KİK Kararı: 2012/UY.II-4897

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/076
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 20.12.2012
Karar No : 2012/UY.II-4897
BAŞVURU SAHİBİ:
İlksen İnşaat Temizlik Gıda Nakliyat Tekstil Ticaret Ve Sanayi Ltd.Şti., DİKMEN CAD. NO : 434/11 DİKMEN ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü Program Ve İzleme Dairesi Başkanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü İsmet İnönü Bulvarı No:14 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/80910 İhale Kayıt Numaralı "Kgm Sosyal Tesisleri Bakım Onarım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığıtarafından 20.07.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “KGM Sosyal Tesisleri Bakım Onarım” ihalesine ilişkin olarak İlksen İnşaat Temizlik Gıda Nakliyat Tekstil Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 38910sayı ile Kurum kayıtlarına alınan27.11.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4390sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

Başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak daha önce Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulundukları, bu başvuru üzerine alınan 01.11.2012 tarihli ve 2012/UY.II-4151 sayılı kararla, lehlerine sonuç doğuracak şekilde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği, ancak Kurul kararı sonrasında ihalenin iptal edildiğine dair 16.11.2012 tarihli kesinleşen ihale kararının alındığı, ihalenin iptaline gerekçe olarak; “İhale bünyesindeki ana iş kalemlerinin çatı onarımları, otomatik bahçe sulama tesisatı, bordür ve kaldırım onarımı, yürüyüş yollarının ve kalorifer havalık borularının yenilenmesi ile elektrik ana besleme hatlarının yenilenmesi gibi dış mekanlarda yapılan çalışmaları kapsadığı; bununla beraber kalorifer tesisatı çalışmaya başladığından kış mevsimi boyunca havalık borularının yenilenmesinin mümkün olmadığı" hususlarının ileri sürüldüğü, ihalenin iptaline gerekçe olarak belirtilen hususların iptal nedeni olarak kabul edilemeyeceği, ihale konusu iş kapsamında dış mekânda yapılacak işler olduğu gibi, iç mekânda yapılacak işlerin de bulunduğu, ihale dokümanında çalışılamayacak günlere ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı, 20.07.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihalede ilk kesinleşen ihale kararının 03.09.2012 tarihinde alındığı, şikâyet başvurusu nedeniyle süreçte bir uzama olmaması halinde dahi 150 gün olarak belirlenen iş süresi dikkate alındığında, işin tamamlanabilmesi için idarece öngörülen sürenin kış aylarına denk geleceği, dolayısıyla ilk kesinleşen ihale kararında da idarenin ihalenin iptaline gerekçe gösterdiği nedenlerin varlığının kabul edilmesi gerektiği, ihale sürecinin uzamasının idarenin hatalı işlemlerinden kaynaklandığı açık olmasına rağmen mağdur olan tarafın kendileri olduğu, ihalenin iptaline ilişkin kararın iptal edilmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihalede 18 adet ihale dokümanı satın alındığı, 20.07.2012 tarihinde yapılan ihaleye 14 isteklinin katıldığı, 03.09.2012 tarihli ilk ihale komisyonu kararı ile ihalenin Çetinoğulları Proje Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Şikâyetçinin 03.09.2012 tarihli ihale komisyonu kararı üzerine, “Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülerek idarece ekonomik açıdan birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen iki isteklinin yapmış oldukları açıklamaların yetersiz ve mevzuata uygun olmadığı, teklif birim fiyatlı işlerde ilk sunulan rakamların bağlayıcı nitelikte olduğu, iş kalemlerinin fiyat teklifi ve proforma fatura ile açıklanmasının imkânsız olduğu, ihalenin %34 kırımla sonuçlandığı, sınır değerin altında kalıp, açıklama sunmayan 3 isteklinin teklif fiyatları açıklama sunan 2 istekliden daha yüksek olduğu,” iddiasıyla Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu ve bu başvuru üzerine 01.11.2012 tarihli ve 2012/UY.II-4151 sayılı kararla;

İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekliye ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği hususunda Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, 15.11.2012 tarihli 2 nci ihale komisyonu kararı ile;

_“Bu itibarla ihale konusu iş için ayrılan ödeneğin 2012 yılına ait olduğu, 5018 sayılı Kanunun 20. maddesine göre cari yılda kullanılmayan ödeneklerin yıl sonunda iptal edileceği ve işin 2012 yılı içerisinde söz konusu ödeneğin kullanılmasını sağlayacak şekilde sonuçlandırılması mümkün olmayacağından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39. maddesi gereğince,ihalenin iptal edilmesi hususunun “Maliye Bakanlığının Resmi Gazetenin 28/04/2006 tarihli ve 26152 sayılı nüshasında yayımlanan harcama yetkilileri hakkında genel tebliğ (seri no:2)’in 1. Maddesinin (a) fıkrasına istinaden” Harcama/İhale Yetkilisi’nin görüşlerine arz edilmesine
Oybirliği ile karar verilmiştir.” _şeklindeki gerekçe ile 16.11.2012 tarihinde ihalenin iptaline karar verildiği,

İhalenin iptaline ilişkin kararın başvuru sahibine bildirildiği yazıda iptal gerekçesinin; “İhale bünyesindeki ana iş kalemlerinin çatı onarımları, otomatik bahçe sulama tesisatı, bordür ve kaldırım onarımı, yürüyüş yollarının ve kalorifer havalık borularının yenilenmesi ile elektrik ana besleme hatlarının yenilenmesi gibi dış mekanlarda yapılan çalışmaları kapsadığı; bununla beraber kalorifer tesisatı çalışmaya başladığından kış mevsimi boyunca havalık borularının yenilenmesinin mümkün olmadığı,

Ayrıca, anılan işin 2012E040010 DPT no.su ile Tesis Onarımları Bütçe Tertibi’nden ihale edildiği; 2012 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na göre tesis onarımları ödeneğinin yılı içerisinde kullanılması gereken ödeneklerden olduğundan, 5018 sayılı Kanun’un 20. maddesine göre cari yılda kullanılmayan ödenekler yıl sonunda iptal edileceğinden ve işin 2012 yılı içerisinde söz konusu ödeneğin kullanılmasını sağlayacak şekilde sonuçlandırılması mümkün olmayacağından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39. maddesi gereğince ihale iptal edilmiştir.” şeklinde belirtildiği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanunun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39 uncu maddesinde; “ İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almaktadır.

Aynı maddenin gerekçesinde ise;“ Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslar arası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.” ifadesine yer verilmiştir.

İhalenin iptali konusunda ihale komisyonunun ve ihale yetkilisinin takdir yetkisi bulunmakla birlikte bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, ihalenin iptali konusundaki idarenin takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu da açıktır.

İhale konu iş bünyesinde yaptırılması düşünülen imalatlar ile ihale dokümanı incelendiğinde, ihalenin sözleşmeye bağlanması halinde işin yürütülmesi ve ödeme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak idarece ihalenin iptaline yönelik gerekçelerin yerinde olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibi tarafından; başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak daha önce Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulundukları, bu başvuru üzerine alınan 01.11.2012 tarihli ve 2012/UY.II-4151 sayılı Kararla, lehlerine sonuç doğuracak şekilde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği, ancak Kurul kararı sonrasında ihalenin iptal edildiğine dair 16.11.2012 tarihli kesinleşen ihale kararının alındığı, ihalenin iptaline gerekçe olarak; “ İhale bünyesindeki ana iş kalemlerinin çatı onarımları, otomatik bahçe sulama tesisatı, bordür ve kaldırım onarımı, yürüyüş yollarının ve kalorifer havalık borularının yenilenmesi ile elektrik ana besleme hatlarının yenilenmesi gibi dış mekanlarda yapılan çalışmaları kapsadığı; bununla beraber kalorifer tesisatı çalışmaya başladığından kış mevsimi boyunca havalık borularının yenilenmesinin mümkün olmadığı " hususlarının ileri sürüldüğü, ihalenin iptaline gerekçe olarak belirtilen hususların iptal nedeni olarak kabul edilemeyeceği, ihale konusu iş kapsamında dış mekânda yapılacak işler olduğu gibi, iç mekânda yapılacak işlerin de bulunduğu, ihale dokümanında çalışılamayacak günlere ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı, 20.07.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihalede ilk kesinleşen ihale kararının 03.09.2012 tarihinde alındığı, şikâyet başvurusu nedeniyle süreçte bir uzama olmaması halinde dahi 150 gün olarak belirlenen iş süresi dikkate alındığında, işin tamamlanabilmesi için idarece öngörülen sürenin kış aylarına denk geleceği, dolayısıyla ilk kesinleşen ihale kararında da idarenin ihalenin iptaline gerekçe gösterdiği nedenlerin varlığının kabul edilmesi gerektiği, ihale sürecinin uzamasının idarenin hatalı işlemlerinden kaynaklandığı açık olmasına rağmen, mağdur olan tarafın kendileri olduğu, ihalenin iptaline ilişkin kararın iptal edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, anılan Kurul kararı ile, Kurul çoğunluğunca idarenin iptal işleminin yerinde olduğuna ilişkin, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, söz konusu ihaleye 14 teklif verildiği, 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli tekliflerin değerlendirmeye alınmasıyla idarece hesaplanan, 1.594.627,55 TL tutarındaki sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen, Çetinoğulları Proje Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti., Süleyman Engin ÜNAL, Toptaş İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., Piyapı Proje Tas. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Salih YAVUZ’dan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Açıklama istenilen isteklilerden Süleyman Engin ÜNAL, Piyapı Proje Tas. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Salih YAVUZ’un, idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunmadığı, Çetinoğulları Proje Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti. ve Toptaş İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının ise idarece yeterli görülerek, 03.09.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Çetinoğulları Proje Taah. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, Toptaş İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Bununla birlikte, başvuru sahibi İlksen İnşaat Temizlik Gıda Nakliyat Tekstil Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin, 28.09.2012 tarihli itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan, 01.11.2012 tarihli ve 2012/UY.II-4151 sayılı Kurul kararında “ Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen istekliye ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” değerlendirmesinde bulunularak, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verildiği anlaşılmıştır.

15.11.2012 tarihli ikinci ihale komisyonu kararı ile, Tesisler ve Bakım Dairesi Başkanlığının 14.11.2012 tarihli ve B.11.1.KGM.0.09.02/755-1099 sayılı yazısına atıf yapılarak;

“Bu itibarla ihale konusu iş için ayrılan ödeneğin 2012 yılına ait olduğu, 5018 sayılı Kanunun 20. maddesine göre cari yılda kullanılmayan ödeneklerin yıl sonunda iptal edileceği ve işin 2012 yılı içerisinde söz konusu ödeneğin kullanılmasını sağlayacak şekilde sonuçlandırılması mümkün olmayacağından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39. maddesi gereğince, ihalenin iptal edilmesi hususunun “Maliye Bakanlığının Resmi Gazetenin 28/04/2006 tarihli ve 26152 sayılı nüshasında yayımlanan harcama yetkilileri hakkında genel tebliğ (seri no:2)’in 1. Maddesinin (a) fıkrasına istinaden” Harcama/İhale Yetkilisi’nin görüşlerine arz edilmesine oybirliği ile karar verilmiştir.” şeklindeki gerekçe ile 16.11.2012 tarihinde ihalenin iptaline karar verildiği,

İhalenin iptaline ilişkin kararının 19.11.2012 tarihli ve B.11.1.KGM.0.15.03.00-110-400/6610 sayılı yazı ile başvuru sahibine bildirildiği, söz konusu yazıda iptal gerekçesinin genişletilerek “İhale bünyesindeki ana iş kalemlerinin çatı onarımları, otomatik bahçe sulama tesisatı, bordür ve kaldırım onarımı, yürüyüş yollarının ve kalorifer havalık borularının yenilenmesi ile elektrik ana besleme hatlarının yenilenmesi gibi dış mekanlarda yapılan çalışmaları kapsadığı; bununla beraber kalorifer tesisatı çalışmaya başladığından kış mevsimi boyunca havalık borularının yenilenmesinin mümkün olmadığı,

Ayrıca, anılan işin 2012E040010 DPT no.su ile Tesis Onarımları Bütçe Tertibi’nden ihale edildiği; 2012 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na göre tesis onarımları ödeneğinin yılı içerisinde kullanılması gereken ödeneklerden olduğundan, 5018 sayılı Kanun’un 20. maddesine göre cari yılda kullanılmayan ödenekler yıl sonunda iptal edileceğinden ve işin 2012 yılı içerisinde söz konusu ödeneğin kullanılmasını sağlayacak şekilde sonuçlandırılması mümkün olmayacağından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39. maddesi gereğince ihale iptal edilmiştir.” şeklinde belirtildiği, söz konusu yazının 23.11.2012 tarihinde şikâyetçiye tebliği üzerine 27.11.2012 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu,

Anlaşılmıştır.

İdarece, 30.11.2012 tarihli ve B.11.1.KGM.0.15.03.00-110-400/6789 sayılı yazı ekinde gönderilen ihale işlem dosyasında, Tesisler ve Bakım Dairesi Başkanlığının, ihaleyi gerçekleştiren Program ve İzleme Dairesi Başkanlığına yazmış olduğu 14.11.2012 tarihli ve B.11.1.KGM.0.09.02/755-1099 sayılı yazısı yer almakta olup, söz konusu yazı, ihalenin ihale komisyonunca iptaline gerekçe teşkil etmektedir.

Tesisler ve Bakım Dairesi Başkanlığının söz konusu yazısında, ihale konusu iş bünyesinde yaptırılması düşünülen imalatların, büyük çoğunluğunun dış mekânlarda yapılan çalışmaları kapsadığı, kalorifer tesisatı çalışmaya başladığından, kış mevsimi boyunca imalat kalemlerinden biri olan havalık borularının yenilenmesinin mümkün olmadığı ifade edilerek;

“ İhalenin aşırı düşük teklif sorgulamaları ve Kamu İhale Kurumuna yapılan itiraz nedeniyle ihale sürecinin uzaması neticesinde, karar düzeltme ve bekleme süreleri de dikkate alındığında, Ankara için 1 Aralık olan çalışılamayan sürece girilmiş olunacaktır. Yukarıda belirtildiği gibi ana iş kalemlerinin, dış mekanlarda olması göz önüne alındığında, dışarıda imalat yapılması mümkün olmayacaktır.

Ayrıca anılan iş 2012 E04 0010 DPT no.su ile Tesis Onarımları Bütçe Tertibinden ihale edilmiştir. 2012 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa göre tesis onarımları ödeneği yılı içerisinde kullanılması gereken ödeneklerdendir.

KGM Sosyal Tesisleri Bakım Onarım işinde İdari Şartnamenin 46.5 maddesine göre ödeneğinin tamamının 2012 yılına ait olduğu ve aynı şartnamenin 49.3 maddesine göre işin süresinin yer teslimi yapıldığı tarihten itibaren 150 takvim günü olduğu, kış mevsiminin başlaması nedeniyle fenni şartlarda imalat yapılamayacağından ihalenin iptal edilmesi ” hususlarına yer verilmiştir.

Tekliflerin değerlendirilmesi ve ihale komisyonu kararının onaylanması sürecinde, ihalenin iptali işlemi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 39. ve 40. maddesinde düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kanunun 39. maddesinde; “ İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almaktadır. Anılan maddenin gerekçesinde; “ Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Kanunun 40. maddesinde ise; “ İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanuna göre gerçekleştirilen ihalelerde, ihale komisyonunun görevi, tekliflerin değerlendirilmesi ile sınırlı olup, ihale dokümanına uygun ve geçerli olan teklif ile sözleşmenin imzalanmasından sonra ortaya çıkabilecek ihtilafları, önceden çözmek gibi bir yetkisi ve görevi bulunmamaktadır. İhale komisyonunca yürütülmesi zorunlu olan çalışmalarda, başka bir organın komisyona talimat vermesi ise, komisyonun yasaya uygun karar vermesini engellemeye yönelik olacaktır. Kesinleşen ihale kararında belirtilen iptal gerekçeleri bu açıdan ihale komisyonunca değerlendirilmesi gereken hususlar olmayıp, idarenin tabi olduğu idari ve mali mevzuat çerçevesince, ihale/harcama yetkilisi tarafından değerlendirilmesi gereken unsurlardır.

Kaldı ki, 4734 sayılı Kanunun 39. maddesinin gerekçesinde, ihale komisyonunca ihalenin iptalini gerektiren durumlar olarak ifade edilen hususların varlığına ilişkin, komisyon kararında bir tespite ve/veya gerekçeye yer verilmediği görülmüştür.

İhale komisyonunca, yalnızca Tesisler ve Bakım Dairesi Başkanlığının yazısı esas alınarak, ihaleyi 4734 sayılı Kanunun 39. maddesi çerçevesinde iptal etmesinin, anılan madde ve bu maddenin gerekçelerine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, ihalenin iptaline gerekçe gösterilen ödenek durumu ile ilgili olarak 06.12.2012 tarihli ve B.07.6.KİK.0.07-101.01.02[.4390]-3073/20644 sayılı yazımız ile Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünden görüş istenilmiş, söz konusu yazıda;

“ Karayolları Genel Müdürlüğünün sosyal tesislerinin bakım ve onarımına ilişkin olarak 2012 E04 0010 DPT numarası ile tesis onarımları bütçe tertibinden gerçekleştirilen bir ihalede, şikâyet başvurusu sebebiyle sözleşmenin o mali yılda tamamlanmaması durumunda, yapım işinin ilgili tertiplerinde yer alan ödeneklerden, yılı içinde harcanmayan kısımlarının, hizmetin devamlılığını sağlamak amacıyla, ödeneklerinin ertesi yıl bütçesine devrinin mümkün olup olmadığı, bu konuda Bütçe Kanununda veya ikincil mevzuatta bir düzenlemenin yer alıp almadığı;

Cari yılda kullanılmayan ödeneklerin iptal edileceği hüküm altına alınmış olmasına karşın, mali yılda tamamlanamayan işlerde sözleşme konusu işin bir sonraki yılda tamamlanması halinde, ödenek işlemlerinin nasıl gerçekleştirileceği; idare tarafından 2013 yılı ödeneklerinden sosyal tesislerin onarımına ilişkin olarak ödenek aktarmasının yapılıp yapılamayacağı;

İhalenin şikâyet ve itirazen şikâyete konu olması ya da idari yargı kararıyla sebebiyle ihalenin karara bağlanması ve sözleşmenin imzalanmasının gecikmesi nedeniyle, sözleşme konusu işlerin o mali yılda tamamlanamayacak olması halinde, yüklenmeye girişilen ödenek tutarlarının saklı tutulup tutulamayacağı ” hususlarında bilgi talep edilmiş olup,

Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 12.12.2012 tarihli ve B.07.0.BMK.0.04-51/175(5) sayılı yazısında;

“ Bilindiği üzere, merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçeleri, merkezî yönetim bütçe kanunlarıyla belirlenmekte olup, bütçeyle öngörülen ödeneklere devir veya ekleme suretiyle ödenek eklenebilmesi için, kanuni düzenlemeye veya dayanağa ihtiyaç bulunmaktadır. Dolayısıyla, kanuni düzenleme veya dayanak olmaksızın merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerine ödenek eklemeye imkân bulunmamaktadır.

Bu çerçevede, 5018 sayılı Kanun’un genel itibarıyla ödenek ve ödenek kullanımı ile aynı Kanun’un 35’inci maddesini dördüncü fıkrası özelinde ödenek devrine ilişkin maddeleri incelendiğinde 5018 sayılı Kanun’un;

20’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine, kamu idarelerinin, bütçelerinde yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapamayacağı, bütçeyle verilen ödeneklerin, tahsis edildikleri amaçlar doğrultusunda yılı içinde yaptırılan iş, satın alınan mal ve hizmetler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılacağı,

26’ncı maddesinde, yüklenmenin, usulüne uygun olarak düzenlenmiş sözleşme esaslarına veya kanun hükmüne dayanılarak iş yaptırılması, mal veya hizmet alınması karşılığında geleceğe yönelik bir ödeme yükümlülüğüne girilmesi şeklinde tanımlanarak, bütçede yeterli ödeneği bulunmayan işler için yüklenmeye girişilemeyeceği, yüklenme süresinin malî yılla sınırlı olduğu ve harcama yetkililerinin tahsis edilen ödenekler dâhilinde yüklenmeye girebileceği,

27 ve 28’inci maddelerinde, ertesi yıla geçen yüklenmeler ile gelecek yıllara yaygın yüklenmelerin düzenlendiği,

20’nci maddesinin (e) bendine, cari yılda kullanılmayan ödeneklerin yılsonunda iptal edileceği,

35’inci maddesinde de açılmış akreditiflere ilişkin kredi artıkları ile sözleşmelerin bitim tarihlerinde henüz bir kısım hizmetlerin yerine getirilememesi veya zorunlu nedenlerle sözleşmenin uygulanmasına başlanılamaması ve ilgili idarece ek süre verilmesi ve bu sürenin ertesi mali yıla taşması durumunda ödenek devri yapılabileceği,

hükümlerine yer verildiği görülmektedir.

Bu hükümlerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, cari yılda kullanılmayan ödeneklerin yılsonunda iptal edilmesi gerekmektedir.

5018 sayılı Kanun’un 35’inci maddesinin dördüncü fıkrasına göre ödenek devri yapılabilmesi ise,

1) Açılmış akreditiflerde, kredi artıklarının ertesi yıla taşmasına,

2) Sözleşmelerde ise;

a. Sözleşmelerin bitim tarihlerinde henüz bir kısım hizmetlerin yerine getirilememesi veya zorunlu nedenlerle sözleşmenin uygulanmasına başlanılamaması,

b. İlgili idarece ek süre verilmesi ve bu sürenin ertesi mali yıla taşması şartlarının birlikte gerçekleşmesine bağlı bulunmaktadır. ” şeklinde görüş bildirilmiştir.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 35. maddesinin dördüncü fıkrasında; “ Sözleşmelerin bitim tarihlerinde henüz bir kısım hizmet yerine getirilememiş veya zorunlu nedenlerle sözleşmenin uygulanmasına başlanılamamış ancak, ilgili idarece ek süre verilmiş ve bu süre ertesi malî yıla taşmış ise; yılsonunda yüklenme artığı devredilir ve bu tutarlara ilişkin ödenekler hakkında akreditiflerle ilgili hükümler uygulanır. Devredilen yüklenme artığı karşılığı hizmet ek süre içinde yerine getirilerek kanıtlayıcı belgeleri verildiğinde, tutarı hizmetin yapıldığı yıl bütçesine gider kaydıyla ödenir. ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede, ihalenin ihale komisyonunca iptal edildiği 16.11.2012 tarihi itibarıyla, 5018 sayılı Kanunun 35. maddesinin dördüncü fıkrasına göre, ödenek devri yapılabileceği ancak, bu hususun ihalenin iptali kararı öncesinde, idarece dikkate alınmadığı anlaşıldığından, ihalenin bu gerekçe ile iptal edilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, şikâyete konu işe ilişkin sözleşme tasarının “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9 uncu maddesi;

“ 9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (Beş) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 150 (Yüzelli) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.

9.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

9.4. Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler - - - tarihleri arasındaki 0 (-) gündür. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve İdare Yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu dönemde çalışmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle ertesi yıla sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre, ödenek durumuna ve imalatın cinsine göre dikkate alınır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Birim fiyat teklif almak suretiyle, 20.07.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihalede, ilk kesinleşen ihale kararı 03.09.2012 tarihinde alınmıştır.

İhale komisyonunca, tekliflerin değerlendirilmesine esas işlemler incelendiğinde ise, aşırı düşük açıklaması istenilmesine karar verilen isteklilerden tekliflerine ilişkin yazılı açıklamanın 01.08.2012 tarihinde istenildiği, 2 isteklinin teklifine ilişkin sunmuş oldukları açıklamaların 09.08.2012 tarihinde idare kayıtlarına alındığı, mevzuata uygun olmadığı açıkça anlaşılan her iki açıklamanın idarece geçerli kabul edilmesine ilişkin değerlendirmenin ise 03.09.2012 tarihine kadar 25 gün sürdüğü anlaşılmaktadır.

03.09.2012 tarihinde alınan kesinleşen ihale kararı üzerine, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmasa dahi, sözleşme tasarısının yukarıya aktarılan düzenlemelerine göre, idarece öngörülen işin bitim tarihinin 2013 yılına sarktığı açıktır. Dolayısıyla, “ işin 2012 yılı içerisinde söz konusu ödeneğin kullanılmasını sağlayacak şekilde sonuçlandırılması mümkün olmayacağından ” şeklindeki gerekçenin tek başına ve bu aşamada ihalenin iptaline gerekçe teşkil etmeyeceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan tespitler uyarınca, idarenin iptal işlemine dayanak teşkil eden gerekçenin 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatına uygun olmadığı, dolayısıyla ihale komisyonunca ihalenin iptaline yönelik tesis edilen işlemin gerekçesi ve usulü, 4734 sayılı Kanuna uygun olmadığından, idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline karar verilmesi gerekmektedir

Sonuç olarak, idarenin 16.11.2012 tarihli ihalenin iptaline yönelik işleminin iptali ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, “ İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline, ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” ilişkin karara katılmıyoruz.

Kazım ÖZKAN Erkan DEMİRTAŞ

II. Başkan Kurul Üyesi