KİK Kararı: 2012/UY.II-3126

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/045
Gündem No : 82
Karar Tarihi : 01.08.2012
Karar No : 2012/UY.II-3126
BAŞVURU SAHİBİ:
Aykon Elektrik Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Elit Proje Müş. Taah. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi , CEYHUN ATIF KANSU CADDESİ 1379.SOKAK NO:19/1-2-3-4 BALGAT ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Malzeme Dairesi Başkanlığı, Talatpaşa Bulvarı Gar 06330 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/206118 İhale Kayıt Numaralı "Hasanbey Lojistik Merkezine Elektrifikasyon Sistemlerinin Teçhiz Edilmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Malzeme Dairesi Başkanlığıtarafından 07.02.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Hasanbey Lojistik Merkezine Elektrifikasyon Sistemlerinin Teçhiz Edilmesi” ihalesine ilişkin olarak Aykon Elektrik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Elit Proje Müş. Taah. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 02.07.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.07.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.07.2012tarih ve 25268sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.07.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2722sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle:ihale üzerinde bırakılan Emre Ray Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında analizlerin malzeme, işçilik, nakliye vb. maliyet girdilerini kapsayacak şekilde formata uygun olarak düzenlenmediği, analiz ekinde sunulan tedarikçi veya üretici firmalardan alınan proforma fatura, fiyat teklifi ve analizlerdeki fiyatları tevsik edici belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun düzenlenmediği, tedarikçi veya üretici firmalardan alınan proforma fatura, fiyat teklifi vb. belgeler için maliyet/satış tutarı tespit tutanakları düzenlenmediği, düzenlenenlerin de 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’na göre kontrol edilmediğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihaleye ait ihale dosyasında bulunan belgelerden ihalenin konusu “Hasanbey Lojistik Merkezine Elektrifikasyon Sistemlerinin Teçhiz Edilmesi Yapım İşi” olarak belirlenmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespitini düzenleyen 10 uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz. ” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesini düzenleyen 11 inci maddesinde “(1) (Değişik:03/07/2009-27277 R.G./1 md.) İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

(2) (Değişik:03/07/2009-27277 R.G./1 md.) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.

(3) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda yaklaşık maliyeti oluşturan unsurlar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan ilgili endeksler üzerinden güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İhale konusu iş birim fiyat üzerinden ihale edilmiş ve idarece 93 iş kalemi belirlenmiştir. İdarece yaklaşık maliyetin hesabı malzeme ve işçilik bedeli üzerinden yapılmıştır.

07.02.2012 tarihinde yapılan ihaleye 11 istekli teklif vermiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda: 3 isteklinin teklifi geçerli teklif olarak kabul edilmiş ve bu teklifler ile yaklaşık maliyete göre sınır değer 3.412.204,75 TL olarak belirlenmiştir. Teklifi bu sınır değerin altında olan Emre Ray Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ve E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti.nden 06.04.2012 tarihine kadar aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenmiştir. Emre Ray Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 04.04.2012 tarihinde açıklama için yeterli süre bulunmadığı gerekçesiyle 24.04.2012 tarihine kadar ek süre talep edilmiştir. İdare de açıklamanın 20.04.2012 tarihine kadar yapılmasını uygun bulmuştur. İdare süre uzatımını açıklama istenilen her iki istekliye de bildirmiştir. E+M Elektrik Sistem Hizmetleri Ltd. Şti.nin teklifi verilen sürede açıklama yapılmadığı gerekçesiyle ihale komisyonunca değerlendirme dışı bırakılmıştır. Başvuru sahibinin teklifi sınır değerin üzerindeki geçerli tek tekliftir. Emre Ray Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yapmış olduğu açıklama ise ihale komisyonunca uygun bulunmuş ve ihale bu istekli üzerinde bırakılmıştır.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere idarece yapılacak işlemler” başlıklı 38.1 numaralı maddesinde “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde ise “…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. ” açıklaması yer almaktadır.

İhale işlem dosyasında bulunan belgeler incelendiğinde: idarece yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında her bir iş kaleminin yaklaşık maliyete oranının tespit edildiği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği sıralı iş kalemleri listesinin oluşturulduğu, ancak iş kalemlerine ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren sıralı analiz girdileri tablosunun hazırlanmadığı, dolayısı ile tutarı kâr ve genel gider hâriç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmediği, aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi yazısı ekinde, açıklama yapılması gereken iş kalemleri listesi ile aşağıda tablo halinde gösterilen ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan Ek-Y.2 örnek analiz formatından farklı olarak düzenlenen örnek analiz formunun yer aldığı, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine ise yer verilmediği tespit edilmiştir.

Hasanbey Lojistik Köy Elektrifikasyon Proje Örnek Fiyat Analiz Formu

Birim

Fiyatlar

(TL)

Belirteç

Kalem

Birim

İşin adı

Miktar (a)

Malzeme birim fiyatı

(b)

İşçilik birim fiyatı

(c)

Toplam birim fiyat

(d=ax(b+c))

İhale üzerinde bırakılan Emre Ray Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde: açıklama istenilen iş kalemleri için idarece verilen örnek fiyat analiz formuna uygun listenin sunulduğu, listede açıklama istenilen her bir iş kalemi için malzeme ve işçilikten oluşan birim fiyatların gösterildiği, ayrıca açıklama istenilen iş kalemleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan Ek-Y.2 örnek analiz formatına uygun analizlerin sunulduğu, analiz girdilerinin bedellerinin proforma faturalar ve resmi kurum ve kuruluşların birim fiyat ve rayiçleri ile açıklandığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda anılan 45.1.2.2 ve 45.1.4 numaralı maddelerinde yer alan açıklamaya aykırı olarak, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istem yazısı ekinde, açıklama istenilmeyecek olan, tutarı kâr ve genel gider hâriç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edildiği bir belge bulunmadığından ve aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilecek ve istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmediği görüldüğünden, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda belirtilen maddelerine uygun bir şekilde, sıralı iş kalemleri listesine ek olarak sıralı analiz girdileri listesi de oluşturularak bu verilere göre aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, sıralı analiz girdileri listesinin oluşturmasının ardından elde edilen verilere göre aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:

Anılan Kanun’un 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi