KİK Kararı: 2012/UY.II-3623

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/055
Gündem No : 82
Karar Tarihi : 12.09.2012
Karar No : 2012/UY.II-3623
BAŞVURU SAHİBİ:
Piomak Otomasyon Mak. San. Ve Tic. A.Ş., DEFTERDAR MAH. OTAKÇILAR CAD. ÇELEBİÇAYIRI SOK. NO : 9 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Finike Belediye Başkanlığı Yazı İşleri Müdürlüğü, Eski Mahalle Yayla Bulvarı Belediye İşhanı No.11 K.2 07740 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/59075 İhale Kayıt Numaralı "Tm1 Terfi Merkezi Ve Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Finike Belediye Başkanlığı Yazı İşleri Müdürlüğütarafından 14.06.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Tm1 Terfi Merkezi ve Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Piomak Otomasyon Mak. San. ve Tic. A.Ş.’nin 12.07.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.07.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.07.2012tarih ve 26476sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.07.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2888sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle

1 ) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat (ilk yatırım maliyeti) ile birlikte fiyat dışı unsurları (10 yıllık işletme maliyetlerinin) da dikkate alınarak belirleneceği inceleme konusu ihalede, işletme maliyetlerinden biri olan elektrik sarfiyatı tutarının hesaplanmasında alınacak birim fiyatın 0,20 TL/kWh olduğu ve maliyet hesaplanırken tesisin bir yıl süre ile tam kapasiteyle çalışacağının kabul edileceği hususları birlikte dikkate alındığında, ihale uhdesinde kalan isteklinin elektrik sarfiyat giderine dair tutarın hesaplanmasında aritmetik hata yaptığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2 ) İhale uhdesinde kalan isteklinin fiyat dışı unsur olarak belirlenen eletrik sarfiyatı maliyeti dışındaki diğer işletme maliyetleri (personel, bakım-onarım ve membran/kimyasal sarf malzemesi maliyetleri) için öngördüğü tutarların makul sayılamayacak ölçülerde düşük olduğu, isteklinin bu şekilde kendine avantaj sağlamayarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “TM1 Terfi Merkezi ve Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı” miktarı ve türünün ise; “Atıksu Arıtma Tesisi Yapımı İşi. (TM1 Terfi Merkezi İnşaatı , TM1 Terfi Merkezi Jeneratör Binası İnşaatı , 250 m ø400mm PE100,PN6 Terfi Hattı- Arıtma Tesisi Arası Bağlantı Hattı Yapılması , T101 Izgara ve Giriş Terfi Merkezi İnşaatı , T102 Debimetre Rögarı İnşaatı , T103 Giriş Dağıtım Yapısı İnşaatı , T104 Otomatik Tambur Elek- Kum ve Yağ Tutucu İnşaatı , B101 İdare Binası İnşaatı , B102 Arıtma Binası İnşaatı , B103 Blower Binası İnşaatı , B104 Trafo Binası İnşaatı , 270 m Tesis Koruma Duvarı İnşaası , Saha Borulama , 370m ø280mm PE100 Arıtma Tesisi- Deşarj Hattı Bağlantısının Yapılması ,Sayısal İşletme Planı Hazırlanması , Tesis İçi Kanalizasyon Sistemi İnşaası , Atıksu Arıtma Tesisinde İşletme Personeli Eğitimi , Atıksu Arıtma Tesisi İçin İşletme Talimatnamesi Hazırlanması , 6 ay Arıtma Tesisi İşletilmesi , Elektrik İşleri , Mekanik İşlerin Yapılması) yapım işi ihalesi” şeklinde belirtildiği; 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün anahtar teslimi götürü bedel teklif ve sözleşme olacağı, sözleşme tasarısının 9’uncu maddesinde, işe sözleşmenin imzalanmasından itibaren 10 gün içinde yer teslimi yapılarak başlanacağı ve işin süresinin 240 gün olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, ihale ilanının 5’inci maddesi ile İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde; ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece en düşük fiyat esasına göre belirleneceğinin düzenlendiği, bununla birlikte Şartname’nin 35’inci maddesinin önce 23.05.2012 tarihinde yapılan 1 numaralı zeyilname ile; _“35.1._Bu ihalede tekliflerin de ğerlendirilmesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin değerlendirilmesinde aşağıdaki hususlar esas alınacaktır.

İşletme Giderleri;

Aşağıdaki Tablo-1’de yer alan unsurlar esas alınarak bulunan 10 yıllık işletme maliyeti ile teklif edilen bedelin (ilk yatırım maliyeti) toplanmasıyla bulunan bedel, ekonomik olarak en avantajlı teklif kabul edilecektir.

Tablo-1: 1 Y ıllık İşletme Maliyeti

Gider Cinsi

Birim Fiyat (TL)

Miktar ve Birimi

Toplam Maliyet

Nispi A ğırlık Oranı

Enerji Tüketimi (Elektrik Gideri)

……….kWh/y ıl

0,53 x P

Personel Gideri

……….kişi/yıl

0,02 x P

Bak ım, Onarım, Giderleri

***

0,03 x P

Membran, kimyasal vb sarf malzemeleri giderleri

0,35 x P

TOPLAM (P)

1,00 x P

*** Bak ım ve onarım giderleri istekliler tarafından detaylandırılacak (yedek parça, membran vb gibi) yıllık bazda fiyatlandırılacaktır.

• 1 m3 at _ıksu arıtma maliyeti = P/Q(yıl)_TL/m 3 (bu değer istekli tarafından mutlaka belirtilecektir, belirtilmeyen teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır)

• 1 m3 at _ıksu arıtılması için sarfedilecek enerji miktarı (__kwh/m 3) = _

Y ıllık Enerji Tüketim Miktarı / Q(yıl)

(bu de ğer istekli tarafından mutlaka belirtilecektir, belirtilmeyen teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır)

Tablo-1 ile ilgili olarak:

a) Bu tabloda yer alan enerji, kimyasal vb. gibi tüm harcamalar ın doğruluğunun yüklenici tarafından taahhüt edildiği kabul edilecektir.

b) Yukar ıdaki özet tabloya ilave olarak her madde ile ilgili olarak açıklayıcı bilgi teklifte yer alacaktır.

c) Tabloda hesaplarda elektrik birim fiyat bedeli olarak 0,20 TL/kWh olarak al ınacaktır.

d) Elektrik d ışındaki diğer giderler için birim fiyatlar istekliler tarafından önerilecektir.

_e)_İşletme giderleri hesaplanırken enerji giderleri, kimyasal madde giderleri, personel giderleri, ayrı ayrı hesaplanarak tabloya yerleştirilecek ve toplam yıllık işletme giderleri bulunacaktır.

g) 1 m3 at ıksu arıtılmasının işletme maliyeti hesaplanırken bir yıl süresince tesisin tam kapasite ile çalıştırılacağı kabul edilecektir.

Tekliflerin de ğerlendirilmesi:

Y ıllık toplam işletme maliyeti hesaplandıktan sonra reel faiz oranı % 10 alınarak 10 yıllık işletme giderleri için Net Bugünkü Değer (Net Present Value) hesaplanacaktır. Bu değer, ilk yatırım maliyetine ilave edildikten sonra bulunan değer, isteklinin teklifi olacaktır. Ekonomik olarak en avantajlı teklifin belirlenmesinde bu rakam esas alınacaktır.

Net Bugünkü De ğerin (Net Present Value) hesabı:

NPV= P*((1+i) n-1)/(i*(1+i)n)

n= 10 Y ıl

i= 0,1 (% 10 y ıllık faiz)

P= Y ıllık İşletme Maliyeti

Sonuç;Ekonomik olarak en avantajl ı teklif= Teklif Edilen Bedel +NPV’dir…” şeklinde,

Daha sonra 01.06.2012 tarihli 2 numaralı zeyilname ile; “35.1. Bu ihalede tekliflerin değerlendirilmesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin değerlendirilmesinde aşağıdaki hususlar esas alınacaktır.

İşletme Giderleri;

Aşağıdaki Tablo-1’de yer alan unsurlar esas alınarak bulunan 10 yıllık işletme maliyeti ile teklif edilen bedelin (ilk yatırım maliyeti) toplanmasıyla bulunan bedel, ekonomik olarak en avantajlı teklif kabul edilecektir.

Tablo-1: 1 Yıllık İşletme Maliyeti

Gider Cinsi

Birim Fiyat (TL)

Miktar ve Birimi

Toplam Maliyet

Enerji Tüketimi (Elektrik Gideri)

0,2 TL/kwh

……….kWh/yıl

Personel Gideri

12 ay

Bakım, Onarım, Giderleri

1 grup

***

Membran, kimyasal vb sarf malzemeleri giderleri

1 grup

TOPLAM (P)

*** Bakım ve onarım giderleri istekliler tarafından detaylandırılacak (yedek parça vb gibi) yıllık bazda fiyatlandırılacaktır.

1 m3 atıksu arıtma maliyeti = P/Q(yıl) TL/m3 (bu değer istekli tarafından mutlaka belirtilecektir, belirtilmeyen teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır)

1 m3 atıksu arıtılması için sarfedilecek enerji miktarı (kwh/m3) =

Yıllık Enerji Tüketim Miktarı / Q(yıl)

(bu değer istekli tarafından mutlaka belirtilecektir, belirtilmeyen teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır)

Tablo-1 ile ilgili olarak:

a) Bu tabloda yer alan enerji, kimyasal vb. gibi tüm harcamaların doğruluğunun yüklenici tarafından taahhüt edildiği kabul edilecektir.

b) Yukarıdaki özet tabloya ilave olarak her madde ile ilgili olarak açıklayıcı bilgi teklifte yer alacaktır.

c) Tabloda hesaplarda elektrik birim fiyat bedeli olarak 0,20 TL/kWh olarak alınacaktır.

d) Elektrik dışındaki diğer giderler için birim fiyatlar istekliler tarafından önerilecektir.

e) İşletme giderleri hesaplanırken enerji giderleri, kimyasal madde giderleri, personel giderleri, ayrı ayrı hesaplanarak tabloya yerleştirilecek ve toplam yıllık işletme giderleri bulunacaktır.

g) 1 m3 atıksu arıtılmasının işletme maliyeti hesaplanırken bir yıl süresince tesisin tam kapasite ile çalıştırılacağı kabul edilecektir.

Tekliflerin değerlendirilmesi:

Yıllık toplam işletme maliyeti hesaplandıktan sonra reel faiz oranı % 10 alınarak 10 yıllık işletme giderleri için Net Bugünkü Değer (Net Present Value) hesaplanacaktır. Bu değer, ilk yatırım maliyetine ilave edildikten sonra bulunan değer, isteklinin teklifi olacaktır. Ekonomik olarak en avantajlı teklifin belirlenmesinde bu rakam esas alınacaktır.

Net Bugünkü Değerin (Net Present Value) hesabı:

NPV= P*((1+i)n-1)/(i*(1+i)n)

n= 10 Yıl

i= 0,1 (% 10 yıllık faiz)

P= Yıllık İşletme Maliyeti

Sonuç; Ekonomik olarak en avantajlı teklif= Teklif Edilen Bedel +NPV’dir.

İŞLETME MALİYETİ TABLOSU EKİ

PERSONEL GİDERLERİ

Miktar

Birim

Birim fiyat (TL) Aylık ücret

Toplam fiyat (TL) Yıllık ücret

Tesis Sorumlusu

1

adet

Teknisyen / tekniker (elektrik/makine)

1

adet

Bekçi/İşçi

2

adet

Laborant

1

adet

PERSONEL GİDERLERİ (YILLIK) , TL

şeklinde değiştirildiği görülmüştür. Yapılan incelemede, ilanda da yer alan söz konusu Şartname maddesinde değişiklik yapılırken 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 26’ncı ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 25’inci ve 27’nci maddeleri uyarınca düzeltme ilanının yayımlanmadığı tespit edilmiştir.

Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, bu tekliflerden yaklaşık maliyet tutarının (5.349.716,44 TL) üzerinde fiyat teklifi veren Arbiogaz Çevre Tek. İnş. San. ve Tic. A.Ş. hariç diğer üç istekliden (MPE Mühendislik İnş. Taah.ve Dış Tic. A.Ş., Piomak Otomasyon Mak. San. ve Tic. A.Ş. ve Doğan Metalurji Mak. İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.) İdari Şartname’nin “İsteklilerden tekliflerine açıklık getirmelerinin istenmesi” başlıklı 32’nci maddesine göre, anılan Şartname’nin 01.06.2012 tarihli zeyilname ile değişik 35’inci maddesi uyarınca fiyat dışı unsur olarak belirlenen yıllık işletme maliyeti tablosunda yer alan maliyet kalemleri için öngörülen tutarları açıklayıcı bilgi ve belgelerin istenildiği, anılan üç isteklinin verilen süre içerisinde yıllık işletme maliyetlerine dair açıklamalarını idareye sundukları ve isteklilerce sunulan yıllık işletme maliyeti tablolarında yer alan elektrik tüketim değerlerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hususunun ihale komisyonunca gerçek kişi tacir Ayşe Ataç – Elektrik Mühendisi’nden yazı ile sorulduğu ve söz konusu kişinin değerlendirmeleri doğrultusunda ihalenin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların değerlendirilmesi neticesinde en düşük teklifi veren MPE Mühendislik İnş. Taah. ve Dış Tic. A.Ş. uhdesinde bırakıldığı görülmüştür.

İddia kapsamında ihale uhdesinde kalan isteklinin sunmuş olduğu Elektrik Tüketim Tablosu incelendiğinde, tesisin günlük elektrik tüketim miktarına dair hesaplamalarda aritmetik hata yapılmadığı tespit edilmiştir.

Eşit muamele ilkesi bakımından yapılan incelemede ise, Arbiogaz Çevre Tek. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan “Enerji Tüketimi Hesabı” başlıklı tablolarda aritmetik hata yapıldığı tespit edilmiştir. Gerçekten, anılan istekli tarafından tesisin günlük elektrik tüketimi miktarı 2.407,6 kWh, yıllık elektrik tüketimi miktarı ise 878.791,52 kWh olarak belirtilmesine karşın, tablolarda yer alan rakamlar dikkate alınarak hesaplama yapıldığında günlük elektrik tüketimi miktarının 3.393,10 kWh, yıllık elektrik tüketimi miktarının ise (3.393,10 x 365=) 1.238.481,5 kWh olduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca, başvuru sahibi isteklinin teklifi kapsamında belirttiği yıllık elektrik tüketim gideri tutarının (264.000,00 TL), idarece İdari Şartname’nin “İsteklilerden tekliflerine açıklık getirmelerinin istenmesi” başlıklı 32’nci maddesine göre açıklama istenilmesi üzerine yapılan açıklamada 284.116,00 TL olarak değiştirildiği tespit edilmiş olup, bu durumun 4734 sayılı Kanunun 37’nci maddesinin birinci fıkrasında, “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.” şeklinde yer alan hükme aykırılık taşıdığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, yukarıda da aktarıldığı üzere, İhale Komisyonunca istekliler tarafından sunulan yıllık işletme maliyeti tablolarında yer alan elektrik tüketim değerlerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hususunda Ayşe Ataç – Elektrik Mühendisi’nden görüş alındığı ve söz konusu şahsın değerlendirmeleri doğrultusunda ihalenin sonuçlandırıldığı tespit edilmiş olup, bu durumun mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Şöyle ki, 4734 sayılı Kanunun “İhale komisyonu” başlıklı 6’ncı maddesinde; “İhale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin ve muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dahil olmak üzere görevlendirir.

İhaleyi yapan idarede yeterli sayı veya nitelikte personel bulunmaması halinde, bu Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabilir…” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları” başlıklı 20 nci maddesinde; “(1) İhale yetkilisi, ihaleyi gerçekleştirmek üzere Kanunun 6 ncı maddesi gereğince, ihale ilanı veya ön yeterlik ilanı ya da davet tarihini izleyen en geç üç gün içinde ihale komisyonunu oluşturur.

(2) İhale komisyonu, tek sayıda olmak üzere başkan dahil en az beş kişiden oluşur. Üyelerden en az ikisinin ihale konusu işin uzmanı ve diğer bir üyenin muhasebe veya mali işlerden sorumlu personel olması zorunludur. İhale komisyonunun görevlendirilmesi sırasında komisyonun eksiksiz toplanacağı dikkate alınarak, asıl üyeler ile bu üyelerin yerine geçecek aynı niteliklere sahip yeterli sayıda yedek üyenin isimleri ve bu üyelerin komisyonda hangi sıfatla yer alacakları belirtilir.

(3) İhale komisyonunun idarenin personelinden oluşturulması esastır. Ancak; ihaleyi yapan idarede yeterli sayıda veya nitelikte personel bulunmaması halinde, Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabilir.

(4) İhale sürecindeki değerlendirmeleri yapmak üzere oluşturulan ihale komisyonu dışında, başka adlar altında komisyonlar kurulamaz…” hükmü bulunmaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonunun tek sayıda olmak üzere başkan dâhil en az beş kişiden oluşacağı, üyelerden en az ikisinin ihale konusu işin uzmanı ve diğer bir üyenin muhasebe veya mali işlemlerden sorumlu personel olmasının zorunlu kılındığı, idarede yeterli sayı veya nitelikte personel bulunmaması halinde, Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabileceği, ayrıca ihale sürecindeki değerlendirmeleri yapmak üzere ihale komisyonu dışında başka adlar altında komisyonların kurulamayacağı anlaşılmaktadır.

Söz konusu mevzuat hükümleri ile ihale sürecindeki bütün değerlendirmelerin oluşturulacak bir komisyon tarafından yapılması ve bu komisyonda işin niteliğinin gerektirdiği sayıda uzman üye bulundurulması hususları düzenlenerek verilen tekliflerin Kanunun temel ilkelerine uygun bir şekilde değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Anılan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, incelemeye konu ihalede, ihale komisyonu dışında isteklilerce elektrik tüketimine dair verilen miktarların gerçeği yansıtıp yansıtmadığına dair teknik değerlendirmeyi yapmak amacıyla ihale komisyonu üyesi olmayan bir gerçek kişiden görüş sorulmasının ve nihai değerlendirmenin de söz konusu şahsın görüşü doğrultusunda yapılmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, iddia kapsamında teklif sahibi isteklilerin İdari Şartname’nin 35’inci maddesi uyarınca fiyat dışı unsur olarak öngördükleri 1 yıllık enerji tüketim değerleri ile enerji tüketim hesaplamaları incelendiğinde; anılan maddenin (g) bendi uyarınca tesisin tam kapasite çalıştırılacağı ön kabulüne göre hesaplanmış tüketim değerlerinin istekliler itibariyle aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür.

İstekli

1 yıllık elektrik tüketim değeri (KWh)

Elektrik birim fiyatı (TL/KWh)

1 yıllık elektrik tüketim gideri (TL)

1- MPE Mühendislik İnş. Taah.ve Dış Tic. A.Ş.

291.705

0,20

58.341,60

2- Piomak Otomasyon Mak. San. ve Tic. A.Ş.

1.420.580

0,20

284.116,00

3- Doğan Metalurji Mak. İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.306.335

0,20

261.267,00

4- Arbiogaz Çevre Tek. İnş. San. ve Tic. A.Ş.

878.791,5

0,20

175.758,30

İsteklilerce sunulan elektrik tüketim hesaplamalarının bulunduğu “Elektrik Tüketim Tabloları” tetkik edildiğinde; isteklilerin hesaplamalarında dikkate aldıkları elektrik enerjisi tüketen cihaz (ızgaralar, pompalar, mikserler, blowerlar, vinçler, aydınlatmalar v.b.) sayılarının, bu cihazların çalışma saatlerinin ve enerji tüketim değerlerinin farklı olduğu tespit edilmiştir.

Örneğin, giriş terfi merkezinde ihale uhdesinde kalan MPE Mühendislik İnş. Taah.ve Dış Tic. A.Ş.’nin 1 adet dalgıç pompanın (Q: 24 lt/sn, Hm: 12 mss) 16 saat çalışmasını, Piomak Otomasyon Mak. San. ve Tic. A.Ş.’nin 2 adet dalgıç pompanın 24 saat çalışmasını, Doğan Metalurji Mak. İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 2 adet dalgıç pompanın 18 saat çalışmasını ve Arbiogaz Çevre Tek. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin 2 adet dalgıç pompanın 8,5 saat çalışmasını öngördüğü,

Tesiste geri devir pompası olarak ihale uhdesinde kalan isteklinin 3 adet dalgıç pompanın (Q: 35 lt/sn, Hm: 12 mss) 8 saat çalışmasını, Piomak Otomasyon Mak. San. ve Tic. A.Ş.’nin 4 adet dalgıç pompanın 24 saat çalışmasını, Doğan Metalurji Mak. İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 4 adet dalgıç pompanın 24 saat çalışmasını ve Arbiogaz Çevre Tek. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin 4 adet dalgıç pompanın 5,5 saat çalışmasını öngördüğü,

Deşarj terfi merkezinde ihale uhdesinde kalan isteklinin 1 adet dalgıç pompanın (Q: 24 lt/sn, Hm: 14 mss) 13 saat çalışmasını, Piomak Otomasyon Mak. San. ve Tic. A.Ş.’nin 2 adet dalgıç pompanın 24 saat çalışmasını, Doğan Metalurji Mak. İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 2 adet dalgıç pompanın 18 saat çalışmasını ve Arbiogaz Çevre Tek. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin 2 adet dalgıç pompanın 24 saat çalışmasını öngördüğü,

Blower binasında ihale uhdesinde kalan isteklinin 1,5 adet blowerın (Q: 800 m3/h, 550 mbar) 16 saat çalışmasını, Piomak Otomasyon Mak. San. ve Tic. A.Ş.’nin 2 adet blowerın 16 saat çalışmasını, Doğan Metalurji Mak. İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 2 adet blowerın 24 saat çalışmasını ve Arbiogaz Çevre Tek. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin 2 adet blowerın 24 saat çalışmasını öngördüğü görülmüştür.

Ayrıca isteklilerin yukarıdaki tabloda verilen elektrik tüketim değerlerini farklı debi miktarlarına bölerek 1 m3 başına düşen elektrik enerjisi tüketimini hesapladığı tespit edilmiştir. Gerçekten, 1 m3 başına düşen elektrik enerjisi tüketimi hesabında ihale uhdesinde kalan isteklinin dikkate aldığı debi miktarı Q: 1571,7 m3/gün, Piomak Otomasyon Mak. San. ve Tic. A.Ş.’nin dikkate aldığı debi miktarı Q: 1250 m3/gün, Doğan Metalurji Mak. İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin dikkate aldığı debi miktarı Q: 1771,2 m3/gün ve Arbiogaz Çevre Tek. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin dikkate aldığı debi miktarı Q: 1572 m3/gün’dür.

Neticede, isteklilerin elektrik enerjisi tüketimine dair hesaplamalarında tespit edilen farklılıklar nedeniyle, İdari Şartname’nin 35.1’inci maddesinin (g) bendinde; “ 1 m3 atıksu arıtılmasının işletme maliyeti hesaplanırken bir yıl süresince tesisin tam kapasite ile çalıştırılacağı kabul edilecektir.” şeklinde bulunan düzenlemede dile getirilen “bir yıl süresince tesisin tam kapasite ile çalıştırılması” şeklindeki ibarenin iddia konusu enerji tüketiminin hesaplanması bakımından ne anlama geldiği hususunda tereddüde düşülmüş olup, konunun açıklığa kavuşturulmasını teminen idareden yazılı açıklama istenilmiştir. İdareye gönderilen yazıda ayrıca, bahse konu Şartname düzenlemesi doğrultusunda idarece hesaplanmış enerji tüketimi miktarı ile enerji tüketimine ilişkin olarak tesis bünyesinde bulunan elektrik enerjisi tüketen cihazlar için idarece çalışması öngörülen cihaz sayısı, çalışma saatleri ve enerji tüketim değerlerini gösteren enerji tüketim tablosu istenilmiştir.

İdarece gönderilen cevap yazısında; “…Bir yıl süre ile tesisin tam kapasite ile çalıştırılması ibaresi işletme maliyetleri arasında yer alan elektrik tüketiminin hesaplanması bakımından anlamı aşağıda belirtilmiştir:

İstenen sayı ve kapasitedeki elektrik tüketen cihazların bir yıl süre ile 7 gün 24 saat çalıştırılacağı anlamında değildir. Fiiliyatta böyle bir durum, yani cihazların her şartta 7 gün 24 saat süreyle çalıştırılması söz konusu değildir. Ancak, tesisin inşai yapıları bakımından ve elektrik - mekanik açıdan tesisin tam kapasite ile tasarımı ve teçhizi yani ekipmanların 1 yıl boyunca gerektiğinde 7 gün 24 saat çalıştırılabilecek şekilde teçhiz edilmesi söz konusudur. Şartnamede belirtilen 48 L/sn (4.147 m3/gün) debiye göre inşai imalatlar ve ekipman teçhizi olacaktır.

Halbuki, enerji tüketimi dikkate alındığında yaz kış tüketimlerinin ortalaması olarak, tesisin ortalama kapasite ile çalışılan debisi 18 L/sn (1.571 m3/gün) olmaktadır.

Mekanik ve elektrik ekipmanların 24 saat süre ile en yüksek kapasitede çalışması sözkonusu değildir ve böyle bir şey beklenmemektedir.

Belediyemizin benimsediği yaklaşım şu şekildedir: Gerek tesiste arıtılacak atıksu miktarı (debisi) ve gerekse tesiste tüketilecek elektrik miktarı bakımından asıl olan bir yıllık süre sonundaki toplam değerlerdir. Bir yıl sonundaki toplam debi ve toplam elektrik tüketiminin gün sayısına bölünmesiyle elde edilecek günlük ve saatlik tüketimler esastır.

2-Yukarıdaki birinci madde doğrultusunda isteklilerin sunduğu işletme maliyetlerinin 10 yıllık bir periyot için NPV (net bugünkü değer) hesabına tabi tutulmasından kasıt; Membranlı arıtma sistemlerinde ihtisas ve tecrübe sahibi firmaların tasarım becerilerini ve tecrübelerini ortaya koyarak temin edecekleri teçhizatlar ile elektrik tüketiminde en uygun değerleri, verimliliği ve dayanıklılığı sağlaması amaçlanmıştır.

Bu amaçla, ihaleye katılacak firmaların bir yıllık ortalama kapasitede çalışırken, seçmiş olduğu ekipmanların fiili kullanıma (istenen arıtma kalitesini sağlamaya) uygun ve ortalama debiyi sağlamaya yönelik olduğu; ayrıca çalışma saatleri ve bu saatlerdeki kapasite kullanımı dikkate alındığında enerji tasarrufu sağlayan Frekans İnverterleri vasıtasıyla maksimum debiye göre teçhiz edilmiş olan mekanik ekipmanların gerekli yaz-kış, gece-gündüz farklarını ayarlayıp dengeleyebilmesi ile tekliflerindeki enerji tüketiminin mümkün olabildiği anlaşılmaktadır…” hususlarına yer verilmiştir. Ayrıca, yazı ekinde idarenin elektrik tüketim değerleri dâhil işletme maliyeti hesaplamaları gönderilmiştir.

İdarenin cevabi yazısı ekindeki elektrik tüketim hesaplamaları incelendiğinde, Ekipman Güç Tablosunun aşağıdaki gibi olduğu, söz konusu tabloya ihale dokümanı kapsamında yer alan “Proje Raporu” nda yer verildiği ,

CİHAZ/EKİPMAN

GÜÇ

SAYI

ÇALIŞMA

SÜRESİ

KULLANILAN GÜÇ

İnce Izgara

1.5

1

24

36.0 kW

Konveyor

0.55

1

24

13.2 kW

Giriş Terfi Pompaları

5.5

2

24

264.0 kW

Debimetre

0.01

1

24

0.24 kW

Otomatik Tam El.,Kum ve Yağ Tut

1.85

2

24

88.8 kW

Mikser

3.3

2

24

158.4 kW

ORP metre

0.01

2

24

0.48 kW

FeC13 Tankı

0,18

1

6

1.08 kW

FeC13 Dozlama Pompası

0,016

2

24

0.768 kW

Geri Devir Pompası

7.5

4

24

720.0 kW

Oksijen Metre

0.01

2

24

0.48 kW

Mebran Grubu

0.3

6

24

43.2 kW

Monoraj Vinç

2.2

1

24

52.8 kW

Çamur Pompası

0.75

1

9.24

6.93 kW

Polielektrolit Hazırlama ünitesi

2.2

1

1.5

3.3 kW

Polielektrolit Dozlama Pompası

0.18

1

9.24

1.663 kW

Dekantör

15

1

9.24

138.6 kW

Bant Konveyor

0.55

1

9.24

5.082 kW

Vidalı Konveyor

1.5

1

9.24

13.86 kW

Mikser

3.3

1

24

79.2 kW

Deşarj Pompası

5.5

2

24

264.0 kW

Blower

15

2

24

888.0 kW

Blower

22

2

24

1056.0 kW

Diğer Aydınlatma Vs

30

1

24

720.0 kW

4556.083 kW

tesisin 1 yıllık elektrik enerjisi ihtiyacının (4557*365=) 1.663.305 kWh, 1 m3 atıksuyun arıtılması için gerekli enerji hesaplamasında dikkate alınan çalışma debisinin ise Q: 16,6 lt/sn (1431 m3/gün) olduğu görülmüştür.

İdarenin söz konusu yazısından, İdari Şartname’nin 35.1’inci maddesinin (g) bendinde yer alan “bir yıl süresince tesisin tam kapasite ile çalıştırılması” ibaresinin tesiste bulunan elektrik tüketen cihazların bir yıl süre ile 7 gün 24 saat çalıştırılacağı anlamına gelmediği, tesisteki cihazların 48 L/sn (4.147 m3/gün) debiye göre tasarlanmasına karşın fiyat dışı unsur olan elektrik tüketim giderinin tesisin tam kapasite değil ortalama kapasite [Q: 18 L/sn (1.571 m3/gün)] ile çalışacağı varsayımına göre hesaplanması gerektiği anlaşılmıştır. Ancak, ihale dokümanında, fiyat dışı unsur olan 1 yıllık işletme maliyetlerinin hesaplanmasında tesisin söz konusu debi miktarında (Q: 18 L/sn (1.571 m3/gün)) çalıştığının kabul edileceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Ayrıca, idarenin anılan yazısı ekinde bulunan güç tablosuna bakıldığında, tablodaki çalışan cihaz adedi ve çalışma süresi verilerinin idarenin, fiyat dışı unsur olan elektrik tüketim giderinin tesisin tam kapasite değil ortalama kapasite [Q: 18 L/sn (1.571 m3/gün)] ile çalışacağı varsayımına göre hesaplanması gerektiği, şeklindeki beyanı ile uyumlu olmadığı değerlendirilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler ile idarenin yazısında belirtilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde, fiyat dışı unsur olarak tarif edilen 1 yıllık işletme maliyetinin hesaplanmasında tesisin tam kapasite ile çalıştırılacağının kabul edileceği belirtilen İdari Şartnamenin 35’inci maddesindeki düzenlemenin soyut ve isteklilerce farklı şekilde anlaşılmaya açık bir düzenleme olduğu anlaşılmıştır. Nitekim yukarıda belirtildiği üzere isteklilerce de anılan düzenleme farklı şekilde anlaşılarak tesisin 1 yıllık elektrik tüketim hesaplamaları yapılmıştır. Ayrıca idarenin bahse konu cevabi yazısından, anılan düzenlemede geçen “tesisin tam kapasite ile çalıştırılması” hususunun idarece tesisin ortalama kapasite ile [Q: 18 L/sn (1.571 m3/gün)] çalıştırılması olarak kabul edildiği görülmüş olup, idarenin de düzenlemeyi farklı şekilde yorumladığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, isteklilerce ve idarece farklı yorumlanan söz konusu düzenlemenin varlığında isteklilerce eşit şartlarda elektrik tüketim değerinin hesaplanarak teklif verilmediği ve bu durumda tekliflerin sağlıklı bir şekilde değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılamayacağı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede idareye yapılan şikayet başvurusunda başvuru sahibinin bu iddiaya yer vermediği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında; “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında da; “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmayacağından, idareye şikayet başvurusunda yer verilmeyen bahse konu iddiaya ilişkin başvurunun reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin 1’inci iddiası kapsamında yapılan inceleme neticesinde yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi