KİK Kararı: 2012/UY.III-1898

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/025
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 30.04.2012
Karar No : 2012/UY.III-1898
BAŞVURU SAHİBİ:
Kumsan Asfalt Beton Mıcır Ve İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., SULTANDERE KÖYÜ SAZAK MEVKİİ NO:288 ESKİŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı (Satınalma Dairesi Başkanlığı), Arifiye Mahallesi Ikieylül Caddesi No : 53 26130 ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/10893 İhale Kayıt Numaralı "Betonarme Bina Yıkılması İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.04.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.-101.04-.Y.[1409].(0259)./2012-34E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Satınalma Dairesi Başkanlığı tarafından 14.02.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Betonarme Bina Yıkılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Kumsan Asfalt Beton Mıcır ve İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 23.03.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 06.04.2012 tarih ve 13692 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.04.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1 ) İhale üzerinde bırakılan Nermanoğlu Haf. Nak. İnş. Tur. Hurd. Mad. Otom. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Levent Sargınalp’in idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen şartları taşımaması nedeniyle mevzuata uygun olmadığı,

2 ) İhale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin teklif cetvellerinde yuvarlama ve aritmetik hata yapmış olabilecekleri,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İncelemeye konu ihalenin Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Satınalma Dairesi Başkanlığı tarafından anahtar teslimi götürü bedel teklif alınarak gerçekleştirilen betonarme bina yıkılması işi ihalesi olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesinde ; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

İhale komisyonunun 19.03.2012 tarihli kararıyla ihaleye teklif veren dokuz istekliden sekizinin teklifinin geçerli sayıldığı, aşırı düşük teklif sınır değerinin 378.632,84 TL olarak hesaplandığı, bu değerin altında teklif veren yedi istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, üç isteklinin idareye aşırı düşük teklif açıklaması verdiği, bunlardan Nemranoğlu Hafriyat Nak. İnş. Tur. Hur. Mad. Otom. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının ve Levent Sargınalp’in açıklamalarının yeterli bulunduğu, Nemranoğlu Hafriyat Nak. İnş. Tur. Hur. Mad. Otom. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. firması üzerinde ihalenin bırakıldığı ve Levent Sargınalp’in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarenin teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderdiği açıklama isteme yazılarında; “Kurumumuzun betonarme bina yıkılması işi ihalesi için vermiş olduğunuz teklif üzerinde yapılan incelemede yaklaşık maliyetimize göre teklifinizin aşırı düşük olduğu tespit edilmiştir. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesi uyarınca bu konudaki açıklamanızı ve bu belge ekinde verilen analiz formatına uygun analizlerinizi 07.03.2012 tarih saat 11.00’a kadar yazılı olarak idaremize bildirmenizi, aksi halde teklifinizin değerlendirme dışı bırakılacağı hususunu bilgilerinize rica ederim.” ifadelerine yer verilmiş olup, söz konusu açıklama isteme yazısında açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmediği yalnızca yazının ekinde örnek analiz formatına yer verildiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Bu çerçevede anılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, idarelerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında sıralı iş kalemleri/grupları listesini ve sıralı analiz girdileri tablosunu oluşturması, ihale komisyonunca sıralı iş kalemleri/grupları listesi kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlenmesi ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi, teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilere gönderilecek açıklama isteme yazısında açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmesi ve isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Ancak incelenen ihalede, açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesinin ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri tablosunun aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere gönderilmediğianlaşılmış olup, Tebliğ açıklamaları uyarınca söz konusu açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesinin ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri tablosunun, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan idarece gönderilen belgeler incelendiğinde, yaklaşık maliyet hesabı sırasında sıralı iş kalemleri/grupları listesinin belirlendiği, nakliyelerin ilgili iş kaleminin altında (alt iş kalemi şeklinde) ayrıca gösterildiği, sıralı iş kalemleri listesinin hazırlanmasında nakliye giderlerine ilişkin tutarların ilişkin oldukları iş kalemlerinin tutarlarıyla toplanmak suretiyle çıkan rakamın yaklaşık maliyete oranlandığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede idarecenakliyeye ilişkin gider kalemlerini(N.25 Kazı ve Moloz Nakli) ayrı birer iş kalemi olarak dikkate almak suretiyle sıralı iş kalemleri listesininyeniden oluşturularak, açıklama istenecek iş kalemlerininve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin yeniden belirlenmesi ve buna göre teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilere aşırı düşük teklif açıklaması istemeyazısınınekinde açıklama istenilecek iş kalemleri/gruplarılistesininve açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileritablosunun gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucunavarılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı kamu İhale Kanununun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü ve,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5 inci maddesinde;“16.5.1 Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır…” açıklaması yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalenin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edildiği dikkate alındığında, isteklilerin birim fiyat teklif cetveli sunmaları gerekmediği ve sadece anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubu sundukları anlaşılmıştır. Anılan Tebliğ açıklamalarında ise aritmetik hata, “birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlardaki hata” olarak tanımlanmıştır. Dolayısıyla incelemeye konu ihalede birim fiyat teklif cetvelinin sunulması söz konusu olmadığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yazısı ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri/gruplarılistesiile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileritablosunun gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi