KİK Kararı: 2012/UY.II-1686

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/022
Gündem No : 98
Karar Tarihi : 09.04.2012
Karar No : 2012/UY.II-1686
BAŞVURU SAHİBİ:
Mesut Cansoylu, 1.ANAFARTALAR MAHALLESİ VAKIFİŞHANI KAT:6 NO:611 MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Manisa İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği, Akmescİt Mah. İzmir Cad. No: 311 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/204742 İhale Kayıt Numaralı "Manisa Merkez Teknik Ve Endüstri Meslek Lisesi Onarımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

04.04.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[1071].(0265)./2012-18Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Manisa İl Özel İdaresi Genel Sekreterliğitarafından 11.01.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Manisa Merkez Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Mesut Cansoylu’nun 24.02.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.02.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.03.2012tarih ve 9987sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.03.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanına ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, açıklamada yer verilen miktar ve metrajların istikrarlı olarak düşük tutulduğuiddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup benzer düzenlemeler, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde de yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;_“45.1._4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

_Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)_Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.”

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması,

Yer almaktadır.

İhale dosyası incelendiğinde, idarece teklif sınır değeri katsayısının (N) 1,00 olarak, aşırı düşük teklif sınır değerinin ise 115.939,80 TL olarak belirlendiği, yapılan hesaplamada bu tutarın doğru hesaplandığının belirlendiği, söz konusu tutarın altında teklif veren 6 isteklinin sorgulamaya tabi tutulduğu, 6 istekliden yalnızca ihale üzerinde kalan istekli ve Günin İnş. Müh. Mim. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif açıklamasını sunduğu, bu açıklamalardan ihale üzerinde kalan isteklinin açıklamasının idarece kabul edildiği, ancak Günin İnş. Müh. Mim. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif açıklamasının ise 727-519 poz numaralı 1Kv Yer Altı Kablo, Kolon ve Besleme Hattı iş kalemi için, idarece 150,00 mt. öngörülmesine karşın, isteklice 45,77 mt. öngörülmesi nedeniyle idarece kabul edilmediği ve ihalenin neticelendirildiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde kalan isteklinin 13.01.2012 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, teklif sorgulama yazısının ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenmeyen analiz girdileri ve boş analiz formatlarına yer verildiği, teklif sorgulama yazısının ekinde inşaat imalatlarına ilişkin 10 iş kalemi ve tesisat imalatlarına ilişkin 10 iş kalemi olmak üzere toplam 20 iş kaleminin açıklamanın konusunu oluşturduğu ve anılan isteklinin açıklamasını idareye sunduğu görülmüştür.

İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, tüm iş kalemleri için analiz yapıldığı, analizlerin iş tariflerine uygun olduğu, analizlerde yer alan analiz girdilerinin bir kısmının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2011 yılı birim fiyatları ile açıklandığı, dikkate alınan birim fiyatların yayımlanan resmi fiyatlar ile uyumlu olduğu, analiz girdilerinin bir kısmı için ise piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınmış proforma faturaların sunulduğu, proforma faturalarda yer alan fiyat ve miktarların analizler ile uyumlu olduğu ayrıca anılan proforma faturaların ilgili mevzuat hükmüne uygun olarak tanzim edildiği, açıklamada yer alan işçilik ücretleri için saatlik 3,94 TL bedel öngörüldüğü, bu tutarın ise saatlik asgari ücrete eşit olduğu tespit edilmiştir.

İhalede teklif türünün anahtar teslimi götürü bedel olduğu, bu durumda, ihale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların hesaplanması, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmekte olup, bundan dolayı iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplamasının çoğu zaman birbiri ile örtüşmeyeceği görülmüştür.

İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan teklif açıklamasında yer verilen miktar ve metrajlar incelendiğinde; yalnızca 2 iş kalemi için idarece öngörülenden daha düşük bir miktar öngörüldüğü, aşağıdaki tabloda da görüleceği üzere, söz konusu farklılığın, idarece belirlenen birim fiyatlara göre 194,69 TL tutarında bir düşüklüğe yol açtığı, teklif açıklamasındaki 10 iş kaleminde ise idarece öngörülenden daha yüksek miktarların öngörüldüğü, teklif açıklamasında daha yüksek bir miktara yer verilerek açıklanan bu miktar farklılıklarının, idarece belirlenen birim fiyatlara göre 660,16 TL tutarında bir yüksekliğe neden olduğu, bulunan tutarlar karşılaştırıldığında, isteklinin açıklamasında, idarece öngörülenden daha farklı miktarlara yer verilerek açıklanan iş kalemlerinin, isteklinin teklifinde 465,48 TL tutarında bir yüksekliğe neden olduğu, özetle, söz konusu teklif açıklamasında, isteklinin ihale konusu işteki iş kalemlerinin miktarlarında kendisine avantaj sağlayacak ve sistemli bir düşüklüğün olmadığı, bir başka deyişle başvuruya konu teklif açıklamasında ise imalatlara ilişkin miktarların, idarece hesaplanan miktarlardan, yalnızca makul ve kabul edilebilir ölçüde farklı olduğu ayrıca bu miktar farklılıklarının isteklinin teklifinde 465,48 TL tutarında bir yüksekliğe neden olduğu anlaşılmıştır.

Teklif açıklamasında, idarece öngörülen miktarlardan daha düşük miktarlara yer verilen iş kalemleri;

İş Kalemi

Birimi

Yaklaşık Maliyette Öngörülen Miktar

İstekli Tarafından Öngörülen Miktar

İdarenin Miktarları (-) İsteklinin Miktarları

İdarece Belirlenen Birim Fiyatlar (TL)

Miktar Farklılıkların Parasal Karşılığı (TL)

28.097

m2

210,80

210,00

0,80

59,61

47,69

880.964

mt

185,00

180,00

5,00

29,40

147,00

Toplam Tutar

194,69

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasının toplam 20 iş kaleminden oluştuğu, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, tüm iş kalemleri için analiz yapıldığı, analizlerin yayımlanmış kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatları ve piyasadan alınmış proforma faturalar yoluyla yapıldığı, açıklamaların tevsikinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde yapıldığı, teklif açıklamasında yalnızca 2 iş kaleminde idarece belirlenen miktarların altında bir miktara, 10 iş kaleminde ise idarece belirlenen miktarların üzerinde bir miktara yer verildiği, toplamda söz konusu miktar farklılıklarının, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinde 465,48 TL tutarında bir yüksekliğe neden olduğu, bir başka deyişle, söz konusu teklif açıklamasında, isteklinin ihale konusu işteki iş kalemlerinin miktarlarında kendisine avantaj sağlayacak ve sistemli bir düşüklüğün olmadığı görüldüğünden, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanına ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu anlaşılarak, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi