KİK Kararı: 2012/UY.III-1226

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/016
Gündem No : 68
Karar Tarihi : 05.03.2012
Karar No : 2012/UY.III-1226
BAŞVURU SAHİBİ:
Kast Beton Parke İnş.Taah.San.Ve Tic.Ltd.Şti., Kuzeykent Mah. Güneşkent Sitesi 28/16 KASTAMONU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İller Bankası Anonim Şirketi Kastamonu Bölge Müdürlüğü, Kuzeykent Mah. Miralay Halit Bey Cad. 10 37100 KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/109954 İhale Kayıt Numaralı "Kumluca (Bartın) Kanalizasyon Şebeke İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

01.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[590].(0261)./2012-21Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

İller Bankası Anonim Şirketi Kastamonu Bölge Müdürlüğü tarafından 25.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kumluca (Bartın) Kanalizasyon Şebeke İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Kast Beton Parke İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 23.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.01.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 03.02.2012tarih ve 5015sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Yaklaşık maliyetin gizliliğinin sağlanıp sağlanamadığı hususunun incelenmesi amacıyla, Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bildirimde bulunulmasına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İdarece gönderilen 18.01.2012 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sınır değerinin 1.904.195,22 TL olduğunu öğrendikleri, bu değerin yaklaşık maliyetin % 40’ı olduğu, ihale üzerinde bırakılan Bülent Bülbül’ün 1.904.407,25 TL teklif ettiği, bu bilgilerle birlikte, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin isteklilerce % 100 doğrulukta tahmin edilemeyeceği de dikkate alındığında, Bülent Bülbül’ün yaklaşık maliyeti ihaleden önce öğrendiği ve teklifini yaklaşık maliyetin % 40’ı olan minimum sınır değere göre şekillendirerek, sınır değer ile aynı değerde teklif verdiğinin anlaşıldığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu,

2 ) İdarece, yaklaşık maliyet hesaplanırken, “12.218223: Ø300 mm entegre contalı buhar kürlü beton boru döşenmesi” pozu için İller Bankasının 2011 yılı için yayımlanmış kâr hariç birim fiyatı 38,78 TL olduğu halde, anılan pozun Ø200 mm boruya ilişkin olanına (poz no: 12.218222) ait birim fiyatın (İller Bankası, 2011, kâr hariç 21,93 TL) kullanıldığı, Kum.İnş-08 adlı iş grubu içeriğinde bulunan, “Basınç dayanımı C20/25 (BS20) olan betonarme betonu” ve “Ø8 – Ø12 mm beton çelik çubuklarının bükülmesi yerine kon.” iş kalemleri için birim fiyatın “0 TL” alındığı ve bu durumların yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanmış olduğunu gösterdiği, ancak idarece bu hataların düzeltilmediği, dolayısıyla bu durumun aşırı düşük teklif sınır değerinin de hatalı hesaplanmasına ve sorgulanması gereken tekliflerin sınır değerin üzerinde kalmasına yol açtığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Sınır değer hesabına ilişkin olarak idarece yapılan hesaplamaincelendiğinde, hesaplanan sınır değerin yaklaşık maliyetin % 40’ının altında çıktığı ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.1.4 üncü maddesinde yer alan; “…(45.1.1.) maddesine göre yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin yaklaşık maliyetin % 40’ının altında çıkması durumunda sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ı olarak belirlenir…” açıklaması çerçevesinde, aşırı düşük teklif sınır değerinin yaklaşık maliyetin % 40’ının hesaplanması suretiyle, 1.904.195,22 TL (4.760.488,05 x 0,40) olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Bülent Bülbül’ün teklif ettiği bedelin ise 1.904.407,25 TL olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde; “ Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Aynı Kanunun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36 ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “ İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır…” hükmü,

Bulunmaktadır.

Aktarılan Kanun hükümleri çerçevesinde, idarelerce yaklaşık maliyetin gizli tutulması ve tekliflerin alınmasının ardından açıklanması gerekmektedir.

İhale komisyonu kararında, 25.08.2011 olan ihale tarihinde, teklif zarflarının teslim alındığı ve zarflarda istenilen belgelerin bulunup bulunmadığının kontrol edilmesini takiben, teklifler ve yaklaşık maliyetin açıklandığı belirtilmiştir.

Bu itibarla, idarece gönderilen belgeler üzerinden, bazı isteklilerce, yaklaşık maliyetin ihale tarihinden önce öğrenildiğine ilişkin bir tespit yapılamamaktadır.

Kaldı ki, tekliflerin birim fiyat üzerinden alındığı incelenen ihalede, ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri ve miktarlarının bulunduğu, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatlarında ise iş kalemlerine ait analiz girdi ve miktarlarına yer verildiği, dolayısıyla kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar kullanılarak, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin, yaklaşık olarak tahmin edilmesinin mümkün olduğu görülmektedir.

Ayrıca, aşırı düşük sınır değerine ilişkin formülde, yaklaşık maliyetle birlikte, ihaleye sunulan teklif tutarları da yer aldığından, sadece yaklaşık maliyetin bilinmesinin sınır değerin tespit edilmesi için yeterli olmayacağı, bu itibarla, ihaleye sunulan teklifler görülmeksizin, sınır değerin yaklaşık maliyetin % 40’ı olarak hesaplanıp hesaplanmayacağı da bilinemeyeceğinden, iddia edildiği şekilde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaklaşık maliyetin % 40’ına göre teklifini şekillendirmiş olması olasılığının da değerlendirilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Ancak, idareye, benzer mahiyette bazı başvuruların bulunduğu ve idare tarafından da durumun değerlendirilmesine yönelik rapor hazırlatıldığı göz önünde bulundurulduğunda, bu hususun incelenmesi maksadıyla, Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bildirimde bulunulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde; “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.

…

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ön inceleme konularını sırasıyla düzenleyen birinci fıkrasının (c) bendinde; başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığının inleneceği, 17 nci maddesinin birinci fıkrasında da, 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Her ne kadar başvuru sahibinin iddiası, yaklaşık maliyetin içeriğine yönelik olsa da, iddianın temelinde, yaklaşık maliyet tutarının hatalı olduğu hususunun bulunduğu, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ise, yaklaşık maliyet, ihale tarihinde gerçekleştirilen ilk oturumda açıklandığından, yaklaşık maliyet ve içeriğinin, ihale tarihi itibariyle öğrenildiği veya öğrenilmiş sayıldığının kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, ihale tarihi olan 25.08.2011 tarihinden itibaren 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından, 2 nci iddiaya ilişkin olarak başvurunun süre yönünden reddinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Yaklaşık maliyetin gizliliğinin sağlanıp sağlanamadığı hususunun incelenmesi amacıyla, Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bildirimde bulunulmasına,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle;

1. İdarece gönderilen 18.01.2012 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sınır değerinin 1.904.195,22 TL olduğunu öğrendikleri, bu değerin yaklaşık maliyetin % 40’ı olduğu, ihale üzerinde bırakılan Bülent Bülbül’ün 1.904.407,25 TL teklif ettiği, bu bilgilerle birlikte, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin isteklilerce % 100 doğrulukta tahmin edilemeyeceği de dikkate alındığında, Bülent Bülbül’ün yaklaşık maliyeti ihaleden önce öğrendiği ve teklifini yaklaşık maliyetin % 40’ı olan minimum sınır değere göre şekillendirerek, sınır değer ile aynı değerde teklif verdiğinin anlaşıldığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu,

2. İdarece, yaklaşık maliyet hesaplanırken, “12.218223: Ø300 mm entegre contalı buhar kürlü beton boru döşenmesi” pozu için İller Bankasının 2011 yılı için yayımlanmış kâr hariç birim fiyatı 38,78 TL olduğu halde, anılan pozun Ø200 mm boruya ilişkin olanına (poz no: 12.218222) ait birim fiyatın (İller Bankası, 2011, kâr hariç 21,93 TL) kullanıldığı, Kum.İnş-08 adlı iş grubu içeriğinde bulunan, “Basınç dayanımı C20/25 (BS20) olan betonarme betonu” ve “Ø8 – Ø12 mm beton çelik çubuklarının bükülmesi yerine kon.” iş kalemleri için birim fiyatın “0 TL” alındığı ve bu durumların yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanmış olduğunu gösterdiği, ancak idarece bu hataların düzeltilmediği, dolayısıyla bu durumun aşırı düşük teklif sınır değerinin de hatalı hesaplanmasına ve sorgulanması gereken tekliflerin sınır değerin üzerinde kalmasına yol açtığı, iddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibi tarafından, 2011/109954 IKN'li Kumluca (Bartın) Kanalizasyon Şebeke İnşaatı işine yapılan itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin olarak, yaklaşık maliyetin 4.760.488,05 TL olarak belirlendiği, sınır değerin 1.904.195,22 TL olarak hesaplandığı ve geçerli tekliflerin (başvuru sahibi ile birlikte toplam 3 adet) tamamının tutar olarak anılan sınır değerin üzerinde kaldığı görülmüştür

Başvuru sahibinin ikinci iddiasında belirttiği üzere, idarece, yaklaşık maliyet hesaplanırken, “12.218223: Ø300 mm entegre contalı buhar kürlü beton boru döşenmesi” pozu için İller Bankasının 2011 yılı için yayımlanmış kâr hariç birim fiyatı 38,78 TL olduğu halde, anılan pozun Ø200 mm boruya ilişkin olanına (poz no: 12.218222) ait birim fiyatın (İller Bankası, 2011 kâr hariç 21,93 TL) kullanıldığı, Kum.İnş-08 adlı iş grubu içeriğinde bulunan, “ Basınç dayanımı C20/25 (BS20) olan betonarme betonu” ve “Ø8 – Ø12 mm beton çelik çubuklarının bükülmesi yerine kon.” iş kalemleri için birim fiyatın “0 TL” alındığı ve bu durumların yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanmış olduğunu gösterdiği, ancak idarece bu hataların düzeltilmediği, dolayısıyla bu durumun aşırı düşük teklif sınır değerinin de hatalı hesaplanmasına ve sorgulanması gereken tekliflerin sınır değerin üzerinde kalmasına yol açtığı hususlarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde, idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde, “12.218223: Ø300 mm entegre contalı buhar kürlü beton boru döşenmesi ” pozunun, Kum. İnş-05, Kum. İnş-06, Kum. İnş-07, Kum. İnş-08 iş kalemlerinde yer verildiği, birim fiyatlarının ise 5-6 numaralı iş kalemlerinde 21.93 TL, 7-8 numaralı iş kalemlerinde ise 38,78 TL olarak alındığı, ayrıca Kum. İnş-08 iş kaleminde “ Basınç dayanımı C20/25 (BS20) olan betonarme betonu” pozunun birim fiyat ve toplam tutarının “0” olarak gösterildiği, “Ø8 – Ø12 mm beton çelik çubuklarının bükülmesi yerine kon.” pozunun birim fiyatının ise iddia edildiği gibi “0” değil, 34,02 TL olarak alındığı tespit edilmiştir.

İller Bankası A.Ş.’nin yayımlanmış birim fiyatları incelendiğinde, “ 12.218223: Ø300 mm entegre contalı buhar kürlü beton boru döşenmesi ” pozu için 2011 yılı birim fiyatının 48,47 TL, kâr hariç birim fiyatın ise 38.78 TL olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler göz önünde bulundurulduğunda, idarece yaklaşık maliyet hesaplanırken, Kum. İnş-05, Kum. İnş-06 iş kalemleri kapsamında bulunan “12.218223: Ø300 mm entegre contalı buhar kürlü beton boru döşenmesi” pozlarına ilişkin birim fiyatların, aynı pozu barındıran diğer iş kalemlerinde kullanılan birim fiyatlarla ve İller Bankası A.Ş.’nin yayımlamış olduğu birim fiyatlarla örtüşmediği, Kum. İnş-08 iş kaleminde “ Basınç dayanımı C20/25 (BS20) olan betonarme betonu” pozu için miktar öngörüldüğü halde, birim fiyat ve toplam tutarının “0 TL” olarak hesaplandığı, bu nedenlerle yaklaşık maliyet hesabında hatalar bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Bu kapsamda, yalnızca, Kum. İnş-05, Kum. İnş-06 iş kalemlerinde yapılan hatalar düzeltildiğinde dahi, yaklaşık maliyetin 4.793.328,99 TL olacağı, bu durumda yeni sınır değerin 1.917.331,60 TL olarak hesaplanacağı ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci tekliflerin sorgulanmasının gerekeceği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak Kurul Kararında, yaklaşık maliyet ihale tarihinde açıklandığından, yaklaşık maliyete ilişkin başvuruların, ihale tarihini izleyen 10 gün içerisinde yapılması gerektiğinden bahisle başvurunun süre yönünden reddinin gerektiği belirtilmiş olsa da, ihale tarihinde yalnızca yaklaşık maliyetin tutarının öğrenildiği, isteklilerce, yaklaşık maliyetin içeriği hakkında bilgi sahibi olunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, şikâyete konu bu durumun farkına varıldığı tarih olarak, başvuru sahibinin dilekçesinde beyan ettiği 19.01.2012 tarihinin esas alınması ve bu doğrultuda iddianın esastan incelenmesi, bu kapsamda da, yukarıda yer verilen, yaklaşık maliyette bulunan söz konusu hataların düzeltilerek, hesaplanan yeni yaklaşık maliyet ve aşırı düşük teklif sınır değerine göre tekliflerin değerlendirilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi