırakılan isteklice öngörülen fiyatın Samgaz Doğalgaz Dağıtım A.Ş.’den alınan fiyat teklifi ile belgelendirildiğinin belirtildiği, bilgi edinme hakkı çerçevesinde yapmış oldukları başvuru üzerine Samgaz Doğalgaz Dağıtım A.Ş. tarafından kendilerine gönderilen yazıda, söz konusu iş kalemi için DSİ. 7. Bölge Müdürlüğü dışında herhangi bir kurum ve kuruluşla bilgi paylaşımı yapılmadığının belirtildiği, anılan yazı dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin Samgaz Doğalgaz Dağıtım A.Ş.’den almış oluğu fiyat teklifi ile söz konusu iş kalemi için öngörmüş olduğu fiyatı tevsik etmesi imkânının bulunmadığı, netice itibari ile aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmayan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin “DSİ 7. Bölge Müdürlüğü Merkez ve Atakum Tesisleri Doğalgaz Dönüşümü ve Müteferrik İşleri” olduğu belirtilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde tekliflerin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verileceği düzenlenmiştir.

Şikâyete konu ihaleye 4 istekli tarafından teklif sunulduğu, bütün isteklilerin tekliflerinin geçerli teklif olarak belirlendiği ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesi uyarınca geçerli teklifler üzerinden sınır değerin 250.398,85 TL olarak hesaplandığı, Mahmut Ekrem Genç’in teklif bedeli sınır değerin altında yer aldığından 4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sunulan belgelerin uygun ve yeterli görülmesi neticesinde 11.07.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Kılıçoğlu Doğ. Isı. Soğ. Müh. Su Arıt. İnş. Prj. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” açıklaması,

Yer almaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında Kuruma gönderilen belgelerden idarece sıralı iş kalemleri listesinin oluşturulduğu ve söz konusu listeye göre işin bütününü teşkil eden 52 iş kaleminden 17 adedinin kümülatif toplamının yaklaşık maliyete oranının % 80,85 olduğu anlaşılmıştır. İdarece ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen açıklama talep yazısı ile eki liste incelendiğinde ise, anılan Tebliğ maddesi çerçevesinde açıklanması gereken 17 iş kalemine ilişkin olarak değil, ihale konusu işi oluşturan bütün iş kalemlerine ilişkin açıklama istendiği görülmüştür. İhale konusu işi oluşturan bütün iş kalemlerine için açıklama istenmesine ilişkin idarece tesis edilen işlemin anılan Tebliğ açıklamasına uygun olmadığı değerlendirilmekle birlikte, bu hususta ihale üzerinde bırakılan isteklinin herhangi bir başvurusunun olmadığı ve sadece açıklanması gereken söz konusu 17 iş kalemine ilişkin olarak sunulan belgelerin değerlendirilmesi suretiyle ihalenin sonuçlandırılması imkânının bulunduğu hususları dikkate alındığında, ihale konusu işi oluşturan bütün iş kalemlerine ilişkin olarak açıklanma istenmesine ilişkin idarece tesis edilen işlemin esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

İdarece oluşturulan sıralı iş kalemleri listesine göre açıklama istenmesi gereken 17 iş kalemine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu bilgi ve belgelerin mevzuata uygunluğu açısından yapılan inceleme neticesinde; “kazı yapılması ve kum serilmesi”, “tamirat onarım ve boruların boyanması” iş kalemlerine ait analizlerin sunulmadığı, AB15 ve BB17 poz numaralı “şofben ve alarm cihazı elektrik tesisatı” tanımlı iş kalemi için öngörülen fiyatı tevsik amacıyla açıklama kapsamında herhangi bir belgenin sunulmadığı, AH1 ve BG1 poz numaralı “körüklü sayaç CPRS bağlantı seti” tanımlı iş kalemi ile AH2 ve BG2 poz numaralı “rotary sayaç CPRS bağlantı seti” tanımlı iş kalemleri için öngörülen fiyatları tevsik amacıyla sunulan ve Samgaz Doğalgaz Dağıtım A.Ş. tarafından düzenlenen 04.04.2012 tarihli fiyat teklifi mahiyetindeki belgenin istekli adına değil, idare adına düzenlendiği, açıklanması gereken tesisat iş kalemlerine ilişkin herhangi bir analiz sunulmadığı ve sunulan fiyat teklifi mahiyetindeki proforma faturalarda malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilmediği tespit edilmiş, yapılan tespitler çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Mahmut Ekrem Genç’in teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede, başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik yaptığı açıklamalarının, idarece uygun görülmesi işlemleri Kurulca mevzuata uygun bulunmamıştır.

4734 sayılı Kanunun 38. maddesi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60. maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenmesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı38. maddesi ile aynı Tebliğin “ Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi ” başlıklı 45. maddelerinde yer verilen söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu sınır değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Bu çerçevede, yukarıda değinilen Tebliğ maddelerinde belirtilen açıklamalar uyarınca; idarelerin, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi ve “ sıralı analiz girdileri” tablosu oluşturularak ihale onay belgesinin ekinde sunulmasının zorunlu kılındığı; ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarında, idarelerce hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “ sıralı analiz girdileri” tablosu kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım yeni kriterlerin getirildiği görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesinde;

“ Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1**.** İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında, Kuruma gönderilen belgelerden idarece sıralı iş kalemleri listesinin oluşturulduğu ve söz konusu listeye göre işin bütününü teşkil eden 52 iş kaleminden 17 adedinin kümülatif toplamının yaklaşık maliyete oranının % 80,85 olduğu anlaşılmıştır.

İdarece, ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen açıklama talep yazısı ile eki liste incelendiğinde ise, anılan Tebliğ maddesi çerçevesinde açıklanması gereken 17 iş kalemine ilişkin olarak değil, ihale konusu işi oluşturan bütün iş kalemlerine ilişkin açıklama istendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi ve “ sıralı analiz girdileri” tablolarının oluşturularak ihale onay belgesinin ekine eklenmesi gerektiği açıklamasındaki amacın, parasal tutarı fazla olan kısımların açıklanmasının istenilmesi, parasal tutar oluşturmayan kısımlardan açıklama istenilmemesi olduğu, bu nedenle, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken yaklaşık maliyetinin kümülatif toplamda % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerinin her birinin ayrı ayrı aşırı düşük sorgulamaya konu edilmesi gerektiği, ayrıca bu iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak , tutarı kâr ve genel gider hariç iş kalemi analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olan analiz girdileri için isteklilerden açıklama yapılması istenilemeyecek olduğundan,

İdarece, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere, yaklaşık maliyet hesabı sırasında oluşturulan kümülatif toplamda, yaklaşık maliyetin % 80’nin aşılmasına neden olan, 52 iş kaleminin analizinin tümünden aşırı düşük sorgulama istenilmemesi gerektiği, sorgulama yapılması gereken 17 iş kaleminin her birine ilişkin olarak, tutarı kâr ve genel gider hariç iş kalemi analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olan analiz girdileri hariç olmak üzere, her bir iş kaleminin analizinde bu kısımlar haricinde kalan kısımlar için, aşırı düşük sorgulamanın yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle; idarece yapılan aşırı düşük sorgulamanın, yukarıda belirlenen kriterler göz önüne alınarak, yeniden yapılması gerektiği hususlarında, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi