KİK Kararı: 2012/UY.II-407 (16 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/004
Gündem No : 115
Karar Tarihi : 16.01.2012
Karar No : 2012/UY.II-407
BAŞVURU SAHİBİ:
C B A İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., MEŞRUTİYET MAHALLESİ 2067 SOKAK NO:32/3 AYDIN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü(Eüaş) Yatağan Termik Santrali İşletme Müdürlüğü, Yatagan-Mılas Karayolu 3.Km. 48500 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/160973 İhale Kayıt Numaralı "Yatağan Ts De Atölye Ve Sundurma Binası Yapılması İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

11.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[4419].(0223)./2012-81Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü (EÜAŞ) Yatağan Termik Santrali İşletme Müdürlüğütarafından 16.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yatağan Termik Santralinde Atölye ve Sundurma Binası Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak C B A İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 09.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.12.2011tarih ve 53918sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale dokümanı kapsamında verilen iş kalemlerini gösteren cetvelde bazı iş kalemlerinin biriminin maktuen verilmiş olması ve bu iş kalemlerinin aslında birçok imalat kalemini barındırmış olması sebebiyle, Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının mümkün olmadığı ve isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında eksikler bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikâyete konu ihalenin, Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü Yatağan Termik Santrali İşletme Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yatağan Termik Santralinde Atölye ve Sundurma Binası Yapılması” işi olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinde; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

…. ” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşme Kanununun 6 ncı maddesinde, “ Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihaleler sonucunda;

a) Yapım işlerinde; uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için isteklinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden anahtar teslimi götürü bedel sözleşme,

….

Düzenlenir. ” hükmü bulunmaktadır.

İhale dokümanı kapsamında idarece isteklilere, özel teknik şartnamelerin (Ek:7) ve projelerin verildiği anlaşılmıştır. Buna göre istekliler teknik şartnameleri ve projeleri inceleyerek tekliflerini oluşturacaklardır. Söz konusu ihalede, idari şartnamenin 19 uncu maddesi uyarınca isteklilerin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif verecekleri düzenlenmiş olup, idarece ihale dokümanı ekinde isteklilere verilmiş olan “Yaklaşık Maliyet Metraj Tablosu”nda bazı iş kalemlerinin (örneğin aynı zamanda aşırı düşük teklif açıklaması istenilen “Sundurma Binası Yapılması” imalatı gibi) miktarının “maktuen” belirlenmesinde isteklilerin tekliflerini oluşturmasını engelleyen bir husus olmadığı değerlendirilmiştir.

Bununla birlikte yukarıda anılan ve idari şartname ekinde isteklilere verilen 40 adet iş kaleminden oluşan “Yaklaşık Maliyet Metraj Tablosu”nda 30 adet iş kaleminde idarece metrajların belirlendiği görülmüştür. Ancak bu durumun isteklilerin idarece verilen metrajlara göre teklif hazırlamalarına yol açacağı, oysa işin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihaleye çıkılan bir iş olduğu, sonuç olarak iş kalemlerinin miktarlarının isteklilere ihale dokümanı kapsamında verilmesinin anahtar teslimi götürü bedel teklif kurgusuna aykırı olarak, isteklilerin, idarenin metrajlarını kullanması zorunluluğuna yol açtığı, dolayısıyla isteklilerin sağlıklı ve karşılaştırılabilir teklif vermelerine engel olduğu ve ayrıca sağlıklı bir aşırı düşük teklif değerlendirmesi ( idarece aşırı düşük teklif açıklaması, toplam 7 adet iş kalemine ilişkin olarak istenilmiş olup, bu kalemlerden 3 adetinin metrajı aşırı düşük teklif açıklaması istenilen istekli tarafından bilinmektedir.) yapılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap tablosunda, bahsi geçen 30 iş kalemi için isteklilere verilen metraj tablosunda yer alan miktarların kullanıldığı, “maktuen” olarak belirlenen 10 adet iş kaleminin ise, “1 Adet” üzerinden hesaplama yapıldığı görülmüş olup, isteklilerin, idarece yaklaşık maliyet hesabına esas olan miktarları öğrenmiş olduğu, bu durumun yukarıda yer verilen Kanunun 5 inci maddesinde yer alan gizlilik, rekabet ve güvenirlik ilkelerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60 ıncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenilmesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi ” başlıklı 45 inci ve (kısmen) 38 inci maddelerinde bir takım açıklamalara yer verilmiş ve söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Bu doğrultuda, anılan düzenlemelerde; idareler tarafından aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” oluşturmasının zorunlu kılındığı; oluşturulan bu tablolar yardımıyla aşırı düşük teklif açıklamalarında, isteklilerin hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri tablosu” kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım kriterlerin öngörüldüğü, aynı zamanda tespit edilen bu bileşen ve/veya bileşen maliyetlerinin tevsikinde başvurulabilecek belgelendirme usul ve esasların neler olduğuna yönelik ayrıntılı açıklamaların yer aldığı görülmektedir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında, sıralı iş kalemleri/grupları listesinin ve analiz girdileri tablosunun bulunduğu, buna göre 7 adet iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, ancak bu kalemler içinde örneğin “Sundurma Binası Yapılması” işi için yapılan analiz girdileri listesinin boş bırakıldığı görülmüştür. Ancak, söz konusu imalatın alt iş kalemlerinden oluşmasına karşın idarece imalatın tümüne ilişkin açıklama istenilmesinin yukarıda bahsi geçen Tebliğ açıklamalarına uygun olmadığı, idarenin aşırı düşük teklif sorgulama işlemini kamu ihale mevzuatına uygun bir şekilde gerçekleştirmediği değerlendirilmiştir. Buna göre, idarece, Tebliğin 38.1 ve 45 inci maddesinde yer alan açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük teklif sahibinin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmekte ise de söz konusu ihalenin iptal edilmesinin uygun olacağı değerlendirildiğinden, bu konuda düzeltici işlem tesis edilmesine yer olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi