KİK Kararı: 2012/UY.II-4698

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/073
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 12.12.2012
Karar No : 2012/UY.II-4698
BAŞVURU SAHİBİ:
İmza Taah. Yapı İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Seher Yapı İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti., ULUBATLI MAHALLESİ 363 SOKAK AKGÜN APT. NO:9 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Urfa Özel İdaresi Yatırım Ve İnşaat Müdürlüğü, Ertuğrul Gazi Mah. N.Fazıl Kısakürek Cad. No: 35/C ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/76959 İhale Kayıt Numaralı "Karaköprü Anadolu Lisesi ,200 Kişilik Öğrenci Pansiyon Ve Küçük Tip Kapalı Spor Salonu Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Urfa Özel İdaresi Yatırım ve İnşaat Müdürlüğütarafından 18.07.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Karaköprü Anadolu Lisesi, 200 Kişilik Öğrenci Pansiyon ve Küçük Tip Kapalı Spor Salonu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak İmza Taah. Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Seher Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 30.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 16.11.2012tarih ve 37714sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.11.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4218sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihalenin 26.206/C1/A1, 26.206/C1/A2, 23.202/ANL, Özel İnş.10, Özel İnş.02 iş kalemleri için yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin metrajları ile idarenin metrajları arasında makul sayılamayacak ölçüde farklılıkların olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

26.06.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihaleye 16 istekli katılmıştır. İhale komisyonunca 15 isteklinin teklifi geçerli kabul edilmiş ve geçerli teklifler ile yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklif sınır değeri 6.168.842,00 TL olarak belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık Maliyetin Hesaplanması Sırasında Aşırı Düşük Tekliflerin Değerlendirilmesinde Kullanılmak Üzere İdarece Yapılacak İşlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38’inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) (Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.”

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.6. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

İhale işlem dosyasında bulunan bilgi ve belgelerden, idarece sıralı iş kalemleri listesinin, buna göre aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilecek ve istenilmeyecek iş kalemleri listesinin, sıralı analiz girdileri tablolarının, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri listelerinin oluşturulduğu, ihalenin 47 inşaat iş kalemi, 4 tesisat iş kalemi olmak üzere toplam 51 iş kaleminin açıklama istenilecek kalem olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Teklifi sınır değerin altında kalan Yetimoğlu Mad. Yağ İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., OKPA Day. Tük. Mal. Paz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti., Birha İnş. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. Habip Hayırlı Ortak Girişimi, Laçinler İnş. Harf. Nak. Tic. İth. İhr. ve San. Tic. Ltd. Şti. – Özlem İnş. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Baydemir Müh. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden anılan Kanun maddesi gereği aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında belirtilen iş kalemleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalara uygun bir şekilde tekliflerine açıklık getirmeleri istenilmiştir. İhale komisyonunca OKPA Day. Tük. Mal. Paz. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Laçinler İnş. Harf. Nak. Tic. İth. İhr. ve San. Tic. Ltd. Şti. – Özlem İnş. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin teklifi verilen sürede açıklamada bulunmadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır. Baydemir Müh. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklaması ise uygun bulunmuş ve ihale bu istekli üzerinde bırakılmıştır.

Baydemir Müh. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde, açıklama istenilen 26.206/C1/A2, 26.252/C1/A1, 26.622/C/ANL, 23.202/ANL, 27.560/İB/ANL, ÖZEL İNŞ02 ve ÖZEL İNŞ10 poz numaralı iş kalemleri analizler ve analize dayanak teşkil eden proforma faturalar ile açıklanmıştır. Açıklama istenilen diğer iş kalemleri ise Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5’inci maddesine uygun şekilde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine, kendi belirlediği kâr ve genel gider ilave edilerek liste halinde yapılmıştır.

A) İhale üzerinde bırakılan istekli, ihalenin açıklama istenilen 26.206/C1/A2 poz numaralı “3 cm Kalınlığında Adıyaman Mazel Bej Mermer Döşeme Kaplama Yapılması (3x30xserbestboy)” iş kaleminin açıklanması kapsamında, analiz ve “Adıyaman Mazel Bej Mermer” analiz girdisinin tevsiki için Yardımcı Mermer Maden San. ve Tic. Ltd. Şti.nden aldığı proforma faturayı sunmuştur. Proforma fatura incelendiğinde, faturanın 2 cm Kalınlığında Adıyaman Mazel Bej Mermere ilişkin olduğu görülmektedir. Söz konusu iş kaleminin teknik şartnamesinde yer alan poz tarifinde, mermerin 3 cm kalınlığında olması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Bu durumda söz konusu iş kalemi için alınan proforma faturanın istenilen malzemeye ilişkin olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anılan Tebliğ’de açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin tekliflerinin gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacağı açıklaması yer almaktadır. Bu durumda 26.206/C1/A2 poz numaralı “3 cm Kalınlığında Adıyaman Mazel Bej Mermer Döşeme Kaplama Yapılması (3x30xserbestboy)” iş kalemine ilişkin yapılan açıklama Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun bulunmamıştır.

B) İhale üzerinde bırakılan istekli ihalenin açıklama istenilen 23.202/ANL poz numaralı “İşlenerek Dekore Edilmiş Her Çeşit Demirden Parmaklık, Korkuluk İmalatı” iş kaleminin açıklanmasını Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ilan edilmiş analizi ile açıklamıştır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu analiz incelendiğinde analizin anılan Bakanlığın 2011 yılında ilan edilmiş analizi olduğu, söz konusu analizin 2012 yılında değiştirildiği, idarenin yaklaşık maliyet tespitinde esas aldığı analizdeki analiz girdi türleri ile miktarlarının ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu analiz girdi türleri ile miktarları arasında farklılıklar olduğu, analiz girdilerinden işlenerek dekore edilmiş demirin (Zayiatı. atelye giderleri ve montaj malzemesi dahil) anılan Bakanlığın 04.279/1 poz numaralı rayici ile açıklandığı görülmektedir.

Başvuru sahibi her ne kadar söz konusu iş kaleminin özel poz olduğunu ve anılan Bakanlığın analizi ile açıklanamayacağını iddia etmekteyse de açıklama istem yazısı ekinde yer alan sıralı iş kalemleri listesinde iş kalemi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın poz numarası belirtilmek suretiyle açıklanması istenmiştir. Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin 23.202/ANL poz numaralı iş kalemine ilişkin açıklanmasını Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ilan edilmiş analizi ile yapmasında mevzuata aykırılık bulunmamakla birlikte 2011 yılında ilan edilmiş analize göre açıklama yapıldığından yapılan açıklama Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun bulunmamıştır.

Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda anılan 45.1.6’ıncı maddesinde yer alan, analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmadığına yönelik açıklama kapsamında 23.202/ANL poz numaralı iş kaleminin açıklanması kapsamında 04.279/1 poz numaralı işlenerek dekore edilmiş demiri analiz girdisine ilişkin sunulması gereken listeye ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu belgeler arasında rastlanmamıştır. Bununla birlikte belirtilen rayiç fiyatı açıklama istenilen kaleme ilişkin sunulan analize aynı tutarda aktarıldığından söz konusu listenin sunulmaması esasa etkili bulunmamıştır.

C) İhale üzerinde bırakılan istekli ihalenin açıklama istenilen 26.206/C1/A2 poz numaralı “3 cm Kalınlığında Adıyaman Mazel Bej Mermer Döşeme Kaplama Yapılması (3x30xserbestboy)”, 26.206/C1/A1 poz numaralı “2 cm Kalınlığında Bergama Gri Doğal Granit Plaklar ile Duvar Kaplaması Yapılması”, 26.622/C/ANL poz numaralı “Bergama Gri Doğl Granit Plakalar İle Merdiven Basamağı Kaplaması (Basmak 2 cm, RIHT 2 cm kalınlığında) Yapmak” ve Özel İnş10 poz numaralı “kendinden yerleşen poliüretan pvc yer döşemesi yapılması” iş kaleminin açıklanmasını Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ilan edilmiş analizler ve bu analizlerden faydalanarak açıklamıştır. Söz konusu analizlerin tamamında 10.009/mk poz numaralı “400 kg Çimento Dozlu Harç Yapılması (kum/çakıl’ı makine ile temin)” analiz girdilerine yer verilmiş ve bu analiz girdisi anılan Bakanlık tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiç ile açıklanmıştır. Ancak söz konusu analiz girdisinin açıklanması kapsamında Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda anılan 45.1.6’ıncı maddesi gereği sunulması gereken listeye ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu belgeler arasında rastlanmamıştır. Bununla birlikte belirtilen rayiç fiyatı açıklama istenilen kaleme ilişkin sunulan analizlere aynı tutarda aktarıldığından söz konusu listenin sunulmaması esasa etkili bulunmamıştır.

D) Yukarıda da açıklandığı üzere ihale üzerinde bırakılan Baydemir Müh. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında ihalenin açıklama istenilen 26.206/C1/A2, 26.252/C1/A1, 26.622/C/ANL, 23.202/ANL, 27.560/İB/ANL, ÖZEL İNŞ02 ve ÖZEL İNŞ10 poz numaralı iş kalemlerini analizler ve analize dayanak teşkil eden proforma faturalar ile açıklama istenilen diğer iş kalemlerini ise kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirlediği “kâr ve genel gideri” ilave ederek liste halinde yapmıştır.

Açıklama kapsamında sunulan proforma faturalar incelendiğinde, Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği görülmektedir.

Anılan Tebliğin yukarıda anılan 45.1.13.11’inci maddesi gereği (45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen O-7 ve O-8 nolu tutanakların açıklama ekinde idareye sunulması gerekmekte olup (45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen O-5 ve O-6 nolu tutanakların açıklama ekinde idareye verilmesine gerek bulunmayıp düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilmesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli açıklama kapsamında sunduğu proforma faturaları piyasada bulunan tedarikçilerden aldığından Kamu İhale Tebliğinde yer alan açıklama gereği O-5 ve O-6 nolu tutanakları açıklaması ekinde idareye sunmamasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Diğer yandan ihalenin açıklama istenilen 26.206/C1/A2, 26.252/C1/A1, 26.622/C/ANL, 23.202/ANL, 27.560/İB/ANL, ÖZEL İNŞ02 ve ÖZEL İNŞ10 poz numaralı iş kalemlerinin açıklamasını analizler ile yapmıştır. Anılan Tebliğin 45.1.13’üncü maddesi yüklenicinin kendisi dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda analiz sunulması zorunluluğunu ortadan kaldırmaktadır. Bu yüklenicinin malzeme fiyatına işçilik fiyatını da eklemek suretiyle analiz ile açıklama yapmasını engellememektedir. İhale üzerinde bırakılan istekli de söz konusu iş kalemlerinin açıklanmasına ilişkin sunduğu analizlerde malzeme fiyatına işçilik fiyatını eklemiştir.

Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin anılan iş kalemlerine ilişkin yapmış olduğu açıklama bu yönüyle ihale mevzuatına uygun bulunmuştur.

E) İhale üzerinde bırakılan istekli ihalenin açıklama istenilen Özel İnş02 poz numaralı “Kompozit Ahşap Kapı ve Kasası” iş kaleminin analiz girdilerinden malzemenin açıklanmasını proforma fatura, işçilik girdilerini ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın ilan edilmiş 22.004 ve 22.009/3A poz numaralı analizlerinde yer alan işçilik girdilerinden faydalanarak açıklamıştır. Analiz girdisinden “Kompozit Ahşap Kapı ve Kasası”nın tevsiki için Ferel Pls. Mob. İnş. Nak. Mak. Tar. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden aldığı proforma faturayı sunmuştur. Söz konusu iş kalemi için idarece hazırlanan analiz girdi tablosunda sadece “Kompozit Ahşap Kapı ve Kasası” girdisine yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddiasının aksine idarece de bu iş kalemi için analiz girdisi olarak kilit, kol ve menteşe için ayrı bir girdi öngörülmemiştir. Ayrıca açıklama istem yazısı ekinde özel pozlara ilişkin örnek analiz formatına da yer verilmemiştir.

Bu durumda proforma faturadaki fiyatın söz konusu girdileri de içerecek şekilde alındığı sonucuna varılmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli söz konusu iş kaleminin açıklaması kapsamında kapı kasasının yapılması ve kapı kanadının yerine konulması analiz girdilerini de ekleyerek yapmıştır. Açıklama istem yazısı ekinde örnek analiz formatına yer verilmediği ve idarece hazırlanan analiz girdisi tablosunda sadece malzeme girdisine yer verildiği dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu iş kalemi için yaptığı açıklama bu yönüyle mevzuata uygun bulunmuştur.

F) İhale üzerinde bırakılan istekli ihalenin açıklama istenilen ÖZEL İNŞ02 poz nolu “Kompozit Ahşap Kapı ve Kasası” iş kalemi ile ÖZEL İNŞ10 poz numaralı “Kendinden Yerleşen Poliüretan PVC Yer Döşemesi Yapılması” iş kalemini analiz ile açıklamıştır. Analiz girdilerinden malzeme girdilerini proforma faturalar ile açıklamıştır. Proforma faturalar incelendiğinde fiyatın birim fiyat olduğu, KDV hariç her türlü malzeme ve nakliye dahil olarak düzenlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde fatura üzerinde yer verilmesi gereken ibareye yer verildiği görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre isteklilerin açıklamalarını maliyet fiyatına veya satış fiyatına göre yapma konusunda takdir hakları bulunmaktadır. Ayrıca anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde yer alan açıklamaya göre yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunluluğu bulunmamaktadır. Açıklama yüklenicinin analizler ile açıklama yapmasına engel teşkil etmemektedir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu iş kalemlerinin açıklanması kapsamında sunmuş olduğu analizler incelendiğinde, malzeme bedeline aynı tutarda analiz girdisi olarak yer verildiği, işin yapılmasına ilişkin işçilik giderleri ile diğer giderlere de yer verildiği görülmektedir. Bu nedenle ÖZEL İNŞ02 ve ÖZEL İNŞ10 poz numaralı iş kalemine ilişkin yapılan açıklama bu yönüyle mevzuata uygun bulunmuştur.

G) İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde, ihale konusu işin her bir bölümün maliyetinin gösterildiği icmal listelerini sunduğu, ayrıca sıralı iş kalemleri listesine uygun her bir poz için teklif ettiği miktarları, birim fiyatı ve toplam tutarı gösteren icmal listelerini sunmadığı, bunun yerine ihale konusu her bir bölümün maliyetini göstermek üzere hazırladığı poz numaraları, birimi, miktarı, birim fiyatı ve tutarını gösteren listeleri sunduğu görülmüştür. Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin metrajları ile idarenin metrajları arasında makul sayılamayacak ölçüde farklılıklar olduğu yönündeki iddiası ihale üzerinde bırakılan isteklinin oluşturduğu bahse konu listelerde belirtilen iş kalemi miktarları ile idarenin ihale konusu işin aynı bölümü için düzenlediği yaklaşık maliyet pursantaj listelerinde belirlediği iş kalemleri miktarları örnekleme usulü ile açıklama istenilen iş kalemleri gözetilerek karşılaştırılmak suretiyle incelenmiştir. Karşılaştırmaya ilişkin tablo aşağıdaki gibidir:

Poz no

Birim

Yaklaşık maliyet hesabındaki miktar

Teklifteki miktar

Fark

Yaklaşık maliyetteki miktara göre eksiklik oranı

Y.23.015

ton

131,623

124,300

7,323

0,056

21.011

m2

381,340

356,000

25,34

0,066

Y.23.014

Ton

1,800

1,900

+ 100

0,055

Subasman

Y.16.058/1A

m3

1.350,394

1.280,000

70,394

0,052

altı

Y.16.055/A

m3

285,604

269,500

16,104

0,056

27.581/MK

m2

2.856,020

2.680,00

176,020

0,062

18.467/1

m2

2.023,945

1.913,000

110,945

0,055

21.011

m2

5.471,040

5.192,000

279,040

0,051

Bodrum

Y.23.015

ton

59.498

56,300

3,198

0,054

Kat

Y.23.014

Ton

38,237

36,500

1,737

0,045

Y.16.058/1A

m3

687,077

650,000

37,077

0,054

21.054

m3

4.244,156

3.950,000

294,156

0,069

21.011

m2

4.255,760

4.000,000

255,760

0,060

Zemin

Y.23.015

ton

37,693

35,500

2,193

0,058

kat

Y.23.014

Ton

30,648

29,200

1,448

0,047

Y.16.058/1A

m3

527,525

500,000

27,525

0,052

21.054

m3

4.295,329

4.050,000

245,329

0,057

21.011

m2

4.003,460

3.750,000

253,460

0,063

Y.23.015

ton

34,361

32,000

2,361

0,069

1. kat

Y.23.014

Ton

27,487

26,000

1,487

0,054

Y.16.058/1A

m3

494,534

462,000

32,534

0,066

21.054

m3

3.893,827

3.650,000

243,827

0,063

21.011

m2

3.909,740

3.650,000

259,740

0,066

Y.23.015

ton

32,763

31,500

1,263

0,038

2. kat

Y.23.014

Ton

24,531

23,400

1,131

0,046

Y.16.058/1A

m3

480,909

453,000

33,909

0,070

21.054

m3

3.837,171

3.605,500

231,671

0,060

21.011

m2

4.036,090

3.790,000

246,090

0,061

Y.23.015

ton

30,433

28,500

1,933

0,063

3. kat

Y.23.014

Ton

24,893

23,500

1,393

0,056

Y.16.058/1A

m3

493,646

465,000

28,646

0,058

21.054

m3

3.772,277

3.520,000

252,277

0,067

Duvar

18.071/1/MK

m2

1.621,078

1.530,000

91,078

0,056

işleri

18.071/2/MK

m2

770,941

730,000

40,941

0,053

27.501/MK

m2

3.455,450

3.250,000

205,450

0,059

Sıva

27.525/1

m2

6.176,776

5.800,000

376,776

0,061

işleri

27.525/A1

m2

9.126,138

8.590,000

536,138

0,059

MSB.608/A

m2

4.650,004

4.350,000

300,004

0,065

26.206/C1/A2

m2

3.824,294

3.580,000

244,294

0,064

26.252/C1/A1

m2

1.500,678

1.4000,000

100,678

0,067

Duvar

26.006/103A

m2

2.277,621

2.150,000

127,621

0,056

döşeme

21.066

m3

11.215,706

10.500,000

715,706

0,064

kaplama

21.067

m2

3.726,875

3.550,000

176,875

0,047

işleri

MSB.415

mt

2.729,220

2.550,000

179,220

0,066

27.581/MK

m2

6.355,232

5.920,000

435,232

0,068

26.622./C/ANL

m

751,600

705,000

46,6

0,062

İhale konusu iş götürü bedel teklif alınarak ihale edildiğinden idarenin ihalenin iş kalemleri için belirlediği miktarlar ile ihaleye teklif veren isteklilerin öngördüğü miktarların bire bir aynı olması beklenemez. Ancak bu farkında bertaraf edilemeyecek miktarda olmaması gerekmektedir. Tablo incelendiğinde belirtilen iş kalemleri için idarenin belirlediği iş kalemi miktarları ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin belirlediği iş kalemi miktarları arasında fark olmakla birlikte bulunan farklar makul olarak kabul edilebilecek bir oranda bulunmuştur. Bu nedenle başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin metrajları ile idarenin metrajları arasında makul sayılamayacak ölçüde farklılıkların olduğu iddiası uygun bulunmamıştır.

H) Başvuru sahibi açıklama istenilmeyen ancak sözleşme tasarısında 23 üncü maddesinde iş programına göre çalıştırılacak olan 4 adet teknik personele ilişkin olarak ihale üzerinde kalan istekli tarafından açıklama kapsamında herhangi bir belge sunulmadığını iddia etmektedir. İhale mevzuatında aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında ihale konusu işte çalıştırılacak olan teknik personele ödenecek giderlerin de dikkate alınacağına dair herhangi bir hüküm ve açıklama yer almamaktadır Bu nedenle başvuru sahibinin bu iddiası da yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Baydemir Müh. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda belirtilen aykırılıklar nedeniyle uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda özetle, “ ihale üzerinde bırakılan Baydemir Müh. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasındaki istekli metrajları ile idarenin metrajları arasında makul sayılamayacak ölçüde farklılıklar olduğu ” yönündeki iddiasının incelenmesi neticesinde; idarenin belirlediği iş kalemi miktarları ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin belirlediği iş kalemi miktarları arasında fark olmakla birlikte bulunan farklar makul olarak kabul edilebilecek bir oranda bulunduğundan bahisle bu iddiası uygun bulunmamıştır.

İhale üzerinde bırakılan Baydemir Müh. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; idarece açıklama istenilen iş kalemi miktarları ile idarenin ihale konusu işin aynı bölümü için düzenlediği yaklaşık maliyet pursantaj listelerinde belirlediği iş kalemleri miktarları karşılaştırıldığında isteklinin metrajlarının ağırlıklı olarak idarenin belirlediği iş kalemi miktarlardan ekseriyetle %5 ile %6 oranında daha düşük olduğu anlaşılmıştır.

Esas itibarıyla; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun uygulanmasına ilişkin olarak konulan hükümler her iki Kanunun ekleri ile birlikte ayrılmaz bir parçası ve bütününü kapsamaktadır.

Bu bağlamda 4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“İhale dokümanı :İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işinprojesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgileri,

Uygulama projesi :Belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği projeyi,

İhale :Bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri, … ifade eder,” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde ;Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, katma değer vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan vedayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini, ifade eder,” hükmü,

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 4 üncü maddesinde; “ Anahtar teslimi götürü bedel sözleşme:Uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşmeyi ifade eder,” düzenlemesi,

Aynı şartnamenin 14 üncü maddesinin (3) fıkrasının ilk bendinde; “Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır..” hükmü,

Yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 2 nolu ekindeki “ Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif Mektubuna ” ilişkin KİK015.2/Y no’lu standart formda; “ Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir. Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi,dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmememiz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz. ” ifadesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereği olarak, yapım işine anahtar teslimi götürü bedel teklif verecek olan isteklilerin, tekliflerini hazırlarken basiretli tacir mantığı ile öncelikle metrajlar üzerinden buna bağlı olarak’ da fiyat hazırlamaları gerekmektedir. İş’in yüklenicisi olmaları halinde ise; üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduklarından kendilerine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun imalat yaparak taahhüdünü yerine getirmek zorundadırlar.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine istekliler ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak, imalat miktarlarını hesaplamak suretiyle tekliflerini oluşturmaktadırlar. Bu durumda, isteklinin teklifini oluştururken hesapladığı metrajların, idarenin yaklaşık maliyeti hesaplarken tespit ettiği miktar/metraj değerlerinden uzaklaşmaksızın, uygulama projesinin gerektirdiği koşulları taşıması gerekmekte olup, ancak bu koşulları taşıyan teklifler geçerli teklif olarak kabul edilmelidir.

Aksi halde uygulama projesinin, fen ve sanat kurallarının, mimari gereklerin, statik hesapların göz ardı edilerek veya ihlal edilerek salt fiyat odaklı hesap tutturmak maksadıyla, aşırı düşük sorgulaması karşısında bazı iş kalemlerinin miktarlarında azaltmaya giderek, fiyat avantajı sağlamaya çalışmak, işin yapım tekniği ve gerekliliklerine açıkça aykırılık teşkil edecektir.

Nitekim inceleme konusu ihalede, yaklaşık maliyetin % 65-75 aralığında çıkan sınır değerin altında çok sayıda teklifin bulunduğu, bu durumun da isteklilerin söz konusu fiyatları teklif edebilmek için, hem iş kalemleri girdilerinin fiyatlarında, hem de bir kısım iş kalemlerinin miktarlarında azaltmaya giderek fiyat avantajı sağlamaya çalışmalarından kaynaklandığı aşikardır.

Şikayete konu ihalenin, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan bir yapım işi ihalesi olduğu hususu ile, isteklilere ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerinde, ihale süreci içinde herhangi bir değişiklik olmayacağı hususu göz önüne alındığında, tekliflerin değerlendirilmesi sırasında kendisinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilen bir isteklinin yaptığı açıklamalarda, işin uygulama projesindeki; mimari gerekliliklerin, statik hesapların göz ardı edilmesi suretiyle salt fiyat odaklı teklif oluşturmak amacıyla uygulama projesinin iş kalemlerindeki miktarların bir kısmını azaltması ihale dokümanında yer alan düzenlemeleri dikkate alarakteklifini oluşturmadığı sonucunu doğurduğu ve ayrıca, bu yaklaşım ile fen ve sanat kuralları ihlal edildiği gibi bu durum aynı zamanda ihaledeki eşitliği bozmakta ve tekliflerin ortak bazda değerlendirilmesini de imkansız hale getirmektedir.

Açıklanan nedenlerle; aşırı düşük teklif sorgulamasında, iş kalemlerinin miktarlarında değişiklik yapmak suretiyle teklif sunan ve ihale üzerinde bırakılan Baydemir Müh. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin uygulama projesinin asli unsuru olan miktarların bir kısmını daha az önermek suretiyle yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, bu hususun da ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçeleri arasında sayılması gerektiği yönündeki düşüncemle karara katılıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi