KİK Kararı: 2012/UY.II-3727

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/057
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 26.09.2012
Karar No : 2012/UY.II-3727
BAŞVURU SAHİBİ:
Cen-Pa Cengiz Gıda İnş. Mad. Teks. Ürt. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ÇARŞI MAH. BOSNA HERSEK BULVARI ELAZIĞ İŞMERKEZİ NO : 11/3 ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sgk Elazığ İl Müdürlüğü, Çarsı Mah Ardıçoglu Cad 2 23139 ELAZIĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/75398 İhale Kayıt Numaralı "İl Müdürlüğümüze Bağlı Elazığ Sağlık Sgm Hizzmet Binası Dış Cephe Ve Çatı Onarım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

SGK Elazığ İl Müdürlüğütarafından 25.06.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İl Müdürlüğümüze Bağlı Elazığ Sağlık SGM Hizmet Binası Dış Cephe ve Çatı Onarım İşi” ihalesine ilişkin olarak Cen-Pa Cengiz Gıda İnş. Mad. Teks. Ürt. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 19.07.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.07.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.08.2012tarih ve 27475sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.08.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2957sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetleidare tarafından ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının, mevzuata uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38.1’inci maddesinde,

“İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini düzenleyen 45 ve devamı maddelerinde ise,

“45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin, SGK Elazığ İl Müdürlüğü tarafından anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “İl Müdürlüğümüze Bağlı Elazığ Sağlık SGM Hizmet Binası Dış Cephe ve Çatı Onarım” işi olduğu, ihaleye 8 isteklinin katıldığı, 1 isteklinin teklifinin, iş deneyim belgesinin usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece 39.981,87 TLolarak belirlenen sınır değerin altında teklif sunan Dertaş İnş. Ltd. Şti. ile İlyas Dağ firmalarının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Dertaş İnş. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, İlyas Dağ firmasının açıklamalarının idarece yeterli görülerek, ihalenin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ihale komisyonunca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

İhaleye, idarece belirlenen sınır değerin altında teklif sunan isteklilere gönderilen 02.05.2012 tarihli teklif açıklaması isteme yazısında; “…Yapılan değerlendirme sonucu vermiş olduğunuz teklif aşırı düşük teklif olduğu saptanmıştır.

Söz konusu iş için vermiş olduğunuz teklifin detaylı savunmasını yazının tebliğ tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde İhale Komisyon Başkanlığına vermeniz hususunda… …bilgileri ve gereğini rica ederim.” ifadesine yer verilmiş olup, anılan yazı ekinde, açıklama istenilecek 8 adet iş kalemleri/iş gruplarının ve sözkonusu iş kalemleri/iş gruplarına ait sıralı analiz girdileri tablosunun gönderildiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası içeriğinde yer alan yaklaşık maliyetin tespitine esas belgelerden; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesine uygun olacak şekilde, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlendiği, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere gönderildiği görülmüştür.

Ayrıca idarece açıklama istenilecek 8 adet iş kalemleri/iş grubu için sıralı analiz girdileri tablosu hazırlanarak, tutarı kâr ve genel gider hâriç analiz toplamının %3’ünün üzerinde olan ve bundan dolayı açıklama istenilmesi gereken analiz girdilerinin idarece tespit edildiği ve aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazı ekinde gönderildiği anlaşılmakla birlikte, idarece yaklaşık maliyetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan 2012 yılı birim fiyatlar esas alınarak hesaplandığı dikkate alındığında, açıklama istenilecek 8 adet iş kalemleri/iş grubunu oluşturan analiz girdilerinden sadece işçilik ücretlerinin açıklama istenilecek girdi olarak belirlendiği, tutarı kâr ve genel gider hâriç analiz toplamının %3’ünün üzerinde olan ve bundan dolayı açıklama istenilmesi gereken diğer analiz girdilerinin idarece tespit edilmediği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, aşırı düşük teklif sorgusu kapsamında, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek olan analiz girdilerinin idarece hatalı bir şekilde belirlendiği ve aşırı düşük teklif sorgusunun yukarıya aktarılan Tebliğ açıklamalarına uygun olarak yapılmadığı görülmüştür

Her ne kadar idare tarafından yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarına uygun bir şekilde aşırı düşük teklif sorgusu yapılmadığı anlaşılmış ise de teklifi aşırı düşük bulunan diğer istekli Dertaş İnş. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif sorgusuna cevap verilmediği, idareye ve Kuruma herhangi bir mevzuata aykırılık iddiasına ilişkin yasal süreler içinde başvurusunun bulunmadığı dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan firmanın açıklamasının mevzuata uygun olması durumunda, aşırı düşük teklif sorgusuna ilişkin aykırılığın sonuca etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi ” başlıklı 45’inci maddesinde,

“…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir…

…45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır…

…45.1.9 İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz…” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifine ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması yukarıda yer alan Tebliğ maddesi dikkate alınarak incelendiğinde;

İnşaat maliyeti olarak 36.960 TL öngördüğü, idarece mahal listesinde yer verilen 21 adet iş kaleminin, açıklamasının ekinde verdiği hesap cetvelinde yer aldığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.3.1.a maddesine uygun olduğu, sözkonusu hesap cetvelinde yer alan 21 iş kalemine ilişkin miktarlar yaklaşık maliyet ekinde yer verilen miktarlarla karşılaştırıldığında, hesap cetvelinde yer alan 14 kaleme ilişkin miktarın, yaklaşık maliyette yer alan miktarların üzerinde olduğu, diğer 7 kaleme ilişkin miktarların yaklaşık maliyetteki miktarlarla uyumlu olduğu, idarece sözkonusu miktarların kabul edildiği,

İdarece yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”nin belirlendiği, belirlenen ve açıklama istenilen 8 adet iş kalemi/iş grubunu oluşturan analiz girdilerinden, işçilik ücretli girdisi için ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücret, diğer analiz girdileri için ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenerek yayımlanan 2012 yılı rayiçler kullanılarak ve bu analiz girdilerine %5 kâr ve genel gider ekleyerek yukarıda yer alan Tebliğ maddesine uygun aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan firmanın açıklamasının idarece kabul edilmesinin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından, şikâyetçinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibi tarafından; idarece, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen isteklinin, aşırı düşük teklif açıklamasının, mevzuata uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 38. maddesi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60. maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenmesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı38. maddesi ile aynı Tebliğin “ Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi ” başlıklı 45. maddelerinde yer verilen söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu sınır değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Bu çerçevede, yukarıda değinilen Tebliğ maddelerinde belirtilen açıklamalar uyarınca; idarelerin, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi ve “ sıralı analiz girdileri” tablosu oluşturularak ihale onay belgesinin ekinde sunulmasının zorunlu kılındığı; ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarında, idarelerce hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “ sıralı analiz girdileri” tablosu kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım yeni kriterlerin getirildiği görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2. maddesinde;

“ Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1**.** İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

_Analizlerdeki işçilik girdisi**,** tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. _

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdare tarafından, ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde; SGK Elazığ İl Müdürlüğü tarafından, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihale konusu işin, “İl Müdürlüğümüze Bağlı Elazığ Sağlık SGM Hizmet Binası Dış Cephe ve Çatı Onarım” işi olduğu, ihaleye 8 isteklinin katıldığı, 1 isteklinin teklifinin, iş deneyim belgesinin usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece 39.981,87 TL olarak belirlenen sınır değerin altında teklif sunan, Dertaş İnş. Ltd. Şti. ile İlyas Dağ firmasının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Dertaş İnş. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, İlyas Dağ firmasının açıklamaları idarece yeterli görülerek, ihalenin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ise, ihale komisyonunca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yaklaşık maliyet hesabı sırasında “ sıralı iş kalemleri/grupları” listesi ve “ sıralı analiz girdileri” tablolarının oluşturularak ihale onay belgesinin ekine eklenmesi gerektiği açıklamasındaki amacın, parasal tutarı fazla olan kısımların açıklanmasının istenilmesi, parasal tutar oluşturmayan kısımlardan açıklama istenilmemesi olduğu, bu nedenle, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken yaklaşık maliyetinin kümülatif toplamda % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerinin her birinin ayrı ayrı aşırı düşük sorgulamaya konu edilmesi gerektiği, ayrıca bu iş kalemlerinin her birine ilişkin olarak , tutarı kâr ve genel gider hariç iş kalemi analiz toplamının % 3’üneeşit ve altında olan analiz girdileri için isteklilerden açıklama yapılması istenilemeyeceği açıktır.

İhale işlem dosyası içeriğinde yer alan, yaklaşık maliyetin tespitine esas belgelerden; Kamu İhale Genel Tebliğinin 38.1 maddesine uygun olacak şekilde, “ sıralı iş kalemleri/grupları listesi ” kullanılarak, yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlendiği, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere gönderildiği görülmüştür.

Ayrıca, idarece açıklama istenilecek 8 adet iş kalemleri/iş grubu için sıralı analiz girdileri tablosunun hazırlanarak, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ünün üzerinde olan ve bundan dolayı açıklama istenilmesi gereken analiz girdilerinin idarece tespit edildiği ve aşırı düşük teklif açıklaması yazı ekinde gönderildiği anlaşılmakla birlikte, idarece yaklaşık maliyetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan 2012 yılı birim fiyatlar esas alınarak hesaplandığı dikkate alındığında, açıklama istenilecek 8 adet iş kalemleri/iş grubunu oluşturan analiz girdilerinden, sadece işçilik ücretlerinin açıklama istenilecek girdi olarak belirlendiği, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ünün üzerinde olan ve bundan dolayı açıklama istenilmesi gereken diğer analiz girdilerinin idarece tespit edilmediği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, aşırı düşük teklif sorgusu kapsamında, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek olan analiz girdilerinin idarece hatalı bir şekilde belirlendiği ve aşırı düşük teklif sorgusunun yukarıya aktarılan Tebliğ açıklamalarına uygun olarak yapılmadığı görülmüştür

4734 sayılı Yasanın 53. maddesi uyarınca, bu Kanunda belirtilen esas usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda Kamu İhale Kurumu görevli ve yetkili olduğundan, bu kapsamda Kurumca hazırlanıp yürürlüğe konulan ikincil mevzuatın da doğru uygulanması yer alacağından, Kurumca belirlenen usule uygun yapılmayan aşırı düşük sorgulamasının başlı başına bu nedenle yenilenmesi gerektiği açıktır. Öte yandan, Kurul daha önce açıklama sunmayanın ve açıklama isteme yazısına şikâyette bulunmayanın menfaatini irdeleyerek ve başvuru sahibinin şikâyetinin içeriğinin incelenmesine üstün tutularak, sorgulamanın yeniden yapılmasına karar verirken, (30.04.2012 tarih ve 2012/UY.III-1885 sayılı Kurul kararı) bu kez sorgulamaya cevap vermeyenin yasal süresi içerisinde şikâyette bulunmadığı belirtilerek, yeniden sorgulama yapılmasına gerek görülmemesi çelişkili olacaktır.

Bu itibarla, Kamu ihale Genel Tebliğinin 38. ve 45. maddelerinde yer verilen açıklamalar doğrultusunda analizlerin yapılarak, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi ve teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilere, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin de gönderilmesi suretiyle, aşırı düşük teklif sorgulaması gerçekleştirilerek tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; idarece yapılan aşırı düşük sorgulamanın, yukarıda belirlenen kriterler göz önüne alınarak, yeniden yapılması gerektiği hususlarında, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” ilişkin karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi