KİK Kararı: 2012/UY.II-3683

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/056
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 19.09.2012
Karar No : 2012/UY.II-3683
BAŞVURU SAHİBİ:
Mehmet Muhlis Hasar , İNÖNÜ MAH. İNÖNÜ CD. AYIK İŞ MERKEZİ KAT :1 NO : 1 BİNGÖL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, Mithatpaşa Mah. Kent Park Bahçesi 54100 SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/70879 İhale Kayıt Numaralı "Saski Hangar Ve Makine İkmal Atölye Binası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğütarafından 28.06.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “SASKİ Hangar ve Makine İkmal Atölye Binası” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Muhlis HASAR’ın 30.07.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.08.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.08.2012tarih ve 28512sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.08.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3064sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun tevsik edilmediği, teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı, idarece ilgili meslek mensubundan proforma faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tespit tutanakları istenilerek proforma faturalarla tutanaklar arasında uyumsuzluk olup olmadığının incelenmediği, söz konusu isteklilerinin metrajları ile idarenin metrajları arasında önemli ölçüde fark bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “SASKİ Hangar ve Makine İkmal Atölye Binası” şeklinde belirtildiği,

Anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceğinin ve ihale sonucu ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağının ifade edildiği görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda söz konusu ihaleye 9 teklif verildiği, 1 isteklinin teklifinin “ortaklık durum belgesinin ticaret sicil memurluğu ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenmediği” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli tekliflerin değerlendirmeye alınmasıyla idarece hesaplanan 1.530.223,56 TL tutarındaki sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Simge İnş. Müh. ve Taah. İşleri, Metiner Bayraktar ve Boen İnş. Met. Yat. San. Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Anılan isteklilere gönderilen 29.06.2012 tarihli yazılarda “sıralı iş kalemleri listesi kullanılarak yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80’den küçük olan kalemler ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerine ait (15.140/5, 16.058/1A, 18.233/5A, 18.233/7, 21.017/1, MSB.325/B, SGM 23.014, SGM 23.101, SGM İnş12) ait ihale dokümanında verilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun analizlerin, alt bileşenlerinin ve bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin 06.07.2012 tarihine kadar sunulması” nın talep edildiği,

Daha sonra idare tarafından anılan isteklilere gönderilen 06.07.2012 tarihli yazılarda açıklama sunulması için verilen 5 iş günlük sürenin açıklama istenilen 15 kalem için makul bir süre olmadığı, bu nedenle söz konusu sürenin 11.07.2012 tarihine kadar uzatılmasına karar verildiğinin ifade edildiği,

Açıklama istenilen isteklilerden Simge İnş. Müh. ve Taah. İşleri’nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunmadığı, Metiner Bayraktar ve Boen İnş. Met. Yat. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının ise idarece yeterli görülmesi sonucunda ihalenin Metiner Bayraktar üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi”başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)__(Ek: 20/8 /2011 -28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.”

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

a) İhale üzerinde bırakılan istekli olan Metiner Bayraktar’ın aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde idarece açıklama istenilen iş kalemlerinden 15.140/5, 18.233/5A, 18.233/7, 21.017/1 ve MSB.325/B iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine, kendi belirlediği kâr ve genel gideri ilave ederek birim fiyat oluşturduğu görüldüğünden, söz konusu iş kalemlerine ilişkin analiz ve analizlere dayanak teşkil etmek üzere proforma fatura, fiyat teklifi veya stok tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte SGM.23.014 poz nolu “Q8-12 mm ince nervürlü çeliğin bükülüp döşenmesi” ve SGM.23.101 poz nolu “Demir karkas (çerçeve) inşaat yapılıp yerine tesbiti” iş kalemlerine ilişkin analiz sunulduğu, bahse konu analizlerin girdileri arasında yer alan “demir kesme ve bükme makinasının bir saatlik ücreti” ve “demir doğrama imalat atölyesinin bir saatlik ücreti” girdileri için öngörülen birim fiyatları tevsik etmek üzere Ölmez Çelik Müh. İnş. Pet. Hafr. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınmış proforma faturanın sunulduğu görülmüştür.

Ayrıca SGM.İnş12 poz nolu “Çelik konstrüksiyonların kumlanması ve boyanması” iş kalemi için sunulan analizde 117,05 TL birim fiyat öngörüldüğü, bahse konusu analizin girdileri arasında yer alan “çelik kontrüksiyonların kumlanması ve boyanması malzemesi” ve “işçilik” girdilerini tevsik etmek için “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresini içeren, Ölmez Çelik Müh. İnş. Pet. Hafr. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınmış proforma faturanın sunulduğu görülmüştür.

Ölmez Çelik Müh. İnş. Pet. Hafr. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınmış söz konusu iş kalemlerine ilişkin proforma faturanın konusunun mamul/mal değil, işçilik dahil bir hizmet olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bahse konu girdinin yalnızca teklif konusunun mamul/mal olduğu durumlarda açıklama yapılmasına imkan tanıyan proforma fatura sunularak açıklanması Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine uygun bulunmamıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin “proforma faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tespit tutanakları istenilerek proforma faturalarla tutanaklar arasında uyumsuzluk olup olmadığının incelenmesi gerektiği” iddiasına yönelik yapılan incelemede, 03.09.2012 tarihli ve 2326 sayılı Kurum yazısı ile “C20/25 hazır beton” fiyatını tevsik etmek üzere sunulan İnciler İnş. Kum Ocağı İşl. Tic. ve San. A.Ş.den alınmış proforma faturaya dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ilgili SMMM’den istenilmiştir.

10.09.2012 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan bilgi ve belgeler incelendiğinde, söz konusu proforma faturanın dayanağının malın üreticisi olunması, mala ilişkin alış veya satış yapılması durumunda açıklama yapılması halinde düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.7) olduğu, anılan tutanakta “ağırlıklı ortalama birim satış tutarı”nın 72,43 TL olarak belirtildiği, buna karşın ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma faturada “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilmek suretiyle maliyete dayalı açıklama yapıldığı, bu çerçevede sunulan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki bilgilerin uyumlu olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan anılan isteklinin teklif açıklaması kapsamında 18.233/5A poz nolu “0.70 mm trapezoidal alüm. levha (Etial 30-50) çatı örtüsü yapılması” iş kalemine ait analiz sunduğu ve anılan iş kalemi için 24,40 TL birim fiyat öngördüğü tespit edilmiştir. Buna karşın aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan hesap cetveline söz konusu birim fiyatın yansıtılmadığı, hesap cetvelinde 18.233/5A poz nolu kalem için ayrılan bölüme “iptal” ibaresinin yazıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi uyarınca, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan işlerde, isteklilerin toplam teklif bedelini oluşturan tüm iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ilişkin birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelini sunması gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede idarenin yaklaşık maliyet hesabında “kapalı depo inşaat” iş kalemleri arasında 18.233/5A poz nolu kaleme de yer verildiği ve idarenin 29.06.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında bahse konu iş kaleminin açıklanmasının istenildiği dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin hesap cetvelinde 18.233/5A iş kaleminin birim fiyatını göstermemesi mevzuata uygun bulunmamıştır.

Bununla birlikte başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin metrajları ile idarenin öngördüğü metrajlar arasında önemli ölçüde fark bulunduğuna ilişkin iddiasına yönelik inceleme sonucunda, idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemlerine ait karşılaştırma tablosuna aşağıda yer verilmiştir:

Sıra No

İş Kalemi No

Birimi

İdarenin Metrajı

İsteklinin Metrajı

İstekli lehine Fark

Yüzde Olarak

1

15.140/5

m3

11496,800

2072,980

9423,82

81,97

2

16.058/1A

m3

969,930

918,672

51,26

5,28

3

18.233/5A

m2

3187,000

0,000

3187,00

100,00

4

18.233/7

m2

2152,000

5525,530

-3373,53

-156,76

5

21.017/1

m2

2240,000

1265,262

974,74

43,52

6

MSB 325/B

m2

4699,500

4967,310

-267,81

-5,70

7

SGM 23.014

ton

24,967

23,808

1,16

4,64

8

SGM 23.101

ton

274,960

254,536

20,42

7,43

9

SGM İNŞ.12

ton

263,890

256,536

7,35

2,79

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde, idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesi zorunluluğu bulunmamasına karşın, aradaki farkın teklif fiyatının esaslı ölçüde düşmesine sebebiyet verecek boyutta olmaması gerekmektedir. Bu çerçevede idarenin yaklaşık maliyetinde ve isteklinin teklif bedelinde esas alınan miktarlara ilişkin olarak yukarıda yer verilen tablo incelendiğinde; 15.140/5 pozuna ilişkin sunulan analizdeki miktarın %81,97, 21.017/1 pozuna ilişkin sunulan analizdeki miktarın %43,52 oranında düşürüldüğü görülmüş olup, isteklinin belirlediği miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyet hesabındaki miktarlar arasında makul sayılamayacak derecede fark bulunduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun tevsik edilmediği anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

b) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Boen İnş. Met. Yat. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, idarece açıklama istenilen iş kalemlerinden 15.140/5, 16.058/1A, 21.017/1 ve MSB.325/B iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine, kendi belirlediği kâr ve genel gideri ilave ederek birim fiyat oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle söz konusu iş kalemlerine ilişkin analiz ve analizlere dayanak teşkil etmek üzere proforma fatura, fiyat teklifi veya stok tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan SGM.İnş12 poz nolu “Çelik konstrüksiyonların kumlanması ve boyanması” ve SGM.23.101 poz nolu “Her çeşit profil, çelik çubuk ve çelik saclarla karkas (çerçeve) inşaat yapılması, yerine tesbiti”, 18.233/5A poz nolu “Mevcut ahşap, çelik, betonarme kiriş veya aşıklı çatı üzerinde 0.70 mm kalınlığında trapezoidal alüminyum levhalar (EN AW 3003 Al-Mn1 Cu) ile çatı örtüsü yapılması” iş kalemlerine ilişkin olarak analiz sunulduğu ve analizlere dayanak teşkil etmek üzere Yaylalılar Çelik Kons. Al. ve Dem. Doğ. İnş. Tic.- Bedrettin Yaylalı’dan alınmış proforma fatura ile Ahmed Karaer İnş. Müh. Tic. ve San. Ltd. Şti.nden alınmış proforma faturanın sunulduğu, proforma faturaların “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresini içerdiği ve SMMM tarafından onaylı olduğu, proforma faturaların ekinde proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu görülmüştür.

Sunulan proforma faturaların konusunun mamul malın yanı sıra işçilik maliyetinin de bulunduğu bir hizmet olduğu göz önüne alındığında, teklif konusunun mamul/mal olması halinde sunulması gereken proforma fatura ile açıklama yapılması Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun bulunmamıştır.

Ayrıca SGM.23.014 poz nolu iş kalemi için istekli tarafından sunulan analizde, 04.253 poz nolu “beton çelik çubuğu nervürlü” girdisi için 1,23 TL birim fiyat öngörüldüğü, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının söz konusu girdiye ait 2012 yılı rayicinin 1,25 TL olduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayicinden düşük fiyat öngörülmesi nedeniyle birim fiyatın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine uygun olarak tevsik edilmesi gerektiği anlaşılmış olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 04.253 pozuna ilişkin açıklama sunulmaması mevzuata uygun bulunmamıştır.

Diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi uyarınca, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan işlerde, isteklilerin toplam teklif bedelini oluşturan tüm iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ilişkin birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelini sunması gerekmekte iken, anılan isteklinin hesap cetvelinde 18.233/7 poz nolu “Mevcut betonarme, ön yapımlı hazır beton plak veya kaplama tahtalı ahşap çatı döşemesi üzerine 0.70 mm kalınlığında trapezoidal alüminyum levhalar (EN AW 3003 Al-Mn1 Cu) ile çatı örtüsü yapılması” iş kalemi için birim fiyat öngörmediği ve teklif açıklaması kapsamında da söz konusu iş kalemine ilişkin analiz sunmadığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin metrajları ile idarenin öngördüğü metrajlar arasında önemli ölçüde fark bulunduğuna ilişkin iddiasına yönelik inceleme sonucunda, idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemlerine ait karşılaştırma tablosuna aşağıda yer verilmiştir:

Sıra No

İş Kalemi No

Birimi

İdarenin Metrajı

İsteklinin Metrajı

İstekli lehine Fark

Yüzde Olarak

1

15.140/5

m3

11496,800

3048,000

8448,80

73,49

2

16.058/1A

m3

969,930

1121,940

-152,01

-15,67

3

18.233/5A

m2

3187,000

5550,000

-2363,00

-74,14

4

18.233/7

m2

2152,000

0,000

2152,00

100,00

5

21.017/1

m2

2240,000

2487,370

-247,37

-11,04

6

MSB 325/B

m2

4699,500

4505,450

194,05

4,13

7

SGM 23.014

ton

24,967

26,940

-1,97

-7,90

8

SGM 23.101

ton

274,960

235,000

39,96

14,53

9

SGM İNŞ.12

ton

263,890

235,000

28,89

10,95

İdarenin yaklaşık maliyetinde ve isteklinin teklif bedelinde esas alınan miktarlara ilişkin olarak yukarıda yer verilen tablo incelendiğinde; 15.140/5 pozuna ilişkin miktarın %73,49, SGM 23.101 pozuna ilişkin miktarın %14,53, SGM İnş12 pozuna ilişkin miktarın %10,95 oranında düşürüldüğü görülmüş olup, isteklinin belirlediği miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyet hesabındaki miktarlar arasında makul sayılamayacak derecede fark bulunduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan tespitler çerçevesinde, Boen İnş. Met. Yat. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmamıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Metiner Bayraktar ve Boen İnş. Met. Yat. San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle dile getirdiği, “ aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun tevsik edilmediği, teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun olmadığı, idarece ilgili meslek mensubundan proforma faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tespit tutanakları istenilerek proforma faturalarla tutanaklar arasında uyumsuzluk olup olmadığının incelenmediği, söz konusu isteklilerinin metrajları ile idarenin metrajları arasında önemli ölçüde fark bulunduğu ” iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun bulunmayan Metiner Bayraktar ve Boen İnş. Met. Yat. San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Saski Hangar ve Makine İkmal Atölye Binası Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak;

Söz konusu ihaleye 9 teklif verildiği, 1 isteklinin teklifinin “ortaklık durum belgesinin ticaret sicil memurluğu ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenmediği” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, idarece hesaplanan 1.530.223,56 TL tutarındaki sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Simge İnş. Müh. ve Taah. İşleri firması ile Metiner Bayraktar ve Boen İnş. Met. Yat. San. Tic. Ltd. Şti.nden, hazırlanan sıralı iş kalemleri listesi kullanılarak yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80’den küçük olan kalemler ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerine ait, 15.140/5, 16.058/1A, 18.233/5A, 18.233/7, 21.017/1, MSB.325/B, SGM 23.014, SGM 23.101, SGM İnş12 poz no’lu 9 adet iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Açıklama istenilen isteklilerden Simge İnş. Müh. ve Taah. İşleri’nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunmadığı, Metiner Bayraktar ve Boen İnş. Met. Yat. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının ise idarece yeterli görülerek ihalenin Metiner Bayraktar üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarece aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakıldığı istekli Metiner Bayraktar ile aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen ve ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekli Boen İnş. Met. Yat. San** . **Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin yapmış oldukları açıklamaların Kurulda değerlendirmesi sonucunda Kurul çoğunluğunca alınan karar da, “ anılan isteklilerin aşırı düşük açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak uygulama projeleri üzerinden belirledikleri metrajlar ile idarece hazırlanan yaklaşık maliyet içindeki metrajlar arasındaki farkların kurum tarafından prensip olarak belirlenen %10 sınırını aştığı” hususları da, anılan iki isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekçeleri içinde sayılmıştır.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. İhale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir. Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yapılan yuvarlamalardan ya da makul karşılanabilir hesap hatalarından kaynaklandığı aşikardır.

Diğer yandan, isteklilerinde, imalat aşamasında da işi uygulama projesindeki şekliyle fen ve sanat kurallarına uygun olarak bitirmeleri esastır. Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemektedir. Metraj farkının teklif fiyatının aşırı düşük teklif olmasına sebebiyet verecek boyutta olmaması gerekmekte ise de, ihalelerde isteklilerin metrajları ile idarenin yaklaşık maliyetine esas metrajlarının farklılığına ilişkin iddialar incelenirken konunun aşırı düşük açıklamasında bulunan istekli lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığının her ihale için ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.

Yapım işlerine ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamaların değerlendirmesinde, isteklinin teklifini oluştururken gerek önemli bileşen olarak tespit edilen iş kalemlerinde, gerekse diğer iş kalemlerinde hesaplanan metraj fazlalığı ve eksikliğinin, toplam fiyatlar içinde dikkate alınarak bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde, isteklinin teklifini oluştururken kabul edilebilir metraj eksikliğinin altında hesaplanan kalemlerin yaklaşık maliyete oranları ve teklife yansıması ile metrajı fazla hesaplanan kalemlere ilişkin metrajların ve bu kalemlerin yaklaşık maliyete oranlarının dikkate alınması sonucunda yapılacak mukayese ile aşırı düşük olup olmadığına karar verilmesi gerekir. Böyle bir kıyaslama yapılmadan sadece, metrajlar arasındaki farklılık oranının % 10 nu geçmesi durumunun anılan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklaması yönünden değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak kabul edilmesinin sağlıklı olmayacağı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, sadece, idare ile isteklilerin belirledikleri metrajlar arasındaki farklılık esasına göre karar verilmemesi gerektiği, aşırı düşük tekliflere ilişkin açıklamalarda yukarıda bahsedilen şekilde bir inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlara ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindekikarara katılmıyorum.

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi