KİK Kararı: 2012/UY.II-4718

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/073
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 12.12.2012
Karar No : 2012/UY.II-4718
BAŞVURU SAHİBİ:
Alve İnşaat İnş. Mlz. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Mehmet Aytaş Ortak Girişimi, ÇARŞI MAHALLESİ ÜRGEN PAŞA CADDESİ NO:2/C BİLECİK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bilecik İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım Ve İnşaat Müdürlüğü, Hürriyet Mahallesi Dumlupınar 5. Sok. No: 2 11180 BİLECİK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/61048 İhale Kayıt Numaralı "Bilecik Merkez Y.İ.B.O. Kapalı Spor Salonu Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bilecik İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğütarafından 07.06.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bilecik Merkez Y.İ.B.O. Kapalı Spor Salonu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Alve İnşaat İnş. Mlz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. - Mehmet Aytaş Ortak Girişimi’nin 19.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.10.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.11.2012tarih ve 36541sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.11.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4087sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; yapılan araştırma sonucunda ihale komisyonunun sınır değeri ayarlama niyetinde olduğu, başvuruya konu ihalenin daha önce 02.12.2011 tarihinde aynı işe ilişkin olarak yapıldığı ve ihalenin Serendi Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ancak yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine söz konusu ihalenin 02.04.2012 tarih ve 2012/UY.I-1575 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile iptal edildiği, daha sonra yapılan başvuruya konu ihalenin de Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, idarenin başvuruya konu ihaleye teklif sunan isteklilerden Ahes İnş. Tic. ve San. A.Ş.nin teklifini değerlendirme dışı bırakarak Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.yi sınır değerin üzerine çıkardığı, ancak yaptıkları itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 05.09.2012 tarih ve 2012/UY.II-3477 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile Ahes İnş. Tic. ve San. A.Ş.nin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem kararı verildiği, bu çerçevede Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı ancak idarenin gerekli incelemeyi yapmadan aşırı düşük açıklamasını uygun bulduğu, yaptıkları araştırmada Serendi Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. firmalarının birçok işte ortak girişim oldukları, aslında bu iki firmanın aynı kişiler tarafından yönetildiği, ihale komisyonunun kararlarını hep bu iki firma yönünde kullandığı gerekçesiyle tarafsızlığını yitirdiği, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük olup % 32 tenzilatla bu işin yapılamayacağı, anılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, aşırı düşük teklif sorgusu listesi ekinde bulunan kalemlere ait metrajların söz konusu istekli tarafından teklif fiyatına göre azaltılmış afaki metrajlar olduğu veya yaklaşık maliyet tespitinde kullanılan metrajlarla kıyaslandığında eksik olduğu, anılan isteklinin teklif ettiği fiyatların kamu kurum ve kuruluşlarının kârsız birim fiyatlarının altında olduğu, sunulan proforma faturalardaki fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi ve devamındaki maddelere uygun olmadığı, bu fiyatlar ile hesap cetvelindeki fiyatlar arasında farklılık olduğu, sunulan maliyet satış tespit tutanaklarının mevzuata uygun düzenlenmediği, bazı iş kalemleri için belgelere dayanmayan açıklama yapıldığı, sunulan açıklamada işçilik için öngörülen ve işin yapılabilirlik saat miktarlarında azaltmaya gidildiği ve öngörülen ücretin asgari ücretin güncel değerinde olmadığı, bahsi geçen isteklinin bazı pozlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2011 yılı birim fiyatları, bazı pozlarda ise 2012 yılı birim fiyatlarını kullandığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının; “Bilecik Merkez Y.İ.B.O. Kapalı Spor Salonu Yapım İşi” şeklinde belirtildiği,

Anılan şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde yer alan düzenlemede ise isteklilerin tekliflerini, anahtar teslim götürü bedel üzerinden vereceğinin ve ihale sonucu ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağının belirtildiği görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, incelemeye konu ihaleye 11 teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, Kumsan Asfalt Beton Mıcır ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Hakan Örgüç İş Ortaklığı’nın teklifinin “özel sektöre yapılan işlerde iş deneyim belgesinin tevsik edici belgelerin incelenmesinde, sözleşmenin noter onaysız olması, iş deneyim belgesine konu işe ait yapı kullanma izin belgesinin olmaması ve 2010 yılında bitmiş olan bir işe ait iş durum belgesi de düzenlenemeyeceğinden, sunulan iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı” gerekçesiyle, Ahes İnş. Tic. ve San. A.Ş.’nin teklifinin “iş deneyimini gösteren belge ile birlikte sunulan ortaklık durum belgesinin gerçek durumu yansıtmadığı, belgenin düzenlenme tarihinden önceki bir yıl boyunca adına ortaklık durum belgesi düzenlenen kişinin ortak olmadığının anlaşılması” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Alve İnş. ve İnş. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mehmet Aytaş İş Ortaklığı’nın 20.07.2012 tarih ve 25548 sayılı itirazen şikâyet başvurusu sonucu alınan 05.09.2012 tarih ve 2012/UY.II-3477 sayılı Kamu İhale Kurulu kararıile “…Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ahes İnş. Tic. ve San. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde düzeltici işlem belirlenmesi kararının verildiği, idarece söz konusu Kurul kararının yerine getirilmesini teminen Ahes İnş. Tic. ve San. A.Ş.nin teklifinin değerlendirmeye alındığı ve bu çerçevede 1.980.029,17 TL tutarında yeni sınır değerin hesaplandığı,

İhaleye sunduğu teklifi hesaplanan bu yeni sınır değer tutarının altında olduğu tespit edilen Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen 20.09.2012 tarihli ve 7862 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “Müdürlüğümüzce 07.06.2012 tarihinde ihalesi yapılan Bilecik Merkez Y.İ.B.O. Kapalı Spor Salonu Yapım işinin ihalesinde tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, bu iş için sunmuş olduğunuz teklifin aşırı düşük olduğu kararına varıldığından ekte gönderilen belgeleri tanzim ederek 01.10.2012 Pazartesi günü mesai bitimine kadar açıklamalarınızı bilgi ve belgeleriyle birlikte sunmaları” hususunun bildirildiği ve söz konusu yazı ekinde açıklama istenecek iş kalemleri/grupları listesi (1 sf.), açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin listesi (1 sf.), özel ve analiz pozlara ait iş kalemleri analizleri (6 sf.), aşırı düşük sorgulamasında kullanılmak üzere analiz formatı (1 sf.) ve açıklama istenecek tesisat analizlerinin (1 sf.) gönderildiği,

Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından süresi içinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının “açıklama istenecek 34 kalem işe ait komisyonun verdiği analiz formatına uygun olarak analiz verildiği, açıklama istenecek ve istenmeyecek tüm kalemlere ilişkin hesap cetvelinin koyulduğu, iş kalemlerine ait nakliyelerin yapıldığı ve açıklandığı, idarenin metrajları ile isteklinin metrajları karşılaştırıldığında isteklinin metrajlarının genel olarak idarenin metrajlarından yüksek olduğu, bazı kalemlerdeki farklılıkların da kabul edilebilir sınırlar içinde kaldığı, isteklinin açıklama istenilecek iş kalemlerine ait analizlerinde yüklenici kârını %1 olarak öngördüğü, işçilik fiyatlarını da belirlenen en düşük saatlik asgari işçilik tutarından (4,18 TL/ Saat) yukarıda olmak şartıyla azaltıldığı ve bunun da Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre uygun olduğu, açıklama istenecek 3 tesisat kalemini malzeme ve montaj olarak müteahhit karını düşürerek Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları ile beyanda bulunduğu ve tüm bu maddeler ışığında savunmanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre uygun olduğu” tespiti çerçevesinde idarece uygun bulunarak ihalenin Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi Alve İnş. ve İnş. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mehmet Aytaş İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) (Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 45 inci maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda tespit edilen hususlara aşağıda yer verilmiştir:

Anılan istekli tarafından 01.09.2012 tarihli yazıekinde aşırı düşük teklif açıklamasının idareye sunulduğu, söz konusu açıklama ekinde inşaat imalatları, elektrik (aydınlatma ve priz tesisat imalatları, kuvvetli akım tesisat imalatları, topraklama ve yıldırımdan koruma tesisat imalatları, yangın ihbar tesisat imalatları, zayıf akım tesisat imalatları) imalatları ve mekanik tesisat (havalandırma tesisat imalatları, kalorifer tesisat imalatları, müşterek tesisat imalatları, otomatik kontrol tesisat imalatları, sıhhi tesisat imalatları, yangından koruma tesisat imalatları) imalatları başlıkları altında düzenlenmiş hesap cetvelinin sunulduğu, ayrıca söz konusu hesap cetvelinin inşaat imalatları bölümünde ayrı bir kalem olarak gösterilen “nakliye” kalemine ilişkin olarak “nakliye hesap cetveli”nin ve nakliye ilişkin fiyat analizlerine yer verildiği, bununla birlikte açıklama istenilen üç tesisat pozuna ilişkin olarak “kamu kurumlarından kullanılan ve analiz verilmesi gerekmeyen tesisat pozları”na ilişkin listenin, TEFE (1994=100) genel endeksini gösteren internet çıktısının ve açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz ve alt analizlerin sunulduğu görülmüştür.

-Açıklama istenilen 34 iş kaleminden “105-613/614/ENT” poz nolu “Prizmatik modüler paslanmaz çelik su deposu 32,00 m 3” iş kalemi için anılan istekli tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 105-613 ve 105-614 poz numaraları için ilan edilen 2012 yılı karsız birim fiyatları esas alınarak “105-613/614/ENT” poz nolu iş kaleminintarifinde yer alan açıklamalara göre birim fiyatın oluşturulduğu,

-Açıklama istenilen “192-259” poz nolu “90.000 kcal/h, Duvara asılabilen gaz yakıtlı, programlanabilir tam donanımlı, yoğuşmalı kazan” , “261-152” poz nolu “En geniş kenarı 1249 mm.ye kadar olanlarda 0,80 mm, Galvanizli sacdan projedeki ölçülerde dikdörtgen hava kanalı yapılması” ve “950-106” poz nolu “Diesel Jeneratör- 63 kVA, Diesel motoru su veya hava ile soğuyan cinsten, 1500 d/min” iş kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ilan edilen 2012 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı ve bu fiyatların kârsız tutarları, istekli tarafından söz konusu kârsız tutarlar üzerinden belirlenen kâr oranı ile bu iş kalemleri için teklif edilen tutarları gösteren listenin sunulduğu, bu çerçevede anılan iş kalemleri için yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu,

-Açıklama istenilen “MSB.805/A-1” poz nolu “Paslanmaz çelik merdiven korkuluğu ve küpeştesi yapılması” iş kalemi için idarece verilen analiz formatına uygun olarak analizin oluşturulduğu,

-Açıklama istenilen diğer 29 iş kaleminden birinin Milli Savunma Bakanlığı tarafından, 28 tanesinin ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ilan edilen pozlara ilişkin olduğu, söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analiz ve alt analizlerin söz konusu kurumların analizlerinin esas alınarak hazırlandığı ve bu analizler kapsamında yer alan girdilere ilişkin olarak belirlenen miktarların teklif edildiği, bu çerçevede söz konusu analizler bağlamında miktarlarda düşürülme yapılmadığı, bahsi geçen analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ilan edilen 2012 yılı rayiçlerinin kullanıldığı, ayrıca sunulan analiz ve alt analizlerde hesaplama hatasının olmayıp analiz toplamlarında yer alan tutarlar ile hesap cetvelinde yer alan birim fiyatlar arasında da uyumsuzluk bulunmadığı görülmüştür.

Diğer yandan Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.9’uncu maddesinde yer alan, iş kalemlerine ait analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı açıklaması çerçevesinde yapılan incelemede, anılan istekli tarafından sunulan analizlerde yer alan işçilik ücretlerinin çırak için 4,18 TL, düz işçi için 4,19 TL, usta yardımcısı ve yağcı için 4,20 TL, usta için 4,21 TL, operatör makinist için 4,22 TL ve formen için 4,23 TL olarak esas alındığı, bu çerçevede istekli tarafından öngörülen saatlik işçilik ücretlerinin ihale tarihinde (07.06.2012) yürürlükte olan saatlik asgari ücret olan 3,94 TL’nin altında olmadığı anlaşıldığından, işçilik girdilerine ilişkin olarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte bahsi geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu hesap cetvelinde öngördüğü miktarlar ile idarenin sorgulamaya konu ettiği iş kalemleri için öngördüğü metrajlar arasındaki fark bakımından yapılan kıyaslama aşağıdaki tabloda yer aldığı gibidir:

Sıra No

Açıklama istenilen kalem

İdarenin metrajı

İsteklinin öngördüğü metraj

İdare ile isteklinin öngördüğü metraj arasındaki fark

1

Y.23.015

(Nakliye)

170,012 ton

(181,913 ton)

165,230 ton

(176,800 ton)

% 2,81 daha düşük.

2

18.223/6A-1

2.470,161 m2

2.575,000 m2

İdarenin metrajından fazla.

3

Y.23.014

(Nakliye)

91,618 ton

(96,199 ton)

78,680 ton

(82,610 ton)

% 14,12 daha düşük.

4

Y.23.071

59,500 ton

49,000 ton

% 17,65 daha düşük.

5

Y.16.059/1A

1.312,317 m3

1.296,000 m3

% 1.24 daha düşük.

6

Y.23.081

42,000 ton

43,000 ton

İdarenin metrajından fazla.

7

21.011

6.255,983 m2

7.965,000 m2

İdarenin metrajından fazla.

8

25.116/S

970,087 m2

1.056,000 m2

İdarenin metrajından fazla.

9

18.465/1

2.772,350 m2

3.150,000 m2

İdarenin metrajından fazla.

10

27.525/1

2.855,900 m2

3.658,000 m2

İdarenin metrajından fazla.

11

19.055/C2

1.435,893 m2

1.862,000 m2

İdarenin metrajından fazla.

12

Y.23.244/L

3.260,583 kg

3.961,250 kg

İdarenin metrajından fazla.

13

21.066

(Nakliye)

11.766,154 m3

(0,107 ton)

16.431,000 m3

(0,120 ton)

İdarenin metrajından fazla.

(İdarenin metrajından fazla)

14

25.016/1

3.278,990 m2

5.379,000 m2

İdarenin metrajından fazla.

15

192-259

4 adet

4 adet

İdarenin metrajı ile aynı.

16

26.007/111A

1.526,783 m2

1.547,000 m2

İdarenin metrajından fazla.

17

MSB.902

(Nakliye)

181,103 m2

(0,091 ton)

184,000 m2

(0,092 ton)

İdarenin metrajından fazla.

(İdarenin metrajından fazla)

18

261-152

510,800 m2

525,000 m2

İdarenin metrajından fazla.

19

Y.16.056/A

363,510 m3

341,000 m3

% 6,19 daha düşük.

20

17.150/MK

(Nakliye)

1.351,285 m2

202,693 m3

1.367,000 m2

205,050 m3

İdarenin metrajından fazla.

21

18.071/MK

(Nakliye-1)

(Nakliye-2)

(Nakliye-3)

222,701 m3

8,908 ton

44,540 m3

61,243 BxAd

242,000 m3

9,673 ton

48,365m3

66,501 Bx Ad

İdarenin metrajından fazla.

22

15.140/2

(Nakliye)

862,740 m3

862,740 m3

1.345,000 m3

1.345,000 m3

İdarenin metrajından fazla.

23

25.020/2

1.457,760 m2

1.598,000m2

İdarenin metrajından fazla.

24

28.097

412,218m2

451,000m2

İdarenin metrajından fazla.

25

MSB.805/A-1

464,940 kg

600,000 kg

İdarenin metrajından fazla.

26

19.053/2

2.181,060m2

2.423,000m2

İdarenin metrajından fazla.

27

21.210

(Nakliye)

380,909 m2

(0,069 ton)

392,000 m2

(0,060 ton)

İdarenin metrajından fazla.

28

105-613/614/ENT

1 adet

1 adet

İdarenin metrajı ile aynı.

29

25.048/4A

1.251,890 m2

1.265,000 m2

İdarenin metrajından fazla.

30

25.034/2

1.487,430 m2

1.530,000 m2

İdarenin metrajından fazla.

31

27.581/MK

(Nakliye-1)

(Nakliye-2)

2.423,400 m2

16,964 ton

84,819 m3

2.699,000 m2

18,893 ton

94,465 m3

İdarenin metrajından fazla.

32

950-106

1 adet

1 adet

İdarenin metrajı ile aynı.

33

26.622/C

(Nakliye-1)

(Nakliye-2)

399,350 m

2,077 ton

5,192 m3

407,000 m

2,116 ton

5,291 m3

İdarenin metrajından fazla.

34

27.508/MK

(Nakliye-1)

(Nakliye-2)

1.673,460 m2

11,714 ton

33,469 m3

1.650,000 m2

11,550 ton

33,000 m3

% 1,40 daha düşük.

Yukarıda yer verilen tabloda da görüleceği üzere, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu hesap cetvelinde yer alan açıklama istenilen iş kalemlerine ait miktarların idarece belirlenen miktarlarla karşılaştırılması sonucunda, isteklinin Y.23.014 ve Y.23.071 poz nolu iş kalemlerinde öngördüğü metrajları, idarenin yaklaşık maliyet hesabında öngördüğü metrajlardan sırasıyla % 14,12 ve % 17,65 oranında düşürdüğü anlaşılmaktadır. Anahtar teslimi götürü bedel ile ihale edilen işlerde, isteklilerden, idarenin metrajının aynısını öngörmeleri beklenmemekle birlikte, metraj farklılığının makul kabul edilecek düzeyde olması gerekmektedir. Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin yukarıda anılan iş kalemlerinde, imalat kalemleri miktarlarını yaklaşık maliyete oranla önemli ölçüde düşürerek aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, ancak bu şekilde yapılan açıklamanın isteklinin teklif bedelinin yapım yönteminin ekonomik olması, kullanılacak avantajlı koşullar veya işin özgünlüğü çerçevesinde belgelendirilmiş bir açıklama olmadığı değerlendirildiğinden, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Diğer yandan başvuru sahibinin “yaptıkları araştırmada Serendi Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. firmalarının birçok işte ortak girişim oldukları, aslında bu iki firmanın aynı kişiler tarafından yönetildiği, ihale komisyonunun kararlarını hep bu iki firma yönünde kullandığı gerekçesiyle tarafsızlığını yitirdiği” ne yönelik iddiası hakkında yapılan incelemede, söz konusu iddianın idareye şikâyet başvurusunda yer almamakla birlikte, idarenin yaptığı farklı ihale kayıt numaralı işlere ilişkin ve soyut nitelikte olup somut hukuki sebepler ile desteklenmediği anlaşıldığından, söz konusu iddia yönünden başvurunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Engin Çelik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin iddialarının Kurul tarafından değerlendirilmesi sonucunda; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük bulunan teklifine ilişkin olarak sunduğu açıklamalarda esas aldığı metrajların idarenin yaklaşık maliyet hesabı kapsamında bulduğu metrajlardan daha düşük olduğu gerekçesiyle teklifin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılarak düzeltici işlem kararı verilmiştir.

Kurul tarafından yukarıda belirtilen gerekçeyle alınan bu karara aşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyoruz:

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan 50iş kalemine ait miktarlar ile aynı iş kalemlerine ilişkin idarece tespit edilen miktarlar karşılaştırıldığında; 11 iş kalemi için idarenin miktarlarının isteklinin miktarlarından fazla olduğu, 3 iş kaleminde idarenin miktarları ile isteklinin miktarlarının aynı olduğu, buna karşılık 36 iş kalemi için ise isteklinin miktarlarının idarenin miktarlarından fazla olduğu görülmektedir. Bu miktar farklılıklarının, isteklinin söz konusu 50 iş kalemi için teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise isteklinin bu miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine bu durumun isteklinin teklifine 84.689,46,- TL tutarında olumsuz etki yaptığı ortaya çıkacaktır. Bu şartlar altında, açıklama istenen iş kalemleri açısından isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak kabul edilmesi uygun değildir.

Açıklanan nedenlerle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu, bu nedenle “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşünceyle Kurul kararına katılmıyoruz.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi