KİK Kararı: 2012/UY.II-4558

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/070
Gündem No : 110
Karar Tarihi : 28.11.2012
Karar No : 2012/UY.II-4558
BAŞVURU SAHİBİ:
Taşlar Yapı İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., KÜKÜRTLÜ MAH. MANOLYA SOK. NO:1/10 BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Uludağ Üniversitesi Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı, Uludag Üniversitesi Rektörlügü Izmir Yolu 21.Km.Görükle Kampüsü 16059 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/89925 İhale Kayıt Numaralı "Açık Ve Kapalı Spor Tesisleri İkmal İnşaatı (3.Kısım)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Uludağ Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığıtarafından 06.08.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Açık ve Kapalı Spor Tesisleri İkmal İnşaatı (3. Kısım)” ihalesine ilişkin olarak Taşlar Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.10.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.10.2012tarih ve 33617sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.10.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3702sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, “Ulöz...” poz numaralı iş kalemlerinin özel imalatlar olduğu ve bu kalemleri oluşturan girdilere ilişkin analizlerin son geçici vergi beyanname dönemine ait SMMM veya YMM onaylı alış-satış faturaları ile tevsik edilmesi gerektiği, bunun dışında aşırı düşük teklif açıklamasında belirtilen metraj miktarlarının doğruluğunun da incelenmesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan firmanın özel birim fiyatlara ilişkin analizlerinde, bir analizde yer alması gereken girdilerin, miktar ve tutarların belirtilmediği, yüksek standartlı malzeme yerine o malzemenin genel adı kullanılarak daha düşük fiyatların teklif edildiği, proforma faturaların mevzuata uygun olmadığı, yapım yönteminin ekonomik olup olmadığı hususunun belgelere dayalı olarak açıklanması gerektiği, seçilen teknik çözümler hakkında yapılan açıklamaların yeterli olmadığı, özetle aşırı düşük teklif açıklamalarında bulunan kamu ihale mevzuatına uygun olmayan bilgi-belgeler dikkate alınarak teklif açıklaması yapan firmaların tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının, “Açık ve kapalı spor tesisleri ikmal inşaatı (3. kısım)” olduğu belirtilmiştir.

Aynı Şartname’nin 19’uncu maddesinde, başvuru konusu ihalede anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif verileceği düzenlenmiştir.

Başvuru konusu ihaleye 17 istekli teklif vermiş ve bu tekliflerden 16’sı idare tarafından geçerli kabul edilmiştir. Bu duruma göre başvuru konusu ihalede oluşan sınır değer 4.500.011,73 TL olmaktadır.

Söz konusu sınır değerin altında teklif veren üç isteklinin teklifi (Yamaçlı İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti., Engin Çelik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Öz-Ka İnş. Tic. Ltd. Şti.) idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuştur. Bu isteklilerden Yamaçlı İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti., ve Öz-Ka İnş. Tic. Ltd. Şti.nin teklifleri, adı geçen istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması yapılmaması sebebiyle idarece değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Engin Çelik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması ise idare tarafından kamu ihale mevzuatına uygun olarak kabul edilmiş ve ihale adı geçen istekli üzerinde bırakılmıştır.

Açıklama istenilen sıralı iş kalemleri listesi ile açıklama istenilmeyen sıralı analiz girdilerinin 17.09.2012 tarihli aşırı düşük teklif sorgulaması yazısı ekinde ilgili isteklilere tebliğ edildiği görülmektedir.

Aşırı düşük teklif sorgulaması yazısı ekinde bulunan açıklama istenilen sıralı iş kalemleri listesinde 34 adet iş kalemi, aynı yazı ekinde bulunan açıklama istenmeyen analiz girdileri listesinde ise 43 girdi bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin iddiası doğrultusunda, Engin Çelik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması aşağıda incelenmiştir.

Buna göre, adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması dâhilinde hesap icmali, hesap cetveli, ilgili kamu kurumunca yayımlanmış birim fiyatın kullanıldığına dair tablo, 46 adet analiz, 18 adet alt analiz ve 5 adet proforma fatura bulunduğu belirlenmiştir.

Bahsi geçen açıklamada, “904-222” poz numaralı “Sınıf 1-2 insan asansörü 630 kg...” iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen 2012 yılı birim fiyatının kârsız hâline istekli tarafından belirlenen kâr miktarının ilave edilerek teklif verildiği belirtilerek sözü edilen poz için analiz sunulmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir. Söz konusu pozun 2012 yılı birim fiyatı 39.000,00 TL’dir. Bu tutardan %25 yüklenici kârı ve genel gider miktarı çıkarıldığında elde edilen meblağ 31.200,00 TL olmaktadır. İsteklinin teklif ettiği tutar ise 31.512,00 TL olduğundan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5 numaralı maddesindeki açıklama gereğince bahsi geçen poz için analiz sunulmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.

904-222 poz numaralı iş kalemi dışında kalan diğer 33 iş kalemi için analiz, alt analiz ve proforma fatura sunmak suretiyle açıklama yapılığı görülmüştür.

Engin Çelik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında bulunan ilgili iş kalemlerine ait analiz ve alt analizler incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

? _“1) 17.155/MK,
3 ) 18.198/29,
5 ) 19.053/4, 6) 21.017/1, 10) 23.101/M, 11) 25.015/1, 12) 25.048/1A, 13) 26.007/102A ve 19) MSB.521/A2”_poz numaralı iş kalemleri için yapılan analizlerdeki miktarların ilgili kamu kurumu tarafından yayımlanan analizlerdeki miktarlar ile uyumlu olduğu, işçilik ücretlerine ilişkin girdiler haricindeki analiz girdilerine ait birim fiyatların da ilgili kamu kurumu tarafından yayımlanan birim fiyatlar oldukları belirlenmiştir. Söz konusu iş kalemlerine ait analizlerde belirtilen işçilik ücretlerinin ise ihalenin yapıldığı 06.08.2012 tarihindeki asgari saatlik işçilik ücreti olan 4,18 TL’nin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bundan dolayı bahsi geçen iş kalemlerine ilişkin açıklamalar kamu ihale mevzuatına uygun görülmüştür.

? “17) Görükle.01K ve 18) Görükle.13” poz numaralı iş kalemleri için adı geçen istekli tarafından yapılan analizlerde, ilgili nakliye formülü ile yapılan hesap sonucunda bulunan nakliye tutarının idarece tespit edilen tutarlardan fazla olduğu, bahsi geçen analizlerde teklif edilen işçilik tutarlarının ise asgari saatlik işçilik ücretinin üzerinde olduğu görüldüğünden, sözü edilen iki iş kaleminin açıklaması mevzuata uygun görülmüştür.

? Bunun dışında, _“2) 18.140/A1,
4 ) 18.233/6A, 8) 21.057, 9) 21.066, 14) 26.501/MK, 15) 27.501/MK, 26) Y.16.059/1A, 27) Y.23.014, 28) Y.23.015 ve 30) Y.23.241”_poz numaralı iş kalemlerine ait analizler ve bu analizlerde bulunan “2) 10.104,
4 ) 08.012/1, 8) 08.010, 9) 08.010, 14) 10.009, 15) 10.004/MK ve 10.006/MK, 26) 03.527(Y), 27) 03.651(Y), 28) 03.651(Y) ve 30) 03.588(Y)” poz numaralı girdilere ait alt analizlerin incelenmesinden, zikredilen iş kalemleri için teklif edilen tutarların ilgili kamu kurumunca belirlenen birim fiyatlardan daha düşük olmasının nedeninin işçilik ücretlerinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Buna göre, adı geçen isteklinin işçilikler için teklif ettiği tutarların Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen işçilik ücretlerinden daha düşük fakat asgari saatlik işçilik ücretinden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla, bahsi geçen iş kalemleri için yapılan açıklamaların mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

? Açıklama istenilen iş kalemleri listesinin 7’nci sırasında bulunan “21.035/A” poz numaralı “2 mm trapez sacla derin döşeme kaplaması yapılması” iş kalemi ile ilgili olarak idarece yapılan analizde bulunan tek girdide iş kaleminin adı tekrar edilmiştir ve bu iş kaleminin uygulanmasına ilişkin diğer girdilere yer verilmemiştir. Dolayısıyla idarenin bu iş kalemi için belirlediği birim fiyatı piyasadan temin ettiği sonucuna varılmaktadır.

Söz konusu iş kalemi için istekli tarafından tespit edilen birim fiyatın, idare tarafından tespit edilen birim fiyattan 1,02 TL daha az olduğu görülmüştür.

Ancak yapılan incelemede, Kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatlara ilişkin pozlar arasında “21.035/A” pozuna rastlanılmamıştır. Söz konusu iş kalemine ilişkin olarak bahsi geçen istekli tarafından yapılan analizde bulunan girdiler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan “21.035” poz numaralı “Saç ile her aralık ve yükseklikte dişli (nervürlü) betonarme döşeme kalıbı” iş kalemine ait analizdeki girdilerle aynıdır.

İstekli tarafından yapılan mezkûr iş kalemine ait analizdeki “04.261” poz numaralı girdinin miktarının nasıl tespit edildiği hususu anlaşılamamakla birlikte, istekli tarafından belirlenen miktar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan “21.035” poz numaralı iş kaleminde bulunan “04.261” poz numaralı girdinin miktarından çok fazladır.

Sözü edilen iş kalemine ait analizde bulunan “04.152” poz numaralı çam kerestesi girdisinin birim fiyatının proforma fatura yoluyla temin edildiği görülmüştür. Adil Şengül Kereste Proje Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 24.08.2012 tarihli proforma faturanın SMMM onaylı olduğu ve üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 numaralı maddesine göre satışlar üzerinden açıklama yapıldığında ilgili meslek mensubu tarafından yazılması gereken beyanın bulunduğu görüldüğünden proforma faturanın kamu ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Bahsi geçen iş kaleminde bulunan işçilik girdilerinde teklif edilen birim fiyatların, asgari saatlik işçilik ücretinden fazla olduğu belirlenmiştir.

Dolayısıyla, söz konusu firma tarafından “21.035/A” poz numaralı “2 mm trapez sacla derin döşeme kaplaması yapılması” iş kalemi ile ilgili olarak yapılan açıklamada mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir.

? Açıklama istenilen iş kalemleri listesinin 16’ncı sırasında bulunan “6100/3-1” poz numaralı “Plent-miks alttemel yapılması (kırılmış ocak taşı ile)” iş kalemi ile ilgili olarak Engin Çelik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan analizde 5 girdi var iken idarece söz konusu iş kalemi için yapılan analizde 27 girdi mevcuttur.

Yapılan incelemede kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatlara ilişkin pozlar arasında “6100/3-1” poz numaralı bir iş kalemine rastlanılmamakla birlikte, güncel pozlar arasında bulunduğu tespit edilen “KGM/6100/3-1” poz numaralı “Plent-miks alttemel yapılması (kırılmış ocak taşı ile)” iş kalemine ait analizdeki girdilerin ve girdi miktarlarının, istekli tarafından yapılan analizde bulunan girdiler ve girdi miktarları ile aynı olduğu belirlenmiştir.

Söz konusu iş kalemine ait analizde bulunan “4465/3” poz numaralı girdi için istekli tarafından 3,07 TL teklif verilmiştir. Bu tutarın “KGM/4465/3” pozunun 2012 yılı birim fiyatı olan 3,08 TL’den daha düşük olmasının nedeninin işçilik için teklif edilen birim fiyatlardan kaynaklandığı sonucuna varılmıştır. İsteklinin işçilik ücretleri için teklif ettiği tutarların ise asgari saatlik işçilik ücretinden fazla olduğu görülmüştür.

“6100/3-1” poz numaralı “Plent-miks alttemel yapılması (kırılmış ocak taşı ile)” iş kaleminde yer alan “15.102/3-KA” poz numaralı “Ocak taşından konkasörle kırılmış alt temel malzemesi (figüre hariç)” girdisi için söz konusu istekli tarafından teklif edilen tutar 14,16 TL’dir. “15.102/3-KA” poz numaralı girdinin 2012 yılına ait güncel fiyatı tespit edilememiştir. Bahsi geçen pozun 2011 yılı birim fiyatı 17.11 TL’dir. Bu sonuca göre “15.102/3-KA” poz numaralı girdi için teklif edilen tutarın dayanağıyla ilgili olarak sözü geçen pozun alt analizinde bulunan girdilerin ve girdi miktarlarının, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından mezkûr poz için yapılan analizdeki girdiler ve girdi miktarları ile aynı oldukları belirlenmiştir. Alt analizi oluşturan girdiler “08.021/K, 02.017, 03.521, 03.530 ve 01.501” şeklindedir. “15.102/3-KA” poz numaralı girdinin alt analizinde bulunan “01.501” poz numaralı işçilik kalemi için teklif edilen birim fiyatın asgari saatlik işçilik ücretinden fazla olduğu görülmüştür.

“15.102/3-KA” poz numaralı girdinin alt analizinde bulunan “08.021/K” poz numaralı “El ile veya kompresörle ocakta taş hazırlanması” girdisinin 2012 yılı birim fiyatı tespit edilememiştir. 2011 yılı birim fiyatının ise 17.11 TL olduğu belirlenmiştir. Bu girdi için istekli tarafından 17,67 TL teklif edilmekle birlikte teklif açıklaması dâhilinde bu girdi için hazırlanmış bir alt analiz bulunmadığı görülmüş ve teklif edilen fiyatın dayanağı anlaşılamamıştır. Bu durum kamu ihale mevzuatına aykırı bulunmuştur.

“15.102/3-KA” poz numaralı girdinin analizinde bulunan “02.017” poz numaralı girdi için teklif edilen birim fiyat Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2012 yılı için belirlediği birim fiyatla aynıdır.

“15.102/3-KA” poz numaralı girdinin analizinde bulunan “03.521 ve 03.530” poz numaralı girdiler için teklif edilen birim fiyatlar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2012 yılı için belirlediği kârsız birim fiyatlardan daha azdır. Ancak bahsi geçen iki girdinin alt analizleri aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunmadığından istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların dayanağı anlaşılamamıştır. Bu durum kamu ihale mevzuatına aykırı bulunmuştur.

? Açıklama istenilen iş kalemleri listesinde bulunan “20) Ulöz.Comcephe, 21) Ulöz.Kompanel1, 22) Ulöz.Nemtut, 23) Ulöz.PVCzemin, 24) Ulöz.Topbet, 25) Ulöz.Yapayduvar” poz numaralı iş kalemleri ile ilgili olarak yaklaşık maliyete ilişkin belgeler arasında bulunan idarece yapılan analizlerde, iş kalemini oluşturan girdilere yer verilmemiş ve bu iş kalemleri için tespit edilen birim fiyatların piyasa araştırması sonucunda elde edildiği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, söz konusu istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan bahsi geçen iş kalemlerine ait analizler ile idarece yapılan analizlerin mukayesesi yapılamamıştır. Bu kıyas yapılamadığından konuyla ilgili olarak 30.10.2012 tarih ve 2748-18385 sayılı yazı ile idareden bilgi-belge talep edilmiştir. Sözü edilen yazıda,

“…Gelen belge ve bilgiler incelendiğinde

_
1 ) İdarenizce Kurumumuza gönderilen ihale işlem dosyası kapsamındaki yaklaşık maliyet tespitine ilişkin belgeler arasında yer alan sıralı analiz girdi tablolarında bulunan Ulöz.Comcephe, Ulöz.Kompanel1, Ulöz.Nemtut, Ulöz.Topbet, Ulöz.Yapaydu, Fabsilindir.01, Rooftop.01 ve Rooftop.02 poz numaralı iş kalemlerine ait analizlerde ilgili iş kalemine ilişkin herhangi bir girdi İdarenizce belirtilmemiştir. Bu tespit doğrultusunda, _

• Mezkûr iş kalemlerine ait girdileri içeren İdarenizce yapılmış analizler varsa bu belgelere ihtiyaç duyulmuştur.
• Mezkûr iş kalemlerine ait girdileri içeren İdarenizce yapılmış herhangi bir analiz yoksa, söz konusu iş kalemleri için belirtilen yaklaşık maliyet bedellerinin nasıl tespit edildiğine ilişkin belgelere ihtiyaç duyulmuştur.
• Bunun dışında, Engin Çelik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan bahis konusu iş kalemleri için yapılmış analizlerdeki girdilerin ve bu girdilere ait miktarların doğruluğunun İdarenizce incelenip incelenmediği hususunda bilgiye ihtiyaç duyulmuştur.

2) Engin Çelik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan 6100/3-1 poz numaralı iş kalemindeki 15.102/3-KA poz numaralı girdi için teklif edilen birim fiyatın dayanağı konusunda bilgi-belgeye ihtiyaç duyulmuştur.

_
3 ) Engin Çelik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan Rooftop.01 ve Rooftop.02 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin analizlerde bulunan 03.590 poz numaralı girdinin alt analizi İdarenizce Kurumumuza gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında tespit edilmemiştir. Adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında mevcut ise söz konusu girdiye ait alt analizin bir suretine ihtiyaç duyulmuştur…”_ifadeleri bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen bilgi-belge talebine cevaben idarece gönderilen 06.11.2012 tarih ve 30476 sayılı yazı ve ekindeki belgeler 09.11.2012 tarihinde Kurum kayıtlarına alınmıştır.

“20) Ulöz.Comcephe, 21) Ulöz.Kompanel1, 22) Ulöz.Nemtut, 23) Ulöz.PVCzemin, 24) Ulöz.Topbet, 25) Ulöz.Yapayduvar” poz numaralı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetinin nasıl tespit edildiği hususundaki bilgi-belge talebiyle ilişkili olarak idarece Kuruma gönderilen cevap yazısında, “Ulöz.Comcephe, Ulöz.Kompanel1, Ulöz.Nemtut, Ulöz.Topbet, Ulöz.Yapaydu, Fabsilindir.01, Rooftop.01 ve Rooftop.02” poz numaralı iş kalemlerine ilişkin birim fiyatların piyasa araştırması sonucunda tespit edildiği ifade edilmiştir. Dolayısıyla bahsi geçen kalemler hakkında idarece yapılmış bir analiz mevcut değildir.

“20) Ulöz.Comcephe, 21) Ulöz.Kompanel1, 22) Ulöz.Nemtut, 23) Ulöz.PVCzemin, 24) Ulöz.Topbet, 25) Ulöz.Yapayduvar” poz numaralı iş kalemleri için söz konusu istekli tarafından yapılmış analizlerdeki girdilerin ve bu girdilere ait miktarların doğruluğunun incelenmesiyle ilgili olarak Kurum tarafından yapılan bilgi-belge talebine idarece verilen cevapta ise,

“Açıklama istenen ve yukarıda bahsi geçen iş kalemleri için istekli Engin Çelik A.Ş. tarafından analiz sunularak açıklama yapılmıştır. Söz konusu iş kalemlerine ait teknik şartname ve işlere ait açıklamalar ihale işlem dosyasında bulunmaktadır. İstekli tarafından sunulan analizlerin içeriği, idarece hazırlanan şartnameler ile karşılaştırılarak açıklaması yapılan iş kaleminin idare tarafından belirlenen şartname ve mevzuata uygun olduğu kanaatine varılarak uygun bulunmuştur.” ifadeleri bulunmaktadır.

İdarece gönderilen cevapta, bahis konusu iş kalemleri için adı geçen istekli tarafından yapılan analizlerin ilgili teknik şartnamelere uygun olduğu ifade edilmekle birlikte, istekli tarafından tespit edilen miktarların doğruluğunun araştırılıp araştırılmadığı hususunda bir bilgi yoktur.

Dolayısıyla, söz konusu iş kalemleri hakkında adı geçen istekli tarafından yapılan analizlerdeki girdiler için belirlenen miktarların doğruluğu anlaşılamamıştır.

? Bunun dışında, Ulöz.Comcephe 0,5 mm Alüminyum Kompozit Cephe Kaplama Yapılması Teknik Şartnamesi’nde su yalıtımı membranından bahsedilmektedir. Bu Şartname ekindeki detay çizimlerinde ise hem su hem de ısı yalıtımı malzemelerinin kullanıldığı görülmesine karşın söz konusu istekli tarafından “Ulöz.Comcephe” poz numaralı iş kalemi için yapılan analizdeki girdiler arasında su ve ısı yalıtımına ilişkin bir girdi bulunmamaktadır. Bu durum, analizin Teknik Şartname’ye uygun olmaması sebebiyle mevzuata aykırı bulunmuştur.

? Açıklama yapılması istenilen iş kalemleri listesinde bulunan “21) Ulöz.Kompanel1, 22) Ulöz.Nemtut, 23) Ulöz.PVCzemin ve 24) Ulöz.Topbet” poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak, , idarece Kuruma gönderilen ihale dokümanı kapsamındaki Teknik Şartnameler arasında bu iş kalemleri hakkında herhangi bir özel bir şartname veya birim fiyat tarifi tespit edilmediğinden, adı geçen istekli tarafından söz konusu iş kalemleri için yapılan analizlerin içeriğine ilişkin bir kıyas yapılamamıştır.

Ancak ilgili istekli tarafından “Ulöz.PVCzemin” poz numaralı iş kalemi için yapılan analizde, birim fiyatı fiyat teklifi ile temin edilen “PVC zemin kaplaması” girdisi dışında sadece üç adet işçilik girdisi mevcuttur. “PVC zemin kaplaması” girdisi için teklif edilen birim fiyat, piyasadan alınan fiyat teklifi ile sağlanmıştır. Söz konusu fiyat teklifinde de “PVC zemin kaplaması” ibaresi bulunmakta, bununla birlikte işin nasıl yapılacağına ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmemektedir.

Konuyla ilgili olarak yapılan incelemede, örneğin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan “25.116/A1” poz numaralı “1,5 mm kalınlıkta PVC esaslı yer döşeme malzemeleri ile döşeme kaplaması yapılması” iş kalemine ilişkin analizde, PVC esaslı kaplama dışında, “özel yapıştırıcı, düzleme macunu, sentetik reçineli astar” girdileri bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13 numaralı maddesinde “Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.” açıklaması yer almaktadır.

Buna karşın hem PVC zemin malzemesinin yerine konulması önemli bir işçilik gerektirmekte, hem de istekli tarafından alınan fiyat teklifinde malzeme ve işçilik hakkında bir bilgi bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu durum mevzuata aykırı bulunmuştur.

Ayrıca sözü geçen SMMM onaylı fiyat teklifi üzerinde, teklif veren firmanın 01.04.2012 tarihinde açıldığı ve teklif edilen birim fiyatın son geçici vergi beyanname dönemine dayanmadığı ifade edilmektedir. Bu durum da mevzuata aykırı bulunmuştur.

?“Ulöz.PVCzemin” poz numaralı iş kalemi analizi için yapılan tespit, “Ulöz.Yapaydu” poz numaralı iş kalemi için de geçerlidir. Söz konusu pozun analizinde de “Yapay tırmanış duvarı malzeme” isimli girdi dışında altı adet işçilik girdisi bulunmaktadır. Buna karşın, sözü edilen malzemenin uygulanmasında kullanılacak malzeme ve ekipman hakkında herhangi bir girdi bulunmamaktadır. “Yapay tırmanış duvarı malzeme” isimli girdiye dayanak olan fiyat teklifinde “Yapay tırmanış duvarı yapılması” ibaresi bulunmakta buna karşın malzeme, işçilik, nakliye gibi hususlara yer verilmemektedir. Dolayısıyla bu durum mevzuata aykırı bulunmuştur.

? Açıklama yapılması istenilen iş kalemleri listesinde bulunan “Ulöz.Topbet” poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak istekli tarafından yapılan analizde yer alan “Y.16.059/A” poz numaralı girdi için 86,07 TL teklif edilmiştir. Bu fiyatın piyasadan temin edildiğine dair bir ibare veya belge, teklif açıklaması kapsamında mevcut değildir. Buradan, kamu kurumunca belirlenen bir birim fiyatın kullanıldığı sonucu çıkmaktadır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığının “Y.16.059/A” poz numaralı girdiyle ilgili olarak 2012 yılı için belirlediği müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil birim fiyat 108,11 TL’dir. Bu tutardan %25 oranındaki müteahhit genel gider ve kâra karşılık gelen tutar hariç bırakıldığında elde edilen meblağ 86,488 TL olmaktadır.

Bu sonuca göre söz konusu isteklinin bahsi geçen girdi için teklif ettiği tutar, %25 oranındaki müteahhit genel gider ve kâra karşılık gelen tutar hariç bırakıldığında elde edilen meblağdan daha düşük olduğundan bu durum mevzuata aykırı bulunmuştur.

? Açıklama yapılması istenilen iş kalemleri listesinde bulunan “Fabsilindir.01” poz numaralı “Fabrikasyon izoleli silindirik hava kanalı, iç cidar galvaniz üzerine 13 mm elastomerik kauçuk izolasyon dış cidar galvaniz gerekli tüm fittingleri ile montaj dahil” iş kalemine ilişkin olarak idarece yapılmış olan analizde, “20) Ulöz.Comcephe, 21) Ulöz.Kompanel1, 22) Ulöz.Nemtut, 23) Ulöz.PVCzemin, 24) Ulöz.Topbet, 25) Ulöz.Yapayduvar” poz numaralı iş kalemleri ile ilgili olarak idarece yapılan analizlerde olduğu gibi iş kalemini oluşturan girdilere yer verilmemiştir. Yukarıda bahsedilen bilgi-belge talebine istinaden gönderilen ve 09.11.2012 tarihinde Kurum kayıtlarına giren cevap yazısı ekinde bulunan belgelere göre söz konusu iş kalemi için idarece belirlenen birim fiyat piyasadan temin edilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklamasındaki söz konusu iş kalemine ilişkin analizde “261.254 ve 265.2002” poz numaralı iki adet girdi vardır.

Yukarıda da aktarıldığı gibi söz konusu istekli tarafından yapılmış analizlerdeki girdilerin ve bu girdilere ait miktarların doğruluğunun incelenmesiyle ilgili olarak Kurum tarafından yapılan bilgi-belge talebine idarece verilen cevapta “Açıklama istenen ve yukarıda bahsi geçen iş kalemleri için istekli Engin Çelik A.Ş. tarafından analiz sunularak açıklama yapılmıştır. Söz konusu iş kalemlerine ait teknik şartname ve işlere ait açıklamalar ihale işlem dosyasında bulunmaktadır. İstekli tarafından sunulan analizlerin içeriği, idarece hazırlanan şartnameler ile karşılaştırılarak açıklaması yapılan iş kaleminin idare tarafından belirlenen şartname ve mevzuata uygun olduğu kanaatine varılarak uygun bulunmuştur.” ifadeleri bulunmaktadır.

Ancak ihale dokümanı kapsamındaki Teknik Şartnameler arasında bu iş kalemi hakkında herhangi bir şartname veya birim fiyat tarifi tespit edilmediğinden istekli tarafından yapılan analizin içeriğine ilişkin bir kıyas yapılamamıştır.

İstekli tarafından yapılan ilgili analizde yer alan “261.254 ve 265.2002” poz numaralı iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yayımladığı 2012 yılı birim fiyatlarının yüklenici kârı hariç tutarlar oldukları anlaşılmıştır.

? İdarece yapılan analizlerde, açıklama yapılması istenilen iş kalemleri listesinde bulunan “Rooftop.01 ve Rooftop.02” poz numaralı çatı tipi klima santrallerine ilişkin iş kalemleri hakkında da işin uygulanmasına ilişkin herhangi bir girdi belirtilmemiştir.

İhale dokümanı kapsamındaki Teknik Şartnameler arasında bu iş kalemleri hakkında herhangi bir şartname veya birim fiyat tarifi tespit edilmediğinden sözü geçen iki iş kalemi için istekli tarafından yapılan analizlerin içeriğine ilişkin bir kıyas yapılamamıştır.

Her iki iş kalemine ait analizde de klima santrali girdisine ilişkin birim fiyatın fiyat teklifi vasıtasıyla piyasadan temin edildiği görülmektedir.

Mezkûr analizlerde bulunan klima santrali yapılmasına ilişkin girdinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.13 numaralı maddesinde belirtilen, yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları sınıfında olduğu değerlendirildiğinden, bu girdi için ayrıca bir alt analiz yapılmaması hususunda mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Söz konusu iki kalem için idarece tespit edilen birim fiyatlar 95.760,00 TL ve 174.000,00 TL’dir. Bu tutarların kârsız hâlleri 76.608,00 TL ve 139.200,00 TL’dir. Sözü edilen kârsız tutarların %3’ü ise 2.553,60 TL ve 4.176,00 TL’dir. Dolayısıyla, “Rooftop.01 ve Rooftop.02” poz numaralı iş kalemlerine ait analizlerde bulunan klima santrali yapılması girdisi ve işçilik girdileri haricindeki “03.590 ve 07.006” poz numaralı girdiler için adı geçen istekli tarafından teklif edilen tutarlar, zikredilen iki iş kalemi için idarece belirlenen tutarların kârsız hallerinin %3’ünün altında kaldığından, idarece istekliye tebliğ edilen açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesinde sayılmamakla birlikte, bu girdiler hakkında herhangi bir açıklama yapılmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

?Yukarıda yapılan tespitler dışında, başvuru konusu ihalede anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alındığından, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3 numaralı maddesindeki açıklama doğrultusunda teklif açıklamaları kapsamında hesap cetveli sunması gerekmektedir.

Buna göre Engin Çelik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması dâhilinde bulunan hesap cetvelindeki idarece açıklama istenilen 34 adet iş kalemi haricinde kalan yaklaşık maliyetin %20’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar incelendiğinde, adı geçen isteklinin açıklama istenmeyen iş kalemleri için 0,10 TL teklif verdiği görülmüştür.

Hesap cetvelinde “0.10 TL” teklif verilen iş kalemleri arasında örnek olarak “18.081/MK, Y.16.056/A, 21.301, 26.202/C1, 26.622/C...” sayılabilir ve örnekler çoğaltılabilir.

Örnek poz numaralı iş kalemleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yayımladığı 2012 yılı birim fiyatları “18.081/MK à 151,64 TL, Y.16.056/A à 93,74 TL, 21.301 à 41,51 TL, 26.202/C1 à 68,66 TL ve 26.622/C à 43,70 TL...” şeklindedir ve bütün bu örnek iş kalemlerinin analizleri ile adı geçen isteklinin hesap cetvelindeki benzer diğer iş kalemlerinin analizlerinde işçilik veya montaj girdileri de bulunmaktadır.

“18.081/MK, Y.16.056/A, 21.301, 26.202/C1, 26.622/C...” poz numaralı örnek iş kalemlerine ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2012 yılı birim fiyatlar göz önünde bulundurulduğunda, adı geçen isteklinin mezkûr pozlar için verdiği 0,10 TL değerindeki tekliflerin makul ölçülerde olmadığı ve bunun dışında işçilik kalemleri için mevzuata uygun olmayan tutarlar içerdikleri ortaya konulmuştur.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3 numaralı maddesinde “Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.” açıklaması yer almasına karşın, analiz sunulmaması hâli, isteklilerin söz konusu iş kalemleri için piyasa şartlarında makul olmayan ve mevzuata aykırılık içeren teklif verme hakkını da vermemektedir. Bundan dolayı, yaklaşık maliyetin %20’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri için açıklama istenilmemekle birlikte, bu bölümünde kalan iş kalemlerinin, istekli tarafından mevzuata aykırılık içeren teklifler vermek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yapılabilmesi maksadıyla kullanılması hususu da mevzuata aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Engin Çelik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

FARKLI GEREKÇE

Kurul kararına konu ihaleye ilişkin ihale işlem dosyası içinde bulunan ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin üçüncü kişiden alarak sunduğu fiyat teklifi üzerindeki SMMM onayında; fiyat teklifini veren firmanın 1.4.2012 tarihinde kurulduğu ve teklif edilen birim fiyatın son geçici vergi beyanname dönemine dayanmadığına ilişkin ifadenin bulunduğu anlaşılmış olup bu husus Kurul kararında mevzuata aykırı bulunmuştur. Ancak; Kamu ihale Genel Tebliğinin 45.1.13.12 maddesindeki hükmün, verilen fiyat teklifi veya proforma faturadaki birim fiyatın güncel olmasını ve gerçeği yansıtmasını sağlamak amaçlı olduğu düşünüldüğünde, son geçici vergi beyanname döneminden sonraki tarihli bilgilere dayanan fiyat teklifinin veya proforma faturanın öncelikle kabulü gerekir. Çünkü; dayanağı olan fiyatlar ihale tarihine daha yakındır ve kayıtların sağlıklı olması açısından son geçici vergi beyanname dönemindeki kayıtlardan farkı olduğu iddia edilemez. Zira gerekli şartların doğması halinde bir geçici vergi beyanname dönemine ilişkin kayıtlarda dönem kapandıktan sonra da değişiklik yapılması mümkündür. Diğer taraftan gerçeği yansıtmadığı ispat edilmediği sürece, son geçici vergi beyanname döneminden sonraki tarihli kayıtların kabul edilmemesi, yeni kurulan işletmelerin ticari faaliyet göstermesinin engellenmesi sonucunu da ortaya çıkaracaktır.

Yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca karar sonucuna katılmakla birlikte; kararın, üçüncü kişiden alarak sunduğu fiyat teklifindeki birim fiyatın son geçici vergi beyanname dönemine dayanmaması hususunun ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma nedenleri arasında sayılmasına ilişkin bölümüne katılmıyoruz.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi