KİK Kararı: 2012/UY.II-1412

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/019
Gündem No : 83
Karar Tarihi : 19.03.2012
Karar No : 2012/UY.II-1412
BAŞVURU SAHİBİ:
Balcıoğulları İnşaat Ve Yapı Malz. Gıda Elekt. Teks. Nak. ve Tic. Ltd. Şti., YEŞİLTEPE HİZMET GRUPLARI SİTESİ 1.CADDE 2.SOKAK NO:8 MALATYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yakınca Belediye Başkanlığı (Mali Hizmetler Müdürlüğü), Yakınkent Cad 1.Cad 44920 MALATYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/169894 İhale Kayıt Numaralı "Yenimahalle Ve Berkyiğit Yanı Kilittaş Ve Döşenmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[884].(0264)./2012-10Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Yakınca Belediye Başkanlığı (Mali Hizmetler Müdürlüğü)tarafından 14.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yenimahalle ve Berkyiğit Yanı Kilittaş ve Döşenmesi” ihalesine ilişkin olarak Balcıoğulları İnşaat ve Yapı Malz. Gıda Elekt. Teks. Nak. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 21.02.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.02.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.02.2012tarih ve 8099sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan Çalışkan İş. Mak. Ltd. Şti. firmasının aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yaptığı açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 ve 45 inci maddelerine uygun olmadığı, anılan firmanın verdiği imalat miktarlarının idarenin belirlediği imalat miktarlarına göre çok daha az olduğu, anılan firmanın aşırı düşük teklif sorgulamasına vermiş olduğu açıklamaların mevzuat hükümleri doğrultusunda tekrar incelenmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde; ihale konusu işin adının; “Yenimahalle ve Berkyiğit Yanı Kilittaş ve Döşenmesi” olarak belirlendiği, aynı şartnamenin 19 uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün “anahtar teslim götürü bedel” olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.

Şikâyet konusu ihaleye ilişkin 22.11.2011 tarihinde Balcıoğulları İnş. Yapı Malz. Ltd. Şti. tarafından Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş, 2012/UY.II-419 karar nolu Kamu İhale Kurulu kararı ile “…idarenin yaklaşık maliyetin oluşturulması ve aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemlerinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 38, 45.1.2.1, 45.1.2.2 ve 45.1.2.3 üncü maddelerine uygun olarak gerçekleştirmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.1 ve 45.1.2.2 nci maddesi çerçevesinde açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/ grupları ile analiz girdilerinin belirlenmesi ve elde edilen verilere göre aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden yeniden açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” denilerek düzeltici işlem yönünde karar verilmiştir.

Dört isteklinin teklif verdiği başvuruya konu ihalede, ihale komisyonunca bütün isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilerek bu teklifler üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 249.091,57 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif verdiği anlaşılan Met-Hac İnşaat Gıda Tar. Ür. Mad. Hayv. Ürt. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile Çalışkan İş Mak. İnş. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu**,** Met Hac Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklama uygun bulunmayarak teklifi reddedildiği**,** Çalışkan İş Mak. İnş. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklama uygun bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır**.**

4734 sayılı Kanunun “aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, benzer hükümler Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde de yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

… 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

… 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

…45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir...

… 45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir….” açıklamaları bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan 4 adet iş kalemine ilişkin analiz incelendiğinde**;**

Açıklama kapsamında toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulmadığı,

Açıklama istenen iş kalemlerinden “Analiz 1” poz nolu “8 cm lik renkli kilittaş döşenmesi” iş kalemine ilişkin sunulan analiz incelendiğinde, “8 cm yüksekliğinde beton parke taşı (renkli)”nın proforma fatura ile tevsik edildiğinin belirtildiği, ancak isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil eden proforma faturada “8 cm natürel kilit taşı” adında iki farklı fiyat teklifinin verildiği, açıklama istenen “beton parke taşı”nı tevsiken sunulan proforma faturada beton parke taşının renkli olduğuna ilişkin herhangi bir bilginin yer almadığı, yine idarece hazırlanan analiz formatında iş kaleminin 1 m2 sinin imalatı için 0,5 saat kaldırımcı ustası, 0,75 saat düz işçi ve 0,25 saat düz işçi çalıştırılması gerektiğinin belirtildiği, 2011 yılı saatlik asgari ücretin 3,72 olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda, 1 m2 “8 cm lik renkli kilittaş döşenmesi” imalatı için kullanılacak işçilik ücretinin en düşük 5,58 TL olabileceği (0,503,72 + 0,753,72 + 0,25*3,72 =5,58), ancak isteklice 1 m2 birim imalatta kullanılacak işçilik tutarının 1,6 TL olarak öngörüldüğü, bir diğer hesaplamayla 1 m2 imalat için toplam 1,5 saat işçilik gerektiği (0,5 +0,75+ 0,25=1,5), teklif edilen 1,6 TL bedelin saatlik olarak 1,07 TL ye karşılık geldiği (1,6/1,5=1,07) ve bu fiyatın 2011 yılı saatlik asgari işçilik ücretinin altında kaldığı, sonuç olarak “Analiz 1” poz nolu “8 cm lik renkli kilittaş döşenmesi” iş kalemine ilişkin isteklice yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

Açıklama istenen iş kalemlerinden 18.189 poz nolu “parke kaldırım sökülmesi ve 5 km nakli” iş kalemine ilişkin idarece hazırlanan analiz formatında analiz girdisi olarak 2 adet “düz işçi”nin yer aldığı, söz konusu iş kalemine ait isteklice sunulan açıklamada, imalatın el ile yapılamayacağı, ayrıca elle parke sökülmesi sonucunda kamyona yüklemenin nasıl yapılacağının da idarece belirtilmediği, bu sebeplerle parke kaldırım sökülmesi işinin makine ile yapılıp kamyona yüklenebileceğinin analiz kapsamında açıklandığı, bunun sonucunda iş kalemine ait girdinin “beko loder kepçe ile taş dökümü ve yükleme, sökülen taşın 5 km nakli”şeklinde istekli tarafından yeniden düzenlendiği ve teklif edilen fiyatın proforma fatura ile tevsik edildiğinin analizde belirtildiği, proforma fatura incelendiğinde 1 aylık beko loder ve kamyon kiralarının içerisinde operatör ve şoför ücretlerinin de yer aldığının proforma faturayı düzenleyen firma tarafından belirtildiği, analiz kapsamında beko loder makinanın 1saatlik çalışma ücretinin 42,338 TL olarak hesaplandığı ve beko loderin 1 saatte tükettiği mazotun 6 LT olarak öngörüldüğü, ancak beko loderin 1 saatte tükettiği yakıtın 6 lt olacağını tevsiken herhangi bir belgenin sunulmadığı, aynı şekilde isteklinin belirlediği “1 m2 parke kaldırımın makine ile sökülmesi” analiz girdisine aitbirim teklif fiyat hesaplanırken makinenin 1 saatte yükleyebileceği parke taşı miktarının 40 m2 olarak öngörüldüğü, ancak bunu tevsiken herhangi bir belgenin sunulmadığı, sonuç olarak 18.189 poz nolu “parke kaldırım sökülmesi ve 5 km nakli” iş kalemine ilişkin isteklice yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği**,**

17.170/MK poz numaralı “renkli beton bordür döşenmesi” iş kalemine ilişkin yapılan açıklamada analiz girdilerinden olan işçilik ücretleri ve 10.010/MK poz numaralı “400 Doz İnce Harç” için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2011 yılı kârsız birim fiyatlarla açıklama yapıldığı, 04.032/05A poz numaralı “renkli beton bordür” analiz girdisinin ise proforma fatura ile tevsik edildiği ve söz konusu iş kalemine ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata aykırı herhangi bir hususun bulunmadığı**,**

“Analiz 4” poz nolu “8 cm lik gri kilittaş döşenmesi” iş kalemine ait analiz girdilerinden “8 cm yüksekliğinde beton parke taşının(gri)” proforma fatura ile tevsik edildiğinin analizde belirtildiği, ancak isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil eden proforma faturada “8 cm natürel kilit taşı” adında 0,21 TL/Adet ve 0,22 TL/Adet şeklinde iki farklı fiyat verildiği ve isteklice 0,21 TL/Adet ile açıklama yapıldığı, bahse konu iş kaleminin 1 m2 sinin imalatı için 0,5 saat kaldırımcı ustası, 0,75 saat düz işçi ve 0,25 saat düz işçi çalıştırılması gerektiğinin idarece belirtildiği, 2011 yılı saatlik asgari ücretin 3,72 olduğu göz önünde bulundurulduğunda 1 m2 “8 cm lik Gri Kilittaş Döşenmesi” imalatı için kullanılacak işçilik ücretinin en düşük 5,58 TL olabileceği (0,503,72 + 0,753,72 + 0,25*3,72 =5,58), ancak isteklice söz konusu 1 m2 birim imalatta kullanılacak işçilik tutarının 1,6 TL olarak öngörüldüğü, bir diğer hesaplamayla 1 m2 imalat için toplam 1,5 saat işçilik gerektiği (0,5 +0,75+ 0,25=1,5), teklif edilen 1,6 TL bedelin saatlik olarak 1,07 TL ye karşılık geldiği (1,6/1,5=1,07) ve bu fiyatın 2011 yılı saatlik asgari işçilik ücretinin altında kaldığı, sonuç olarak “Analiz 4” poz nolu “8 cm lik gri kilittaş döşenmesi” iş kalemine ilişkin isteklice yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

Tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan Çalışkan İş. Mak. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Çalışkan İş. Mak. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi