KİK Kararı: 2012/UY.III-1097

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/015
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 27.02.2012
Karar No : 2012/UY.III-1097
BAŞVURU SAHİBİ:
Oğuz Ali KUL / Kuzey Mühendislik Ve Danışmanlık , FATİH MAHALLESİ KAHVECİ BULVARI KAŞİF SİVRİ APT. NO:118 KAT:6 D.23 SÖĞÜTLÜ / TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Büyükkarabağ Belediyesi, Karşıyaka Mahallesi Cumhuriyet 1 03320 AFYONKARAHİSAR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/199644 İhale Kayıt Numaralı "Büyükkarabağ (Afyonkarahisar) Kısmi Kanalizasyon İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[621].(0085)/2012-9Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Büyükkarabağ BelediyesiBaşkanlığı tarafından 30.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “ Büyükkarabağ (Afyonkarahisar) Kısmi Kanalizasyon İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Kuzey Mühendislik ve Danışmanlık-Oğuz Ali Kul’un24.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.02.2012tarih ve 5459sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; Büyükkarabağ Belediyesi Başkanlığı tarafından 30.12.2011 tarihinde ihale edilen 2011/199644 İKN’li “Büyükkarabağ Kısmi Kanalizasyon İnşaatı’’ ihalesinde Özen İnş. Yapı Mal. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, firmalarının teklifinin ise, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda belirtilen nedenlerden ötürü kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı;

1. Analizlerde, idarenin taşıma formülü kullanarak hesaplama yaptığı tuvenan kum taşınması, stabilize kum- çakıl taşınması, kazı artığı malzemelerin kesin depoya taşınması iş kalemleri için idarenin kullanmış olduğu taşıma formüllerinin ihale üzerinde kalan istekli tarafından kullanılmadığı, nakliye analizlerinde idare tarafından öngörülmüş mesafelerin düşürüldüğü ve nakliye iş kalemleri ile ilgili eksik bilgi ve belge sunulduğu, ¢ 150-¢ 200-¢ 300 mm boru imalatlarında taşıma yapılması gereken ve toplam 8.263,38 m3 kazı artığı, tuvenan kum ve stabilize malzemenin ne şekilde taşınacağı, nakliye giderleri hakkında ve geri dolguda kullanılması zorunlu olan beko loder (kazı-yükleyici) saatlik ücreti, çalışma saati miktarı, yakıt masrafları, operatör masrafları hakkında mevzuata uygun bir açıklama yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiği, ayrıca stabilize kum-çakıl ve tuvenan kum malzemelerinin nereden ve ne kadar mesafeden temin edileceği ile ilgili açıklamaların incelenmesinin gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin, ¢ 150- ¢ 200- ¢ 300 mm koruge boru, koruge boru contası, manşon ve C parçası ile ilgili sunduğu proforma faturaların eksik olduğu, alınmış olan birim fiyat teklifi ve birim maliyet cetveline ilişkin olarak istenilen maliyet/ satış tutarı tespit tutanağında, maliyet tutarının son geçici vergi beyanname dönemine ait olarak toplam ağırlıklı ortalama birim maliyet olarak verilmesi gerekirken, maliyet tutarının birim maliyet üzerinden oluşturulduğu ve bu durumun ihale mevzuatına uygun olmadığı ayrıca bu iş kalemlerinin açıklamalarının sadece piyasadan alınmış teklifler ile belgelendirilmiş olduğu, boruların döşenmesi hususu ile ilgili alt analizlerin ve tüm boru nakliyeleri için herhangi bir belge sunulmadığı,

3. Sunulan birim fiyat analizlerinde yer alan işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olduğu ve işçilik miktarlarının düşürüldüğü,

4. Sfero döküm kapak, muayene ve parsel bacaları ve baca elamanları için sunulmuş olan belgelerin eksik ve yetersiz olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında, işçilik girdileri dahil olmak üzere imalatların yapılışına dair her bir unsurun, yayımlanmış birim miktarlar ile de karşılaştırma yapılabilecek şekilde, öncelikle analizler içerisinde birim fiyatlarının açıklanmış olmasının gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklifini doğrudan piyasadan alınmış tekliflerle açıkladığı,

5. Prefabrik beton elemanlarının, sfero döküm kapak, muayene ve parsel bacaları ve baca elemanlarının satın alınabileceği en yakın yer olan Afyonkarahisar organize bölgesi ile işin yapılacağı yerin arasının 75 km olduğu ve bu durumda önemli kalem tutarı olan nakliye gideri ile ilgili herhangi bir açıklamada bulunulup bulunulmadığının araştırılmasının gerektiği,

6. Kazı için analiz verilip verilmediğinin, verilmiş ise eksvatörün saatlik ücreti ve çalışma saati miktarlarının, eksvatörün yakıt ücretinin, operatör ücretinin uygun olup olmadığının araştırılmasının gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihalenin; Büyükkarabağ (Afyonkarahisar) Kısmi Kanalizasyon İnşaatı İşi” olduğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle 30.12.2011 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, yapılan değerlendirme sonucunda 6 isteklinin de belgelerinin geçerli olduğunun belirlendiği görülmüştür.

Geçerli teklif olarak belirlenen 6 isteklinin tekliflerinin esas alınarak ihale ilanının yayımlandığı tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen hususlara uygun olarak aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplandığı ve teklifleri hesaplanan bu sınır değerin altında bulunan Yıldız- Ay İnş. Taah. Nak. Pet. Mad. Turz. Hay. Bas. Yay. Rek. İth. San. Tic. Ltd. Şti. ile Özen İnş. Yapı Mal. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarenin 30.12.2011 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında,aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerden, tekliflerinin detayına ilişkin olarak yapacakları açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliğine uygun şekilde sunmalarının istenildiği, aynı yazının ekinde ihale komisyonu ara kararının ve açıklama istenilen iş kalemleri listesinin, analiz girdileri tablosunun, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerini gösteren tabloların gönderildiği belirlenmiştir.

İdare tarafından verilen süre içerisinde iki isteklinin de istenilen açıklamaları sunduğu, yapılan değerlendirme sonucunda Yıldız-Ay İnş. Taah. Nak. Pet. Mad. Turz. Hay. Bas. Yay. Rek. İth. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmaması nedeniyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Özen İnş. Yapı Mal. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının kabul edildiği ve anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, Kuzey Mühendislik ve Danışmanlık-Oğuz Ali Kul’un da ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden; yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan 3 adet iş kalemi için analiz ve analize dayanak teşkil eden belgelendirmenin mevzuata uygun şekilde sunulmasının istenildiği, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde analizler içerisinde mevzuat uyarınca açıklama istenilmeyecek girdilerin belirtildiği görülmüştür.

Şikâyet konusu ihalenin ilanının yayımlandığı tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin“Aşırı düşük teklif değerlendirmesi”başlıklı 45 inci maddesinde;

“…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.”

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulanmal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulanmal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

…

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Özen İnş. Yapı Mal. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 12.01.2012 tarihli yazı ekinde sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Söz konusu isteklinin teklifinin;

Sıra No

İş kalemi

Birim

Miktar

Birim Fiyat (TL)

TL

Özel-2

¢ 200 mm koruge HDPE boru ile parsel bağlantısı döşenmesi

Mt.

3.848,00

25

96.200,00

Özel-5

¢ 200-¢ 300 mm çıkış çapında koruge boru bağlantı adaptörlü buhar kürlü prefabrik taban, konik, gövde, çerçeve montaj elemanları ve sfero döküm kapak ile kanalizasyon muayene bacası teşkil edilmesi

Adet

113

650

73.450,00

Özel-3

¢ 300 mm koruge HDPE boru ile parsel bağlantısı döşenmesi

Mt.

632

35

22.120,00

Özel-4

Buhar kürlü koruge boru bağlantı adaptörlü prefabrik taban, gövde elemanları ve çerçeveli kapak ile betonarme kanalizasyon parsel bacası teşkil edilmesi

Adet

80

250

20.000,00

Özel-1

¢ 150 mm koruge HDPE boru ile parsel bağlantısı döşenmesi

Mt.

500

20

10.000,00

Özel-6

Sayısal işletme planı harita alımı, düzenleme, tersimat ve çizim işleri

Adet

209

20

4180,00

Toplam Teklif (TL) = 225.950,00 TL

Olarak belirtildiği görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde genel olarak; ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanların belirleneceği ve bu tekliflerin reddedilmeden önce teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı; idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2 nci maddesinde ise, aşırı düşük teklif verdiği tespit edilen isteklilerden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin açıklamalarının 5 iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilerek istenileceği, bu itibarla Tebliğin 38.1 inci maddesinde tarif edildiği üzere idarece yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemlerinin tespit edileceği, ayrıca sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemlerinde yer alan tüm girdilere ilişkin isteklilerden açıklama istenilmeyeceği, bunun yerine yine Tebliğin 38.1 inci maddesi uyarınca iş kalemleri bazında hazırlanacak sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak iş kalemlerinin kâr ve genel gider ihtiva etmeyen analiz toplamlarının % 3’ünden fazla tutara sahip girdileri için açıklama istenileceği düzenlenmiştir.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde de, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan özel-3; ¢ 300 mm koruge HDPE boru ile parsel bağlantısı döşenmesi, özel-2; ¢ 200 mm koruge HDPE boru ile parsel bağlantısı döşenmesi, özel-5; ¢ 200-¢ 300 mm çıkış çapında koruge boru bağlantı adaptörlü buhar kürlü prefabrik taban, konik, gövde, çerçeve montaj elemanları ve sfero döküm kapak ile kanalizasyon muayene bacası teşkil edilmesi iş kalemleri için mevzuata uygun şekilde açıklama sunulmasının istenildiği, bu iş kalemlerine ilişkin analiz formatının analiz girdilerinin miktarlarının doldurulmuş haliyle aşırı düşük teklif sahiplerine gönderildiği, analiz formatlarının altında; “ Analiz formatındaki birim, miktar ve imalat kalemlerinde değişiklik yapılamaz.” ifadesine yer verildiği, söz konusu analiz formatlarında açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında idarece açıklama istenilen özel-2, özel-3, özel-5 olarak tanımlanan iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde gönderilen analiz formatlarına uygun şekilde, miktar ve birim bilgisi değiştirilmeden analizlerin oluşturulduğu ve sunulduğu, analiz girdileri içerisinde bazı girdiler için teklif alındığının, bazı girdiler için alt analiz düzenlendiğinin belirtildiği, analiz ekinde alt analizlerin ve fiyat tekliflerinin, fiyat tekliflerinin ekinde de maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu tespit edilmiştir.

Başvuru dilekçesinde;

1. Analizlerde, idarenin taşıma formülü kullanarak hesaplama yaptığı tuvenan kum taşınması, stabilize kum-çakıl taşınması, kazı artığı malzemelerin kesin depoya taşınması iş kalemleri için idarenin kullanmış olduğu taşıma formüllerinin ihale üzerinde kalan istekli tarafından kullanılmadığı, nakliye analizlerinde idare tarafından öngörülmüş mesafelerin düşürüldüğü ve nakliye iş kalemleri ile ilgili eksik bilgi ve belge sunulduğu, ¢ 150-¢ 200-¢ 300 mm boru imalatlarında taşıma yapılması gereken ve toplam 8.263,38 m3 kazı artığı, tuvenan kum ve stabilize malzemenin ne şekilde taşınacağı, nakliye giderleri hakkında ve geri dolguda kullanılması zorunlu olan beko loder (kazı-yükleyici) saatlik ücreti, çalışma saati miktarı, yakıt masrafları, operatör masrafları hakkında mevzuata uygun bir açıklama yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiği, ayrıca stabilize kum-çakıl ve tuvenan kum malzemelerinin nereden ve ne kadar mesafeden temin edileceği ile ilgili açıklamaların incelenmesi talep edilmiştir.

İdarece yaklaşık maliyet hesabında nakliye hesabı yapılırken taşıma mesafelerinin büyüklüğüne göre ayrı ayrı belirlenmiş 2011 Yılı İller Bankası karayolu taşıma formüllerinin esas alınarak maliyet hesabının yapıldığı tespit edilmiştir. Söz konusu hesaplamalarda idarece tuvenan kum, çakılın iş yerine kadar taşıma mesafesi M=5.000 mt, kazı malzemesinin depo yerine kadar taşıma mesafesi de M=2.000 mt. alınarak, bu mesafeler için maliyet hesaplarının yapıldığı ve toplam maliyete dahil edildiği belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin tuvenan kum taşınması, stabilize kum-çakıl taşınması, kazı artığı malzemelerin kesin depoya taşınması kalemlerine ilişkin olarak analizlerde teklif alındığının belirtildiği, analizlerin ekinde bu kalemlere ilişkin Kahvecioğlu Nakliyat Haf. İnş. Taah. Naim Kahvecioğlu’ndan temin edilen 28.12.2011 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde 1m3 tuvenan kum taşınması, 1m3 stabilize kum-çakıl taşınması, 1m3 kazı artığı malzemesi taşınmasına ilişkin fiyatın belirtildiği, fiyat teklifinin üzerinde mevzuat uyarınca maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu ve fiyat teklifinin SMMM tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, fiyat teklifinin ekinde Ek-O.6 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının bulunduğu belirlenmiştir.

Sunulan Ek-O.6 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde, nakliye bedeline ilişkin olarak birim işçilik maliyeti bilgilerinin yer aldığı bölümün doldurulduğu, diğer maliyetler tablosunun doldurulmadığı görülmüştür. Fiyat teklifinde malzemenin ne kadar mesafeden taşınacağı bilgisi de bulunmamaktadır. Nakliye işinin fiyat teklifi alınan firmalarca sürekli aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalatlar niteliğinde olmadığı, incelenen ihalede idarece tanımlanan tarifler ve teknik dokümanlar gözetilerek gerçekleştirilecek, ihale konusu işe özgü imalatlar olduğu dikkate alındığında, maliyete etki eden birimler olan işçilik, malzeme, makine ve yakıt giderleri ayrıca bilgi ve belgeye dayalı olarak açıklanmadığından, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer verilen 45.1.13.2 nci maddesinde belirtildiği şekilde birim maliyeti tevsik eder nitelikte belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin, ¢ 150- ¢ 200- ¢ 300 mm koruge boru, koruge boru contası, manşon ve C parçası ile ilgili sunduğu proforma faturaların eksik olduğu, alınmış olan birim fiyat teklifi ve birim maliyet cetveline ilişkin olarak istenilen maliyet/ satış tutarı tespit tutanağında, maliyet tutarının son geçici vergi beyanname dönemine ait olarak toplam ağırlıklı ortalama birim maliyet olarak verilmesi gerekirken, maliyet tutarının birim maliyet üzerinden oluşturulduğu ve bu durumun ihale mevzuatına uygun olmadığı ayrıca bu iş kalemlerinin açıklamalarının sadece piyasadan alınmış teklifler ile belgelendirilmiş olduğu, boruların döşenmesi hususu ile ilgili alt analizlerin ve tüm boru nakliyeleri için herhangi bir belge sunulmadığı iddia edilmiştir.

İdarenin yaklaşık maliyet icmalinden analizlerde boru malzemesine ilişkin maliyet hesabında 2011 yılı İller Bankası birim fiyatlarının kullanıldığı belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin analizleri içerisinde de açıklama istenilen iş kalemleri arasında ¢ 200- ¢ 300 mm koruge boru döşenmesi girdileri yer almaktadır. Anılan isteklinin analizlerinde bu girdiler için alt analiz düzenlendiğinin belirtildiği, düzenlenen alt analizin İller Bankası analiz formatına uygun olduğu, miktarların birebir oradan alındığı, ¢ 200 mm- yuvarlak conta için İller Bankası 2011 yılı için 04.464/A02 pozu için belirlenmiş rayiç bedelinin, ¢ 300 mm-yuvarlak conta için İller Bankası 2011 yılı için 04.464/A03 pozu için belirlenmiş rayiç bedelinin kullanıldığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla mevzuat uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş rayiç bedelleri kullanıldığından, conta için ayrıca bir belgelendirme yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Anılan isteklinin ¢ 200- ¢ 300 mm koruge boru malzemesi için ise Yedi Renk Yapı ve Mlz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 28.12.2011 tarihinde düzenlenen fiyat teklifinin sunulduğu fiyat teklifinin SMMM tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, fiyat teklifinin üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken; “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim” ifadesinin bulunduğu tespit edilmiştir. Fiyat teklifinin ekinde de Ek-O.6 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının bulunduğu görülmüştür. Söz konusu maliyet/satış tespit tutanağında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarı üzerinden hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır.

Manşon ve C parçası ile ilgili olarak ise, İller Bankası analizlerinde de ayrı bir girdi bulunmadığından, koruge boru malzemesi bedeli içinde bu giderlerin dahil olarak maliyet belirlemesi yapıldığı anlaşılmıştır. Bu girdilere ilişkin ayrıca bir belgeleme yapılması gerekmediği belirlenmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, bu iddia yerinde görülmemiştir.

3. Sunulan birim fiyat analizlerinde yer alan işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin altında olduğu ve işçilik miktarlarının düşürüldüğü iddia edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin analizleri incelendiğinde, analiz girdileri içerisinde düz işçi maliyetinin 3,80 TL/saat olarak belirtildiği, diğer sınıf işçiliklerin bu rakamın da üzerinde olduğu, 2011 yılı ikinci yarısı için belirlenen saatlik asgari ücretin (3,72 TL/saat) olduğu dikkate alındığında, anılan isteklinin saatlik işçilik ücretlerinin bu rakamın üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Analizlerdeki işçilik miktarların ise doğrudan İller Bankası analizlerinde belirtilen miktarlardan alındığı belirlendiğinden, bu konudaki iddianın da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Sfero döküm kapak, muayene ve parsel bacaları ve baca elamanları için sunulmuş olan belgelerin eksik ve yetersiz olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında, işçilik girdileri dahil olmak üzere imalatların yapılışına dair her bir unsurun, yayımlanmış birim miktarlar ile de karşılaştırma yapılabilecek şekilde, öncelikle analizler içerisinde birim fiyatlarının açıklanmış olmasının gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklifini doğrudan piyasadan alınmış tekliflerle açıkladığı iddia edilmiştir.

Söz konusu malzemelerin açıklama istenilen Özel-5 nolu iş kalemine ilişkin analiz içerisinde yer aldığı, bu girdiler için alt analizlerde teklif alındığının belirtildiği, alt analizin ekinde Sayın Prefabrik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 28.12.2011 tarihinde düzenlenmiş fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin SMMM tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, fiyat teklifinin üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin bulunduğu, fiyat teklifinin ekinde de Ek-O.6 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının bulunduğu görülmüştür. Analiz ve alt analizlerde miktarlarında direkt olarak İller Bankası birim fiyat analizlerinde yer alan miktarlardan alındığı belirlendiğinden, bu iddia da yerinde görülmemiştir.

5. Prefabrik beton elemanlarının, sfero döküm kapak, muayene ve parsel bacaları ve baca elemanlarının satın alınabileceği en yakın yer olan Afyonkarahisar organize bölgesi ile işin yapılacağı yerin arasının 75 km olduğu ve bu durumda önemli kalem tutarı olan nakliye gideri ile ilgili herhangi bir açıklamada bulunulup bulunulmadığının araştırılması talep edilmiştir.

Özel-05 iş kalemi olarak belirtilen imalat kaleminin birim fiyat tariflerinde; gerekli her türlü işçilik, makine, alet ve edevat giderlerinin, malzeme ve zayiatının, her türlü malzemenin inşaat mahalline kadar taşınmasının, bu taşımalara ait yükleme ve boşaltmanın, her türlü çamur, müşkülat ve su zammının, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, istif, faiz ve amortisman giderlerinin, yüklenici kârı ve genel giderlerin birim fiyata dahil edileceği belirtilmiştir.

İsteklinin prefabrik beton elemanları için Sayın Prefabrik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nden aldığı fiyat teklifinde, bu elemanların inşaat mahalline naklinin de fiyata dahil olduğu belirtilmemiştir. Dolayısıyla anılan isteklinin Özel-05 nolu iş kalemi analizinde betonarme elemanların inşaat mahalline nakli girdisi için Kahvecioğlu Nak. Haf. İnş. Taah. Naim Kahvecioğlu tarafından 28.12.2011 tarihinde düzenlenen fiyat teklifini sunduğu, fiyat teklifinin üzerinde mevzuat uyarınca maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu ve fiyat teklifinin SMMM tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, fiyat teklifinin ekinde Ek-O.6 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının bulunduğu belirlenmiştir. Fiyat teklifinin üzerinde betonarme elemanların ne kadar mesafeden taşınacağına ilişkin bir bilgi bulunmamaktadır.

Yukarıda yer alan birinci iddianın değerlendirildiği bölümde detaylı olarak açıklandığı gibi, nakliye maliyetine etki eden birimler olan işçilik, malzeme, makine ve yakıt giderleri ayrıca bilgi ve belgeye dayalı olarak açıklanmadığından, bu iddianın yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

6. Kazı için analiz verilip verilmediğinin, verilmiş ise eksvatörün saatlik ücreti ve çalışma saati miktarlarının, eksvatörün yakıt ücretinin, operatör ücretinin uygun olup olmadığının araştırılması talep edilmiştir.

Açıklama istenilen iş kalemleri arasında Özel-03 ve Özel-02 analizleri içerisinde yer alan her cins zeminde (0-2 m) hendek kazısı yapılması girdisi açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirtilmiştir.

İdarenin yaklaşık maliyet hesabında kazı maliyetleri için 2011 yılı İller Bankası birim fiyatlarının kullanıldığı, maliyetler hesaplanırken klas oranları olarak 23.12.2005 tarih ve 3954 sayı ile tasdik edilen jeoteknik raporda belirtilen 0,40 toprak, 0,50 küskü, 0,10 yumuşak kaya oranının kullanıldığı tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin ise, sunduğu analizlerde ise, her cins zeminde (0-2 m) hendek kazısı yapılması imalatı için teklif alındığının belirtildiği, belge olarak ise 28.12.2011 tarihli Kahvecioğlu Nakliyat Hafriyat Taah. Naim Kahvecioğlu’ndan alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin SMMM tarafından onaylandığı, fiyat teklifinin üzerinde mevzuat uyarınca maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu ve fiyat teklifinin SMMM tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, fiyat teklifinin ekinde Ek-O.6 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının bulunduğu belirlenmiştir. Sunulan Ek-O.6 maliyet/satış tutarı incelendiğinde, tutanakta sadece birim işçilik maliyetlerinin doldurulduğu, başka bir maliyet bileşeni bilgisinin bulunmadığı, kazı için kullanılacak makine ortalama maliyetleri, kazı klas oranları gibi hiçbir bilginin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Dolayısıyla kazı için yapılan belgelendirmenin de mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Söz konusu ihalede aşırı düşük teklif olarak belirlenen Yıldız- Ay İnş. Taah. Nak. Pet. Mad. Turz. Hay. Bas. Yay. Rek. İth. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları da incelenmiş olup, idarece söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçelerinin yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Özen İnş. Yapı Mal. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile kararverildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi