KİK Kararı: 2012/UY.II-1410

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/019
Gündem No : 81
Karar Tarihi : 19.03.2012
Karar No : 2012/UY.II-1410
BAŞVURU SAHİBİ:
Taşkın Bayrak, Mithatpaşa Mah. Hayribey Sok. Bölge Çalışma Müd. Binası Kat : 1 No : 13 ZONGULDAK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çatalağzı Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Merkez Mahallesı Atatürk Caddesı 51 67150 ZONGULDAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/10043 İhale Kayıt Numaralı "Betonarme Ve Biriket Duvar Yapılması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[918].(0258)./2012-13Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çatalağzı Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğütarafından 02.02.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Betonarme ve Biriket Duvar Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Taşkın Bayrak’ın 14.02.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.02.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.02.2012tarih ve 8514sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İdareye yaptıkları şikâyet başvurusunun, şikâyet konusu ettikleri kararı alan ihale komisyonunca incelenip sonuçlandırılmasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı olduğu,

2. İhale uhdesinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, bu nedenle teklifinin reddedilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin şikâyet başvurusunun ihale komisyonunca incelendiği, başvuruyu sonuçlandıran kararın ihale komisyonunca alındığı ve kararın ihale yetkilisi tarafından onaylandığı görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Şikâyet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1) İhalelere ilişkin olarak öncelikle ihaleyi yapan idareye şikâyet başvurusunda bulunulur. Bu şikâyet başvuruları, süresinde ve usulüne uygun sözleşme imzalanmadan önce yapılmış olması halinde idare tarafından incelenerek sonuçlandırılır.

(2) 8 inci maddede belirtilen ve dilekçe ile ekinde yer alması zorunlu olan bilgi ve belgeleri içermeyen şikâyet başvurularında, söz konusu eksiklikler başvuru süresinin sonuna kadar başvuru sahibi tarafından giderilebilir. Eksikliklerin başvuru süresi içerisinde tamamlanmaması halinde idare tarafından başvurunun reddine karar verilir.

(3) İdare tarafından yapılan inceleme sonucunda on gün içerisinde 11 inci maddedeki kararlardan biri alınarak başvuru sonuçlandırılır. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.

(4) İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır.” hükmü bulunmaktadır.

Anılan düzenlemeden, ihaleye ilişkin yapılacak şikâyet başvurularının mevzuatın öngördüğü şekil şartlarını karşılaması kaydıyla idarece incelenerek sonuçlandırılacağı, incelemenin ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabileceği ve yapılan inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınacağı anlaşılmaktadır.

Şikâyet konusu ihalede, şikâyet başvurusunun incelemesi, ihale yetkilisince görevlendirilen ihale komisyonunca yapılmış, diğer bir ifadeyle, ihale komisyonu üyeleri görevlendirilmiş raportörler olarak şikâyet başvurusunu incelemiş ve ihale yetkilisi, yapılan inceleme neticesinde komisyonca alınan kararı uygun bularak onaylamıştır.

Bu itibarla, yapılan açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, şikâyet başvurusu üzerine idarece gerçekleştirilen işlemlerde anılan Yönetmelik hükmüne aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “ Betonarme ve Biriket Duvar Yapılması İşi” şeklinde belirtildiği; 19 uncu maddesinden teklif ve sözleşme türünün anahtar teslimi götürü bedel teklif ve sözleşme olacağı, sözleşme tasarısının 9 uncu maddesinden, işe sözleşmenin imzalanmasından itibaren 5 gün içinde yer teslimi yapılarak başlanacağı ve işin süresinin 45 gün olduğu anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde; “İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Yönetmeliğin zikredilen maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı; bu kapsamda anahtar teslimi götürü bedel işlerde teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizlerin, ayrıca analiz girdi maliyetlerini tevsik eden belgelerin istenileceği, idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin 45.1.1 inci alt maddesinde yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin, yine madde metninde belirtilen hesaplamalar neticesinde bulunacak sınır değere göre tespit edileceği belirtilmektedir.

Bu bağlamda, idarece geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucunda; aşırı düşük teklif sınır değerinin 37.791,74TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif veren Öz İnş. Tur. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sorgulamaya tabi tutulduğu, bunun üzerine anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını verilen süre içerisinde idareye sunduğu ve idarece yapılan değerlendirme neticesinde; ihalenin, açıklaması uygun bulunan Öz İnş. Tur. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdarenin sorgulama yazısı incelendiğinde; 3 adet iş kaleminin (C20-25 (BS 20) betonu (16.058/1A), Düz yüzeyli betonarme kalıbı (21.011) ve Beton briket ile duvar yapılması (18.303/MK))sorgulamaya tabi tutulduğu, ancak, anılan iş kalemlerinde bulunan, açıklama istenilmeyecek girdilerin belirtilmediği görülmüştür. Yapılan incelemede, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinin yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturduğu tespit edildiğinden, idarenin bu işleminin anılan Tebliğin 45.1.2 nci maddesine uygun olduğu, bununla birlikte, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin yazı ekinde belirtilmemesinin bahse konu Tebliğ maddesindeki açıklamaya uygun olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, idarenin sorgulama yazısı ekinde, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen yapım işi bünyesinde bulunan iş kalemlerine ait metrajlara yer verildiği görülmüş olup, bu durumun da mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

İdarenin aşırı düşük teklif sorgulaması işlemine ilişkin yapılan tespitler dikkate alındığında, sorgulamanın yeniden, usulüne uygun bir şekilde yapılması gerektiği değerlendirilmekle birlikte, ihale uhdesinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yapılacak incelemede, idarenin sözü edilen işleminde tespit edilen eksikliklerden kaynaklanan mevzuata aykırılıkların dışında aykırılıkların bulunduğunun tespiti halinde, sorgulamanın yeniden yapılması suretiyle istekliye açıklama yapması için ikinci bir imkan verilmesi yerinde olmayacaktır. Nitekim isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda, idarenin sorgulama işleminde tespit edilen usul eksikliklerinden kaynaklanmayan mevzuata aykırılıklar tespit edilmiş olup, buna yönelik inceleme ve değerlendirmeye aşağıda yer verilmiştir.

İhale uhdesinde kalan istekli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, teklif icmalini, iş kalemi girdilerinden kereste ve betonarme çubuğuna ilişkin Stok Tespit Tutanağını (Ek-O.8) ve söz konusu yapı malzemelerine ait 08.01.2012 tarihli alış faturasını sunmuştur. Açıklama kapsamında sunulan teklif icmali incelendiğinde, idarece sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinin girdi miktar ve tutarlarına yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde; “…45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

…

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

…

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

…

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir..” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde istekli tarafından verilen aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

a) İdarece sorgulamaya tabi tutulan üç iş kalemi bünyesinde bulunan düz işçi çalışması girdileri için 3,80 TL fiyat teklif edildiği, ihale tarihi (02.02.2012 ) itibariyle geçerli olan brüt asgari ücretin 886,50 TL, saatlik ücretin ise (886,50/7,5/30=) 3,94 TL olduğu dikkate alındığında, isteklinin düz işçi çalışmasına ilişkin açıklamasının Tebliğin 45.1.9 uncu maddesine uygun olmadığı,

b) Açıklama kapsamında sunulan teklif icmalinde, idarece sorgulamaya tabi tutulan düz yüzeyli betonarme kalıbı yapılması (21.011 poz numaralı) iş kalemi bünyesinde yer alan çam kereste (2. sınıf) malzemesi girdisi için, anılan malzemenin stoklarında bulunduğu gerekçesiyle, maliyet öngörülmediği, bu şekilde yapılan açıklamanın kabulünün mümkün olmadığı,

Ayrıca, açıklama kapsamında sunulan Stok Tespit Tutanağının (Ek-O.8) son geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak tanzim edilmediği, bu durumun gerek tutanağın 3. maddesinde yer alan defter bilgilerinden (2012 dönemi yevmiye ve envanter defteri bilgilerine yer verilmiş) gerekse tutanak ekinde bulunan 08.01.2012 tarihli alış faturasından anlaşıldığı, neticede, anılan tutanağın mevzuata uygun hazırlanmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, mevzuata uygun aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan istekliye ait teklifin Tebliğin 45.1.14 üncü maddesi uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, mevzuata uygun şekilde aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı anlaşılan Öz İnş. Tur. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait teklifin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

GEREKÇEDE KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen iddialara ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karar ile, ihale üzerinde bırakılan istekli Öz İnş. Tur. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususunda “ düzeltici işlem belirlenmesine ” kararı verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5. maddesinde;

“** İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir** . Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kâr ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10x1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları

kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.”,

45.1.9. maddesinde;“İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları içinBayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda , teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.”,

Açıklamaları yer almaktadır.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin olarak, idarece yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarının 2010 yılı birim fiyatları esas alınarak hesaplandığı, söz konusu ihalenin ilanının 25.01.2012 tarihinde KİK bülteninde yayınlandığı ve ihalenin de 02.02.2012 tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

2012 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarının 01.01.2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 30.03.2012 tarihinde yayımlandığı hususu göz önüne alındığında, ihale ilan tarihi 25.01.2012 ile ihale tarihi olan 02.02.2012 tarihi itibariyle anılan 2012 yılı birim fiyatlarının henüz yayınlanmış olması nedeniyle tekliflerin bedelleri içindeki 2011 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, yukarıda belirtilen isteklinin analizleri üzerinden yaptığı açıklamalarında, 01.01.2012-30.06.2012 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verdikleri gerekçesiyle de, anılan isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak anılan Kurul Kararının ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçelerinden biri olan; “ İdarece sorgulamaya tabi tutulan üç iş kalemi bünyesinde bulunan düz işçi çalışması girdileri için 3,80 TL fiyat teklif edildiği, ihale tarihi (02.02.2012 ) itibariyle geçerli olan brüt asgari ücretin 886,50 TL, saatlik ücretin ise (886,50/7,5/30=) 3,94 TL olduğu dikkate alındığında, isteklinin düz işçi çalışmasına ilişkin açıklamasının Tebliğin 45.1.9 uncu maddesine uygun olmadığı ” değerlendirmesine ilişkin olarak, anılan istekli tarafından 2011 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik saat ücretleri kabul edilmekte iken, aynı isteklinin analizleri üzerinden yapılan açıklamalarında 01.01.2012-30.06.2012 tarihleri arasında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif verildiği gerekçesiyle, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Ancak, anılan Kurul kararında yer alan bu husus tekliflerin değerlendirilmesinde ve aşırı düşük teklif açıklamasının kabulünde çelişkiye yol açmaktadır. İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında 2010 yılı birim fiyatları esas alınırken, her bir iş kalemini oluşturan birim fiyatların analizleri incelendiğinde, analiz girdileri içerisinde yer alan ve fiyatı oluşturan düz işçi saatlik ücretinin 2010 yılı rayiçlerinde yer alan bedel (3,41 TL/saat) olduğu görülecektir. Buna karşın istekliler tarafından yapılan açıklamalarda, iş kaleminin yayınlanmış birim fiyat şeklinde sunulduğunda, o birim fiyat içinde yer alan bileşenlerden birisinin de (malzeme, makine, işçilik, vb. gibi) saatlik işçilik ücreti olduğu ve 2011 yılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yayımlamış olduğu rayiçlerin esas alındığının görüleceği, ancak iş kalemine ilişkin analiz sunması nedeniyle ve analizin bileşenlerini oluşturan analiz ve alt analizlerde de işçilik gideri olarak daha önce yayınlanmış birim fiyat içinde kullandığı Bayındırlık Bakanlığı 2011 yılı birim fiyatlarına belirlenmesine esas işçilik ücretini kullanamamasının hukuka uyarlığı bulunmadığı gibi sözleşmenin uygulanması aşamasında da sorun yaratacaktır.

Bir başka anlatımla, istekliler tarafından teklif bedelini oluşturan birtakım imalatlara ilişkin yapılan aşırı düşük açıklamalarında, teklif fiyatlarını kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlamış birim fiyatların kârlı ve/veya kârsız tutarını veya bu kârsız tutara isteklinin belirlediği miktarda kâr ekleyerek oluşturduğu fiyatların geçerli kabul edilmesine rağmen, aynı fiyatlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında, istekli tarafından fiyatların alt analizlerde açık olarak gösterilmesi durumunda kabul edilmemesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Başka bir ifadeyle; 2011 Yılı Birim Fiyatı içerisinde yer alan saatlik işçilik rayici olan 3,80 TL/saat kabul edilir iken, bu teklif fiyatlara ilişkin olarak, istekliler tarafından oluşturulan analiz ve alt analizlerdeki işçiliğin 1 saatlik rayiç ücreti 3,94 TL/saat ten aşağı olamaz demenin, hukuka uyarlılığı bulunmamaktadır. Böyle bir uygulamanın varlığı halinde, bir ihalede iki farklı fiyatta iki farklı işçilik ücreti olacağından, sözleşmenin uygulaması sırasındaki yeni fiyat uygulamalarında, yüklenici ile idare arasında sorunların çıkacağı aşikardır.

Anılan Tebliğ açıklamasından da anlaşılacağı üzere, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, idarece açıklanması istenilen iş kalemine ilişkin olarak, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılması durumunda (Kâr hariç veya Kâr ilave edilerek) analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, analiz düzenlenmesinin zorunlu olduğu hallerde de iş kalemini oluştururken, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarından yararlanılabileceği, dolayısıyla iş kaleminin bileşenlerini oluşturan alt analizlerde, işçilik ücretleri olarak 2011 yılı birim fiyatlarında kullanılan işçilik ücretlerinin kullanılmasının yerinde olduğu, anılan Kurul kararının aksine gerek aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde, gerek sözleşmenin uygulanmasında, gerek isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasında, gerekse de eşit muamele açısından uygulama birliğinin sağlanacağı değerlendirildiğinden, belirtilen isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasındaki işçiliklerin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçeleri olarak Kararda yer alan tespit ve değerlendirmelere katılmakla beraber, “ İdarece sorgulamaya tabi tutulan üç iş kalemi bünyesinde bulunan düz işçi çalışması girdileri için 3,80 TL fiyat teklif edildiği, ihale tarihi (02.02.2012 ) itibariyle geçerli olan brüt asgari ücretin 886,50 TL, saatlik ücretin ise (886,50/7,5/30=) 3,94 TL olduğu dikkate alındığında, isteklinin düz işçi çalışmasına ilişkin açıklamasının Tebliğin 45.1.9 uncu maddesine uygun olmadığı ,” g erekçesinin anılan isteklinin aşırı düşük teklif aşamasında elenme gerekçesi olmaması, aksine söz konusu açıklamanın kabul edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi