KİK Kararı: 2012/UY.II-2627

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/038
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 27.06.2012
Karar No : 2012/UY.II-2627
BAŞVURU SAHİBİ:
Yazıcı İnş. Malz. Tur. Gıda Konfeksiyon ve Tic. Ltd. Şti. - Veli Sinan Ünsür Ortak Girişimi, HACI HALİL MAH. ADLİYE CAD. NO:17, KAT:1, D:4 KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı (Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı), Sirameseler Mah. Avrupa Konseyi Cad. No:3/14 Hizmet Binasi D Blok K:2 16190 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/24432 İhale Kayıt Numaralı "Kent Katı Atık Depolama Alanı 4. Aşama Z Vadisi İnşaatı Yapım İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[2104].(0199)./2012-33E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bursa Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 26.03.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kent Katı Atık Depolama Alanı 4. Aşama Z Vadisi İnşaatı Yapım İşi.” ihalesine ilişkin olarak Yazıcı İnş. Malz. Tur. Gıda Konfeksiyon ve Tic. Ltd. Şti. - Veli Sinan Ünsür Ortak Girişimi’nin 17.05.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.05.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 31.05.2012 tarih ve 20149 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.05.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihaledeki sınır değerin 4.297.577,00 TL olduğu ve bu değerin altında teklif veren tek istekli olan Ç.Y.T. Çelik Yapı Tasarım İnş. Müh. Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu; ihale dokümanı ekinde A.07, A.10, A.11, A.12, A.15, A.25, A.26, A.32, A.33, A.34, A.36, A.41 ve A.42 poz numaralı iş kalemlerine ait analizlerin bulunması nedeniyle, başvuru konusu ihaleye ait yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünün sözü edilen poz numaralı iş kalemlerinden oluştuğunun anlaşıldığı ve aşırı düşük teklif sorgulamasının bu iş kalemleri üzerinden yapılması gerekmesine karşın, idarece şikâyet başvurusuna verilen cevaptan, sadece A.03, A.07, A.10, A.32, A.33, A.34, A.37 poz numaralı yedi iş kalemi için açıklama istenildiği, diğerleri için ise açıklama istenilmediğinin anlaşıldığı, bundan dolayı söz konusu aşırı düşük teklif sorgulamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı; ayrıca, Ç.Y.T. Çelik Yapı Tasarım İnş. Müh. Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi ve geçersiz sayılarak ihalenin firmaları üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işle ilgili olarak, idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde;“2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Kent Katı Atık Depolama Alanı 4. Aşama Z Vadisi İnşaatı Yapım İşi.

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü: Yapım işinin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Kent Katı Atık Depolama Alanı Yenikent Mah. 2. Gündoğdu Sok. Osmangazi / Bursa…” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde;“19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyon kararına göre, başvuru konusu ihaleye teklif veren dokuz istekliden, Remzi Sütçü (Remzi Sütçü İnş. Taah.)-Fettah Bilaloğlu (Bilaloğlu İnş. Taah. Tic.) İş Ortaklığının teklifi, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunması nedeniyle; Şenol Beken (Beken Mühendislik İnş. Taah. Tic.) ile Yidem İnş. Mob. Dek. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifleri ise iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Teklifleri değerlendirme dışı bırakılan istekliler hariç bırakıldığında, geriye kalan altı adet geçerli teklif üzerinden yapılan hesap sonucunda, söz konusu ihalede oluşan sınır değer 4.297.577,83 TL olmaktadır. İdarece Kuruma gönderilen ihale işlem dosyasında bulunan 12.04.2012 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısından, bu değerin altında teklif veren tek istekli olan Ç.Y.T. Çelik Yapı Tasarım İnş. Müh. Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve ihale komisyon kararına göre söz konusu firmanın sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunarak ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Ç.Y.T. Çelik Yapı Tasarım İnş. Müh. Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne tebliğ edilen 12.04.2012 tarihli aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında, “…vermiş olduğunuz teklif, 4734 Sayılı Kamu ihale Kanunun 38. maddesi gereği aşırı düşük teklif sayılmaktadır. 30/07/2010 tarihli ve 27657 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 2. maddesi doğrultusunda, ekte sunulan sıra no 7, 10, 3, 34, 33, 37 ve 32 iş kaleminin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizler hususunda belgelere dayalı olarak yazılı açıklamalarınızı en geç 24/04/2011 tarihi saat 17:00’a kadar Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’na bağlı İhale Şartname Hazırlama Şube Müdürlüğü’ne getirmeniz tarafınıza tebliğ olunur.” ifadesi yer almaktadır.

Söz konusu yazının ekinde ise bir adet sıralı iş kalemleri listesi ile açıklama talep edilen yedi adet iş kalemine ait analiz format örneği bulunmaktadır.

Aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekindeki “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” başlıklı belgede yer alan tabloda, yaklaşık maliyet cetvelinde olduğu gibi, 42 adet iş kalemi mevcuttur. Söz konusu iş kalemlerinin, tutarlara göre büyükten küçüğe doğru sıralandığı, her birinin tutarının yaklaşık maliyete oranının ve bu oranların kümülatif toplamlarının gösterildiği belirlenmiştir. Bahsi geçen sıralı iş kalemleri listesine göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi olarak, açıklama yapılması gereken toplam yedi adet iş kalemi vardır ve bunlar, tutarlar itibariyle büyükten küçüğe doğru A07, A10, A03, A34, A33, A37 ve A32 poz numaralı kalemlerden oluşmaktadır. Yaklaşık maliyet cetvelinde bulunan tutarlar üzerinden yapılan incelemede, idarece yapılan sıralı iş kalemleri listesinin doğru bir şekilde oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif sorgulaması yazısının ekinde, “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” başlıklı belge haricinde, mezkûr yedi kaleme ilişkin olarak idarece hazırlanmış, birim ve miktar içeren ancak birim fiyat içermeyen analiz örnekleri bulunmaktadır. Söz konusu analiz örnekleri içinde, sadece “A10 (İnşaat alanındaki kil imalatı üzerine ve ayrıca zemin suyu drenaj kanallarına 16-32 mm çapında drenaj malzemesi temini, nakli ve serilmesi)” iş kalemine ait analizde bulunan “15.140 (Makine ile serpme)” girdisi için “Açıklama yapılması istenilmeyecektir.” notu bulunmakta, diğer analiz girdileri için ise böyle bir not bulunmamaktadır.

Konuyla ilgili olarak, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38 inci maddesinde; “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması,

Mezkûr Tebliğin“Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan açıklamalarına uygun olarak, gerek ihale onay belgesi ekinde, gerekse aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında ilgili istekliye tebliğ edilen belgeler arasında, açıklama yapılması istenen iş kalemlerinin belirtildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile açıklama yapılması istenen ve istenmeyen girdilerin belirtildiği analiz örneklerinin bulunduğu görüldüğünden, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması işleminin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yapılan tespit doğrultusunda, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan Ç.Y.T. Çelik Yapı Tasarım İnş. Müh. Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklama aşağıda incelenmiştir:

Adı geçen isteklinin 24.04.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, teklif birim fiyat listesi, rayiç listesi, açıklama yapılması istenen yedi iş kalemine ait fiyat analizleri ve bunlarda bulunan girdilere ait yardımcı fiyat analizleri, beş adet proforma fatura veya fiyat teklifi ile bunlara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları bulunmaktadır.

Buna göre, idarece açıklama yapılması istenilen yedi iş kalemine ait analizlerin tek tek incelenmesi neticesinde aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir.

a) “A07 (İnşaat alanı dışından kil temini, nakli, depolama alan tabanına ve seddelerine serilmesi)” iş kalemi için yapılan analiz ve alt analizlerin açılımı aşağıdaki gibidir.

A07:

İnşaat alanı dışından kil temini, nakli, depolama alan tabanına ve seddelerine serilmesi

Piyasa teklifi:

Kil malzeme bedeli

15.140:

Makine ile serme

03.508:

1 saatlik motor greyder ücreti

04.109:

Mazot

04.109:

Mazot

01.404:

Operatör makinist

01.408:

Yağcı

03.5081:

Greyder

Yukarıda belirtilen tabloda bulunan 15.140 poz numaralı girdiye ait yardımcı analizde yer alan 03.508 poz numaralı girdinin analizinde bulunan “04.109 (Mazot)” girdisi için 3,29 TL teklif edildiği görülmektedir. Bahsi geçen girdi için teklif edilen 3,29 TL tutarındaki birim fiyat, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından mezkûr poz için yayımlanan 2011 yılı birim fiyatıdır. Bu konuyla ilgili olarak, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 numaralı maddesinde; “İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2012 yılı birim fiyatları Nisan ayında yayımlandığı görülmektedir. İhale ilanı, 01.03.2012 tarihinde; ihale ise 26.03.2012 tarihinde yapılmıştır. Dolayısıyla, ilanın verildiği tarihte Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2012 yılı birim fiyatları yayımlanmamış olduğundan, ihale üzerinde bırakılan firmanın bu iş kaleminde ve aşağıda belirtilecek diğer kalemlerde 2011 yılı birim fiyatlarını kullanarak açıklama yapmış olmasının mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıdaki tabloda belirtilen 01.404 ve 01.408 poz numaralı işçilik girdileri ile söz konusu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan diğer bütün işçilik girdileri için, 2012 yılının ilk yarısında geçerli olan asgari ücret üzerinden tespit edilen bir saatlik asgari işçilik ücreti olan 3,94 TL’nin teklif edildiği ve bu durumun Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.9 numaralı maddesinde bulunan “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklamasına uygun olduğu belirlenmiştir.

Tekrar yukarıdaki tabloda bulunan “A07 (İnşaat alanı dışından kil temini, nakli, depolama alan tabanına ve seddelerine serilmesi” iş kaleminin analizine bakıldığında, sözü edilen analizde yer alan ikinci girdi, piyasadan teklif alınan kil malzemesine aittir. Bahsi geçen malzeme için piyasadan alınan proforma faturanın SMMM tarafından onaylı olduğu ve belge üzerinde ilgili SMMM beyanının bulunduğu görülmüştür.

Ancak, söz konusu girdinin, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında istekliye verilen analiz formatındaki birimi “m³” olmasına karşın, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından, bahsi geçen malzeme için piyasadan alınan proforma faturadaki teklif edilen 3,80 TL tutarındaki birim fiyata ait birimin “ton” olduğu görülmektedir. “A07 (İnşaat alanı dışından kil temini, nakli, depolama alan tabanına ve seddelerine serilmesi” iş kalemine ait analizde ise, teklif edilen birim fiyat “m³” üzerinden 6,08 TL’dir. Analizde, “3,80 TL/Ton x 1,60=6,08 TL/m³” ibaresi vardır. Aşağıda görülecek, A10 poz numaralı iş kaleminde yer alan çakıl taşı malzemesi için de teklifin “ton” birimi üzerinden alındığı, buna karşın bu malzemenin de “1,60” ile çarpılarak m³’e çevrildiği görülmektedir. İlgili analizlerde, bahsi geçen malzemeler için “ton” birimi üzerinden alınan tekliflerin neden “1,60” ile çarpılarak m³’e çevrildiği hususunda herhangi bir izahat bulunmamaktadır. Ancak, yapılan incelemede, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan birim fiyat listesinde, kum, çakıl, mıcır, kil vb. malzemelerin yoğunluğu hususunda; “1,600 ton/m³” bilgisi bulunmaktadır. Bu bilgi doğrultusunda, “ton” birimi üzerinden teklif alınan malzemenin “m³” birimine çevrilmesi hususunda, söz konusu istekli tarafından yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Söz konusu iş kalemine ilişkin olarak sunulan proforma faturada mevzuata aykırı bir durum tespit edilmediğinden, “A07 (İnşaat alanı dışından kil temini, nakli, depolama alan tabanına ve seddelerine serilmesi)” iş kalemi için yapılan açıklamanın mevzuat açısından uygun olduğu neticesine ulaşılmıştır.

b) “A10 (İnşaat alanında kil imalatı üzerine ve ayrıca zemin suyu drenaj kanallarına 16-32 mm çapında drenaj malzemesi temini, nakli ve serilmesi)” iş kalemi için yapılan analiz ve alt analizlerin açılımı aşağıdaki gibidir.

A10:

İnşaat alanında kil imalatı üzerine ve ayrıca zemin suyu drenaj kanallarına 16-32 mm çapında drenaj malzemesi temini, nakli ve serilmesi

Piyasa teklifi:

16-32 drenaj malzemesi bedeli

15.146/K:

Makine ile yükleme, boşaltma ve figüre

01.501:

Düz işçi

03.521:

Lastik tekerlekli yükleyici

04.109:

Mazot

04.109:

Mazot

01.404:

Operatör makinist

01.408:

Yağcı

03.021:

Lastik tekerli yükleyici

15.150/K:

Figüre minha

15.140:

Makine ile serme

03.508:

1 saatlik motor greyder ücreti

04.109:

Mazot

04.109:

Mazot

01.404:

Operatör makinist

01.408:

Yağcı

03.508.1:

Greyder

07.005/K:

Nakliye

Yukarıda belirtilen 15.146/K poz numaralı girdinin alt girdisi olan 03.521 poz numaralı kalemde de 2011 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı ve bu durumun mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Nakliye ile ilgili 07.005/K poz numaralı girdide ise, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında verilen analiz örneğindeki formülün kullanıldığı görülmüştür. Sonuç olarak, mezkûr girdilerle ilgili olarak mevzuata aykırı bir duruma rastlanılmamıştır.

Ancak, piyasadan teklif alınan “16-32 drenaj malzemesi” girdisinin, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında istekliye verilen analiz formatındaki birimi “m³” olmasına karşın, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından, bahsi geçen malzeme için alınan proforma faturadaki teklif edilen birim fiyata ait birimin “ton” olduğu görülmektedir. Söz konusu proforma faturada teklif edilen birim fiyatlar, “Depo teslim: 6,00 TL/Ton; Nakliye dahil şantiyeye teslim: 8,00 TL/Ton” şeklindedir.

“A10 (İnşaat alanında kil imalatı üzerine ve ayrıca zemin suyu drenaj kanallarına 16-32 mm çapında drenaj malzemesi temini, nakli ve serilmesi)” iş kalemine ait analizde ise, teklif edilen birim fiyat “m³” üzerinden 9,60 TL’dir. Analizde, “6,00 TL/Ton x 1,60=9,60 TL/m³” ibaresi vardır. Yukarıda belirtilen, A07 poz numaralı iş kaleminde yer alan kil malzemesi için yapılan açıklamada olduğu gibi, bu malzemenin de “1,60” ile çarpılarak m³’e çevrildiği ve Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan birim fiyat listesinde bulunan bilgi doğrultusunda bu işlemin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Söz konusu iş kalemine ilişkin olarak sunulan proforma faturada mevzuata aykırı bir durum tespit edilmediğinden, “A10 (İnşaat alanında kil imalatı üzerine ve ayrıca zemin suyu drenaj kanallarına 16-32 mm çapında drenaj malzemesi temini, nakli ve serilmesi)” iş kalemi için yapılan açıklamanın mevzuat açısından uygun olduğu neticesine ulaşılmıştır.

c) “A03 (İnşaat alanında yumuşak ve sert toprak zeminde kazı yapılması, dolguda kullanılması veya toprak döküm yerinde depolanması)” iş kalemi için yapılan analiz ve alt analizlerin açılımı aşağıdaki gibidir.

A03:

İnşaat alanında yumuşak ve sert toprak zeminde kazı yapılması, dolguda kullanılması veya toprak döküm yerinde depolanması

03.501:

Ekskavatörün 1 saatlik ücreti

04.109:

Mazot

04.109:

Mazot

01.404:

Operatör makinist

01.408:

Yağcı

03.021:

Formen

03.5011:

Ekskavatör

01.501

Düz işçi

Yukarıda belirtilen 03.501 poz numaralı girdide 2011 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı ve bu durumun, yukarıda belirtildiği gibi, mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Aynı girdide bulunan ekskavatör için kullanılan poz numarası 03.5011 olmasına karşın böyle bir poz numarası Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan pozlar arasında tespit edilmemiştir. 03.501 poz numaralı iş kaleminin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan analizinde bulunan ekskavatör girdisinin poz numarası 03.001’dir ve 2011 yılı birim fiyatlarına göre bu girdinin birim fiyatı 20,20 TL olmaktadır. Ancak, ihale üzerinde bırakılan firmanın bahsi geçen girdi için teklif ettiği tutar 5,77 TL’dir. Buna karşın, sözü edilen analizde, ekskavatör girdisi için “şirket malı ” ibaresi vardır. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan 22.02.2011 tarihli faturada, bir adet ekskavatörün alış fiyatının 42.000,00 TL olduğu görülmekte ve bu alıma ilişkin kaydın bulunduğu SMMM onaylı demirbaş listesinin teklif açıklaması kapsamında sunulduğu görülmektedir. Dolayısıyla, alış fiyatı üzerinden yapılan hesap sonucunda, istekli tarafından teklif edilen tutarın doğru olduğu ve ekskavatörle ilgili açıklamanın mevzuat açısından uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

d) “A32 (Aşınma ile BSK kaplama yapılması)”, “A33 (Asfalt betonu binder ile kaplama yapılması)” ve “A34 (Bitümlü temel ile kaplama yapılması)” iş kalemleri ile ilgili olarak sunulan analizlerde tek bir kalem vardır ve işin cinsi kısmında “İdare fiyatları” ibaresi bulunmaktadır.

Zikredilen üç iş kalemi için aşırı düşük teklif sorgulaması yazısı ekinde bulunan idarece hazırlanan analiz örnekleri de istekli tarafından sunulan analiz içeriğine sahiptir ve tek bir girdiden oluşmaktadır.

İhale dokümanı kapsamında bulunan “Birim Fiyat Tarif Cetveli” başlıklı belgede, yukarıda belirtilen A32, A33 ve A34 poz numaralı üç iş kaleminin imalat tarifleri için 8, 9 ve 10 numaralı fiyat analizlerine atıfta bulunulmuştur. Bu doğrultuda, ihale dokümanı dâhilinde isteklilere verilen 12 adet analiz formatı örneği içinde yer alan “fiyat analizi-8”, “fiyat analizi-9” ve “fiyat analizi-10” başlıklı belgelerde, bahsi geçen üç iş kalemine ait imalatların tarifinin; “Bitümlü karışımın temini, yükleme, boşaltma, serme, sıkıştırma ve nakliyesi için gerekli her türlü işçilik, malzeme, makine, ekipman, akaryakıt masrafları ile müteahhit genel gider ve karı dahil 1 ton bedelidir. Su nakli fiyata dahil değildir. Malzeme karışımları Karayolları Teknik Şartnamesine uygun olacaktır” şeklinde yapıldığı görülmektedir.

Buna göre, bahsi geçen üç iş kalemine ait imalatların, malzeme, malzemenin nakli, serilmesi ve sıkıştırılması işlemleri ile bu işlemlerin yapılabilmesi için gerekli işçilik ve makine girdilerinden oluştuğu anlaşılmaktadır.

Buna karşın, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından bahsi geçen üç iş kalemi için sunulan analizlerde, yukarıda belirtildiği gibi, tek bir girdi bulunmaktadır. Söz konusu girdiler için teklif edilen birim fiyatların ise, piyasadan alınan “proforma fatura” başlığına sahip olan, ancak “fiyat teklifi” hüviyetinde olduğu anlaşılan belgelerden aktarıldığı görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan “A32 (Aşınma ile BSK kaplama yapılması)”, “A33 (Asfalt betonu binder ile kaplama yapılması)” ve “A34 (Bitümlü temel ile kaplama yapılması)” iş kalemlerine ait fiyat tekliflerinde de, malzeme, nakil, serme ve sıkıştırma işlemlerinin tamamının tek bir kalemde gösterildiği ve alt girdilere yer verilmediği belirlenmiştir.

Konuyla ilgili olarak, Kamu İhale Genel Tebliğinin “45.1.13” numaralı maddesinin son fıkrasında; “…Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.” açıklaması,

Zikredilen Tebliğ açıklamasına göre, üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyata ilişkin bir analiz yapılmasına gerek bulunmamakta ve fiyat teklifi, açıklamanın belgelendirilmesi açısından yeterli olmaktadır. Lâkin, idarece açıklama yapılması istenen her üç iş kalemi de söz konusu Tebliğ açıklamasındaki tarifin dışında kalan, inşaat mahallinde ifası gerçekleştirilecek işlerdir. Bundan dolayı, her ne kadar idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yazısı ekinde istekliye verilen analiz formatında tek bir girdi bulunduğu görülse de, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını kamu ihale mevzuatına göre yapmaları gerektiğinden, başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan mezkûr analizlerde, idarece yapılan fiyat analizlerinde bulunan imalat tariflerindeki girdilere yer verilmediği ve bundan dolayı bir analizde olması gereken ayrıntının mevcut olmamasından dolayı birim fiyatın nasıl oluştuğu hususunun anlaşılamaması sebebiyle, başvuru sahibince sunulan analizlerin analiz formatına uygun olmadığı ve dolayısıyla da mevzuata aykırı oldukları sonucuna varılmıştır.

e) “A37 (Depolama alanı inşaat alanında uygun nitelikli olmayan ve kullanılmayan toprağın veya yumuşak kayanın döküm yerine nakli)” iş kalemi için yapılan analizin açılımı aşağıdaki gibidir.

A37:

Depolama alanı inşaat alanında uygun nitelikli olmayan ve kullanılmayan toprağın veya yumuşak kayanın döküm yerine nakli

07.005/K-1:

TCK

M=1800

K=161

A=1

F=1,250,00034K*√M-0,00425*K

F=1,000,00034161*√1800-0,00425*161

İstekli tarafından teklif edilen 1,64 TL tutarındaki birim fiyatın, F=1,000,00034K*√M-0,00425*K formülüne göre yapılan hesap sonucunda bulunduğu anlaşılmaktadır. İşlem aşağıdaki gibidir:

“(1,00 x 0,00034 x 161 x √1800)-(0,00425 x 161)=

1,64”

Ancak, söz konusu iş kalemi için idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında verilen analiz örneği aşağıdaki gibidir.

A37:

Depolama alanı inşaat alanında uygun nitelikli olmayan ve kullanılmayan toprağın veya yumuşak kayanın döküm yerine nakli

07.005/K-1:

TCK

M=1800

K=161

A=1

F=1,250,00034K*√M-0,00425*K

F=1,250,00034161*√1800-0,00425*161

Buna göre, “(1,250,00034161*√1800)-(0,00425*161)” işlemi sonucunda çıkan sonuç, 2,22 TL’dir.

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan birim fiyat listesinde, “07.005/K-1” numaralı pozla ilgili olarak, ihaleli işlerin birim fiyatının hesaplanması hakkında,F=1,250,00034K*√M-0,00425*K formülü vardır.

Dolayısıyla, hem idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında istekliye verilen analiz örneğinde, hem de Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan birim fiyat listesinde, söz konusu poza ait formülde, 1,00 yerine 1,25 katsayısı vardır ve ihale üzerinde bırakılan firmanın, bahsi geçen katsayıyı 1,25 yerine 1,00 şeklinde almak suretiyle nakliye bedelini hesaplamasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan Ç.Y.T. Çelik Yapı Tasarım İnş. Müh. Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılmış olan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği ve bu sebeple söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ç.Y.T. Çelik Yapı Tasarım İnş. Müh. Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi