KİK Kararı: 2012/UY.II-1949

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/025
Gündem No : 99
Karar Tarihi : 30.04.2012
Karar No : 2012/UY.II-1949
BAŞVURU SAHİBİ:
Kıcıman Tel Sanayi Ve Ticaret A.Ş., TEPE PRİME İŞ MERKEZİ M.KEMAL MAHALLESİ NO:266 A BLOK KAT:16 D.89 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Uşak İl Afet Ve Acil Durum Müdürlüğü, Ünalan Karakıran 42 64100 UŞAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/8519 İhale Kayıt Numaralı "Merkez Bağbaşı Köyü Kaya Düşmesi Önleyici Çelik Ağ Yapılması İşi İle Merkez Bağbaşı,Dağdemirler Ve Paşacıoğlu Köyü Horozdamları Mevkiinde Kaya Kırımı Yapılması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.04.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[1388].(0229)./2012-28Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Uşak İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğütarafından 14.02.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Merkez Bağbaşı Köyü Kaya Düşmesi Önleyici Çelik Ağ Yapılması İşi İle Merkez Bağbaşı, Dağdemirler ve Paşacıoğlu Köyü Horozdamları Mevkiinde Kaya Kırımı Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Kıcıman Tel Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin 19.03.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.03.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.04.2012tarih ve 13538sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.04.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif değerlendirmesinin doğru olmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının tekrar incelenmesi ve değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde, ihale konusu işin adı, “Merkez Bağbaşı Köyü Kaya Düşmesi Önleyici Çelik Ağ Yapılması İşi ile Merkez Bağbaşı, Dağdemirler ve Paşacıoğlu Köyü Horozdamları Mevkiinde Kaya Kırımı Yapılması İşi” olarak; miktarı ve türü de, “ Şev Yüzeyinin Tel Ağ İle Kaplanması 5000 m2, El veya Kompresörle Patlayıcı Madde Kullanmadan Sert Kaya Kazılması 400 m3, El İle Yapılan Serbest Kazılar Sonucu Çıkan Malzemenin 10 Km ye Kadar Taşınması 400 m3.” olarak belirlenmiştir.

14.02.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin PHİ Yapı İnş. Müh. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, kararın 15.02.2012 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı, söz konusu karara ilişkin kesinleşen ihale kararının isteklilere 16.02.2012 tarihinde faks yoluyla gönderildiği, başvuru sahibi Kıcıman Tel Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin faks yoluyla itirazı üzerine idarece söz konusu istekliye gönderilen 22.02.2012 tarih ve 157 sayılı yazıda, kesinleşen ihale kararının sehven gönderildiği, itirazın değerlendirilerek aşırı düşük teklif incelemesi yapıldıktan sonra gerekli bilgilerin verileceğinin bildirildiği, idarece PHİ Yapı İnş. Müh. San. ve Tic. A.Ş.’ye gönderilen 17.02.2012 tarih ve 156 sayılı yazıda, söz konusu isteklinin teklifinin en avantajlı birinci teklif olarak belirlendiği, verilen teklifin sınır değerin altında kaldığı, kesinleşen ihale kararının sehven gönderildiği, sehven gönderilen kararın dikkate alınmaması ve “ söz konusu ihaleyle ilgili olarak verilen aşırı düşük teklifin savunmasının bildirilmesi” hususuna yer verildiği, PHİ Yapı İnş. Müh. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 27.02.2012 tarihli “analiz bilgilendirme raporu” başlıklı yazı ekinde verilen aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülerek 08.03.2012 tarihli ikinci ihale komisyon kararı ile ihalenin bir kez daha PHİ Yapı İnş. Müh. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Kıcıman Tel Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin teklifinin de ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, söz konusu kararın aynı gün ihale yetkilince onaylanarak 09.03.2012 tarihinde faks yoluyla isteklilere gönderildiği görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında, yaklaşık maliyet hesabına ilişkin olarak ihale onay belgesine, sadece inşaat iş kaleminden oluşan ve alt kalemleri belirtilmeyen yaklaşık maliyet icmal tablosuna ve “şev yüzeyinin tel ağ ile kaplanması”, “el veya kompresörle patlayıcı madde kullanmadan sert kaya kazılması” ile “el ile yapılan serbest kazılar sonucu çıkan malzemenin 10 kilometreye kadar taşınması” iş kalemlerinden oluşan, söz konusu iş kalemlerinin tutarlarının da belirtildiği, pursantaj tablosuna yer verildiği,

İhale onay belgesi ekinde yer alan belgeler ile ihale dokümanının incelenmesi neticesinde; inceleme konusu ihalede, “ 5000 m2 Şev Yüzeyinin Tel Ağ İle Kaplanması” iş kaleminin yaklaşık maliyet içerisindeki tutarının, 106.875,00 TL olduğu ve nakliye dahil pursantajının % 85,53 olarak hesaplandığı görülmekle birlikte, söz konusu iş kaleminin alt kalemlerinin yaklaşık maliyet hesabında tutar ve oran olarak belirtilmediği,

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen PHİ Yapı İnş. Müh. San. ve Tic. A.Ş.’ye gönderilen 17.02.2012 tarih ve 156 sayılı yazıda, sadece söz konusu isteklinin teklifinin en avantajlı birinci teklif olarak belirlendiği, verilen teklifin sınır değerin altında kaldığı, kesinleşen ihale kararının sehven gönderildiği, sehven gönderilen kararın dikkate alınmaması ve “ söz konusu ihaleyle ilgili olarak verilen aşırı düşük teklifin savunmasının bildirilmesi” hususuna yer verildiği, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ 38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır… ” açıklaması,

Anılan Tebliğin “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir….” açıklaması yer almaktadır.

Bu çerçevede, 30.07.2010 tarih ve 27567 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve yukarıda değinilen Tebliğ maddelerinde değişiklik öngören düzenleme ile idarelerin, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” oluşturmasının zorunlu kılındığı; ayrıca, aşırı düşük teklif sorgulamalarında, idarelerce isteklilerin hangi iş kalemleri ve hangi analiz girdileri esasında sorgulamaya tabi tutulması gerektiğine (sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden idarece belirlenen sıralı iş kalemleri/grupları listesinden hareketle yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren kalem/gruplar, yine idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri tablosu” kullanılarak bu iş kalemi/gruplarına ait analizlerde yer alan ve tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ünün üzerinde olan girdiler gibi) yönelik birtakım yeni kriterlerin getirildiği görülmektedir.

İncelemeye konu ihalede de aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi aşamasında, yukarıda değinilen Tebliğ hükümlerinin göz önünde bulundurulması gerektiği açıktır.

Bununla birlikte, şikayete konu ihalede, idare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında, kamu ihale mevzuatında öngörülen sıralı iş kalemleri/grupları listesi ile sıralı analiz girdileri tablosunun oluşturulmadığı, bunun yanında Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 38 inci maddesi ile 45 inci maddesinin 45.1.2.1, 45.1.2.2 ve 45.1.2.3 numaralı alt bentlerine göre, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden açıklama istenecek ve istenmeyecek iş kalemleri ve analiz girdilerinin belirlenmesi için idarece yapılması gereken çalışmanın yapılmadığı, özellikle yaklaşık maliyetin % 85,53’ünü oluşturan ve teklifte en önemli iş kalemi olduğu anlaşılan “5000 m2 Şev Yüzeyinin Tel Ağ İle Kaplanması” iş kalemine ait ayrıntılı analizlerin ve analiz girdilerinin belirlenmediği, diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında, yukarıda aktarılan Tebliğin ilgili maddesi uyarınca istekliye süre verilmediği, bu itibarla aşırı düşük teklif sorgulamasının anılan Tebliğ açıklamalarına uygun olarak düzenlenmediği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, idare tarafından yaklaşık maliyetin oluşturulması ve aşırı düşük teklif sorgulamasının gerçekleştirilmesi aşamasında tesis edilen bu işlemlerin, kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler doğrultusunda, idarece Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda belirtilen maddelerine uygun olarak, sıralı iş grupları listesi ve sıralı analiz girdileri listesinin oluşturulması ve bu verilere göre, mevzuata uygun olarak aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı hazırlanarak yapılacak aşırı düşük teklif sorgulaması doğrultusunda işlem yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, sıralı iş grupları listesi ve sıralı analiz girdileri listesinin oluşturmasının ardından elde edilen verilere göre aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi