KİK Kararı: 2012/UY.II-3680

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/056
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 19.09.2012
Karar No : 2012/UY.II-3680
BAŞVURU SAHİBİ:
Gürkan Taah. Yapı San Ve Tic. Ltd. Şti., ŞAİR ŞEVKET MAH. ATATÜRK BULVARI DEMİRER APT. NO : 15/B9 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gap Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı Bölge Müdürlüğü, Akbayır Mah. 104. Cadde 1155 Sok. No: 2/A 63000 ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/67117 İhale Kayıt Numaralı "Gap İdaresi Kampüs Alanı Çevre Düzenlemesi, Tarım Kampı Projesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı Bölge Müdürlüğütarafından 25.06.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “GAP İdaresi Kampüs Alanı Çevre Düzenlemesi, Tarım Kampı ProjesiYapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gürkan Taah. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 25.07.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.07.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.08.2012tarih ve 28126sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.08.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3014sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

25.06.2012 tarihinde yapılan ihaleye 16 isteklinin katıldığı, tüm isteklilerin tekliflerinin geçerli teklif olarak değerlendirildiği, geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda bulunan sınır değerin altında teklif veren 6 istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, bu isteklilerden 5’inin aşırı düşük teklif açıklamasını sunmadığı ve bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Hasan Tahsin Gergerli – Gerger Mühendislik’in açıklamasını sunduğu ve açıklamanın yeterli kabul edilerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’inci maddesinde “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklaması yer almaktadır.

İdarece teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilere gönderilen 27.06.2012 tarihli yazıda “Yapım İşleri ihalelerinde Kamu İhale Genel Tebliğinin yapım işlerinin 45. Maddesine göre ekli listede bulunan kalemlerin tüm bileşenleri ile ayrıntılı olarak yazılı bir şekilde yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağınız avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirmek suretiyle… yazılı olarak bildirmeniz gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, yazının ekinde 47 adet iş kaleminin yer aldığı sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/ grupları listesi ile örnek analiz formatının bulunduğu tespit edilmiştir.

İdarece, açıklama istenilecek iş kalemlerini belirlemek amacıyla yapılan hesaplama incelendiğinde; yaklaşık maliyet icmalinde inşaat işlerini oluşturan nizamiye binası, sınıf-arşiv binası, wc-büfe, wc-duş, açık anfi alanı, çevre duvarı, basketbol sahası- tenis kortu, bungalov yapım işi, çevre düzenlemesi yürüyüş yolu, güneş enerji sistemleri, brifing salonu-lojman tadilatı işleri içerisinde yer alan her bir iş kaleminin tutarının ayrı ayrı yaklaşık maliyete oranının hesaplanarak sıralı iş kalemi listesinin belirlendiği, halbuki nizamiye binası, sınıf-arşiv binası gibi yukarıda belirtilen iş kısımlarının içerisinde aynı iş kalemlerinin tekrar tekrar yer aldığı (örneğin, “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan C 20/25 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi” iş kaleminin lojman tadilatı dışında tüm kısımlarda yer aldığı görülmüştür.), dolayısıyla birden fazla kısımda yer alan iş kalemlerinin her bir kısımdaki tutarlarının değil, toplam tutarlarının (örneğin, “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan C 20/25 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi” iş kaleminin her bir kısımdaki tutarlarının toplanmak suretiyle elde edilecek tutarın) yaklaşık maliyete oranlanarak sıralı iş kalemleri listesinin hazırlanması gerektiği anlaşılmıştır. Benzer şekilde, makine ve elektrik tesisatı içerisinde yer alan iş kalemleri için de idarece hesaplamanın yukarıda belirtildiği şekilde yapıldığı, makine ve elektrik tesisatı işleri için de birden fazla kısımda yer alan iş kalemlerinin her bir kısımdaki tutarlarının değil, toplam tutarlarının yaklaşık maliyete oranlanarak sıralı iş kalemleri listesinin hazırlanması gerektiği, elde edilecek bu listeye göre açıklama yapılması istenilecek iş kalemlerinin belirlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, açıklama yapılması istenilen iş kalemleri incelendiğinde; iş kalemleri arasında 3 adet “Boru montaj malzemesi bedeli % 50” adıyla iş kaleminin yer aldığı, söz konusu boru montaj bedellerinin hangi borulara ilişkin olduğunun belirtilmediği görülmüştür. Yaklaşık maliyet cetveli üzerinden yapılan inceleme sonucunda ise, boru montaj malzeme bedellerinin açıklama yapılması istenilen iş kalemleri arasında da yer alan Özel.T4 poz no’lu “Ön izolasyonlu çelik boru (DN 80/160)”, Özel.T7 poz no’lu “Ön izoleli galvanizli boru” ve Özel.T8 poz no’lu “Ön izoleli galvanizli boru (DN 50/125)” iş kalemlerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Benzer şekilde, yaklaşık maliyeti oluşturan tüm iş kalemleri tutarlarının yaklaşık maliyete oranını gösteren ve idarece hazırlanan sıralı iş kalemleri listesinde çok sayıda boru montaj malzeme bedelinin ayrı bir iş kalemi olarak yaklaşık maliyete oranlandığı görülmüştür.

Anılan Tebliğ’in yukarıda belirtilen açıklamaları uyarınca, yaklaşık maliyeti oluşturan tüm iş kalemlerinin/gruplarının tutarlarının yaklaşık maliyete oranını ve bu oranların kümülatif toplamını gösteren sıralı iş kalemleri/grupları listesinin hazırlanması ve bu listeye göre tutarlarının yaklaşık maliyete oranının kümülatif tutarı % 80’e kadar olan iş kalemleri/gruplarının sorgulamaya tabi tutulması gerekmektedir. Bu itibarla, boru malzemesi montaj bedelinin ayrı bir iş kalemi olarak değerlendirilemeyeceği, söz konusu bedellerin ait oldukları iş kalemlerinin içerisinde yer alması gereken bir analiz girdisi olduğu, dolayısıyla montaj bedelleri de dahil edilmek suretiyle elde edilecek iş kalemleri bedellerinin yaklaşık maliyete oranlanarak (yukarıda belirtilen hesaplama hatası da dikkate alınmak suretiyle) sıralı iş kalemleri listesi içerisinde yer alması gerektiği, başka bir deyişle, boru montaj malzeme bedellerinin ayrı bir iş kalemi olarak sıralı iş kalemleri listesinde ve dolayısıyla sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri içerisinde yer almaması gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, Özel.T7 poz no’lu iş kaleminin adının “Ön izoleli galvanizli boru” belirtildiği ancak borunun çapına ilişkin bilgiye yer verilmediği görülmüştür. İş kaleminin niteliğini belirtmeden yapılacak sorgulamaya sağlıklı bir cevap verilmesinin ve yapılan açıklamanın sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri listesinde borunun çapı vs. malzemenin niteliğine ilişkin bilgiye yer verilerek iş kaleminin belirtilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, anılan Tebliğ’in 45.1.2’nci maddesindeki açıklamalar uyarınca, idarece aynı Tebliğ’in 38.1’inci maddesine göre oluşturulan “ sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu girdiler için açıklama yapılmasının istenilmemesi, ayrıca açıklama yapılması istenilmeyecek analiz girdilerinin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında belirtilmesi gerekmektedir. Somut olayda ise idare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen açıklama isteme yazısında iş kalemlerine ait açıklama istenilmeyecek olan (tutarı kâr ve genel giderler hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan) analiz girdilerine ilişkin bilgiye yer verilmediği görülmüş, açıklama yapılması istenilmeyecek analiz girdilerinin açıklama isteme yazısında belirtilmemesinin anılan Tebliğ’in 45.1.2’nci maddesine aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Anılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıklardan dolayı sağlıklı bir şekilde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının ve yapılan açıklamaların değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun bir şekilde yeniden yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece sorgulamaya esas iş kalemlerinin yukarıda belirtilen aykırılıklar giderilerek yeniden belirlenmesi ve bu kalemlerle birlikte açıklama istenilmeyecek analiz girdi listesinin de belirtilerek aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin (Dida İnş. Müh. Mim. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Tamkoç İnş. Ltd. Şti., Memduh Karahan, Yavuzlar Otom. İnş. Gıd. Teks. Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Hamzaoğlu Mak. İnş. Tar. Gıd. Teks. Petr. Elekt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Hasan Tahsin Gergerli – Gerger Mühendislik) yeniden sorgulamaya tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi