KİK Kararı: 2012/UY.II-3475

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/053
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 05.09.2012
Karar No : 2012/UY.II-3475
BAŞVURU SAHİBİ:
As Yapı Müh. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., AKDENİZ SİTESİ 5022 SK. NO : 47 ANTALYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü(Tmo) Afyonkarahisar Merkez Şube Müdürlüğü, Ordu Bulvari No 42 03200 AFYONKARAHİSAR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/68112 İhale Kayıt Numaralı "Tmo Antalya Liman Tesislerinde Yer Alan, 30.000 Tonluk Yem Hammadde Depolarına Akuple Olan Gemi Yükleme Boşaltma Konveyörleri İle Bütün Çelik Konstrüksiyonların Kumlama Yöntemi İle Boya Yapılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü (TMO) Afyonkarahisar Merkez Şube Müdürlüğütarafından 22.06.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “TMO Antalya Liman Tesislerinde Yer Alan, 30.000 Tonluk Yem Hammadde Depolarına Akuple Olan Gemi Yükleme Boşaltma Konveyörleri İle Bütün Çelik Konstrüksiyonların Kumlama Yöntemi İle Boya Yapılması” ihalesine ilişkin olarak As Yapı Müh. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 01.08.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.08.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.08.2012 tarih ve 28455 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.08.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3060 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle: İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen istekli tarafından yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesi ile aynı Tebliğin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen başvuruya konu “Antalya Liman Tesislerinde Yer Alan, 30.000 Tonluk Yem Hammadde Depolarına Akuple Olan Gemi Yükleme Boşaltma Konveyörleri İle Bütün Çelik Konstrüksiyonların Kumlama Yöntemi İle Boya Yapılması” ihalesine 10 isteklinin teklif verdiği, yeterlik kriterlerini karşılayan 7 isteklinin teklif fiyatları üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 342.038,48 TL olarak hesaplandığı, bu değerin altında teklif veren 2 isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak tespit edilerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve her iki istekli tarafından yapılan açıklamalar uygun bulunarak ihalenin en düşük teklifi veren Doğuş Boya ve Kimya San. Koll. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, benzer hükümlere Yapım işleri İhaleleri uygulama Yönetmeliğinin 60 ncı maddesinde de yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

… 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

… 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kâr ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kâr ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kâr ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…” açıklamaları bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Doğuş Boya ve Kimya San. Koll. Şti. tarafından yapılan açıklama üzerinden yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Söz konusu isteklice aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenilen iş kalemine ilişkin analiz sunulduğu, bu kapsamda ayrıca referans mahiyetinde daha önce yaptığı işlere ilişkin belgelere yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu iş kalemine ilişkin analiz incelendiğinde; tiner, kum, kumlama ustası ve kumlama ustası yardımcısı girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan rayiçlerin kullanıldığı ve bunların liste halinde belirtildiği, “airless boya makinesi, kompresör ve hava tankı” girdileri için 4,49 TL bedel öngörüldüğü ve demirbaş defterine atıfta bulunulmak suretiyle bu bedelin tevsik edildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından airless boya makinesi, kompresör ve hava tankı” girdileri için öngörülen bedeli tevsiken demirbaş defterine atıfta bulunulduğu, açıklama kapsamında SMMM onaylı muavin defter ile airless boya makinesi, kompresör ve hava tankı gibi makinelerin satın alındığını gösteren SMMM onaylı faturaların sunulduğu görülmektedir. Söz konusu muavin defter ve ekindeki faturalardan ihale üzerinde bırakılan isteklinin ile airless boya makinesi, kompresör ve hava tankı gibi makinelere sahip olduğu anlaşılmakta ise de, teklifinde amortisman bedeli olarak öngördüğü 4,49 TL’lik bedele nasıl ulaşıldığı hususunda herhangi bir açıklamaya yer vermediği görülmekte olduğundan bu haliyle yapılan belgelendirmenin mevzuata uyarlık göstermediği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklaması kapsamında sunduğu hesap cetvelinde belirtilen metraj miktarı ile idarece yaklaşık maliyet hesabında öngörülen metraj miktarı mukayese edildiğinde;

İş Kalemi

Birimi

İdare Metrajı

İsteklinin Metrajı

Fark

Yüzde Cinsinden Fark

Demir imalatlarının kumlama yapılarak 250 mikron epoksi boya yapılması

m2

30.651,85

21.187,00

9.464,85

30,8

aradaki farkın % 30’un üzerinde olduğu, bu farkın istekli tarafından kendisine avantaj sağlayacak şekilde düşük alındığı anlaşılmış, bu bakımdan miktar yönüyle yapılan açıklamanın uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, gerek makine teçhizat için yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmaması gerekse isteklinin metrajı ile idarenin metrajı kıyaslandığında metraj farklılıklarının kabul edilebilir mertebelerde olmaması nedenleriyle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamanın bu haliyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Dolunay Kimya Temizlik Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklama üzerinden yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Söz konusu istekli tarafından yapılan açıklamada; açıklama istenilen “Demir İmalatlarının Kumlama yapılarak 250 mikron epoksi boya yapılması” iş kalemine ilişkin analiz, işin gerçekleştirilmesi sırasında kullanılacak makinelerin kendisine ait oluğunu gösteren noter onaylı demirbaş eşya defteri ve demirbaşlara ilişkin faturaların sunulduğu, bunun dışında ayrıca bir belgenin sunulmadığı görülmüştür.

Söz konusu isteklinin analizi incelendiğinde, istekli tarafından İller Bankasının 25.001/İB-2 ve 25.017/İB-1 pozlarından yararlanılarak analiz düzenlendiği, işçilik giderleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiçlerinin kullanıldığı, işin yapımında kullanılacağı belirtilen boya pompası ve kompresörün kendilerine ait olduğu belirtilmiş, boya pompası ve kompresörün gideri için analizinde salt amortisman bedelinin öngörüldüğü ifade edilmiştir.

Analizde, boya pompası ve kompresör için amortisman bedeli öngörüldüğü ifade edilmiş ise de, amortisman olarak öngörülen bedele nasıl ulaşıldığı hususunda herhangi bir hesaplamanın yapılmadığı, diğer bir ifade bu makineler için öngörülen amortisman bedellerine nasıl ulaşıldığının açıklanmadığı anlaşılmıştır.

Bununa birlikte Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.3 inci maddesi uyarınca, anahtar teslimi götürü bedel işlerde açıklamada bulunan istekliler tarafından, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizlerin sunulması gerekmekte olup, Dolunay Kimya Temizlik Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamadahesap cetvelinin sunulmamasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, söz konusu istekli tarafından yapılan açıklamada hesap cetvelinin sunulmadığı, işin yapımında kullanılacağı belirtilen boya pompası ve kompresör için öngörülen bedelin mevzuata uygun olarak açıklanmadığı anlaşıldığından, söz konusu isteklinin açıklamasının reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Dolunay Kimya Temizlik Ltd. Şti. ile Doğuş Boya ve Kimya San. Koll. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi