KİK Kararı: 2012/UY.II-1140

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/015
Gündem No : 76
Karar Tarihi : 27.02.2012
Karar No : 2012/UY.II-1140 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Sözmen İnşaat Taah. Ve Tic. Ltd. Şti., CEYHUN ATIF KANSU CADDESİ BAYRAKTAR İŞ MERKEZİ NO:114-G/1 BALGAT / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Emlak Ve İnşaat Dairesi Başkanlığı İhale Şube Müdürlüğü, Ülkü Mahallesi Hipodrum Caddesi 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/159640 İhale Kayıt Numaralı "Kaklık (Denizli) Lojistik Merk.İlave Saha Betonlanması,Drenaj Kanalları İstinat Ve İhata Duvarı, Yükleme Rampası, Lojistik Hizmet Birimleri Binası,Mevcut Peronların Uzatılması, Menfez Ve 3 Adet Güvenlik Kulübesi Yapımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[389].(0264)./2012-7Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

TCDD Emlak ve İnşaat Dairesi Başkanlığı İhale Şube Müdürlüğütarafından 15.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kaklık (Denizli) Lojistik Merk.İlave Saha Betonlanması, Drenaj Kanalları İstinat ve İhata Duvarı, Yükleme Rampası, Lojistik Hizmet Birimleri Binası, Mevcut Peronların Uzatılması, Menfez ve 3 Adet Güvenlik Kulübesi Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Sözmen İnşaat Taah. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin 05.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 20.01.2012tarih ve 3100sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

Bahse konu ihalede aynı iş kalemine farklı fiyat teklifi verdikleri gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak birim fiyat teklif cetvelinde farklı iş gruplarında yer alan aynı iş kalemi için ayrı satır açıldığı, bu şekilde ayrı satır açılan iş kalemlerinin imalatının yapılacağı yer ve zemin şartlarına bağlı olarak farklılık arzetmesi nedeniyle aynı poza ilişkin farklı birim fiyat teklif ettikleri, kaldı ki kamu ihale mevzuatında aynı poz numaralarına farklı fiyat teklif verilemeyeceğine ilişkin hüküm veya düzenlemenin yer almadığı; öte yandan, özel teknik şartnamede yer alan; “Keşiflerde aynı iş kalemlerine (pozlara) farklı teklif fiyatları verilmeyecek, aynı teklif fiyatları verilecektir.” şeklinde düzenlemede “keşif” ibaresinin bulunduğu, ancak kamu ihale mevzuatında “keşif” kavramının bulunmaması nedeniyle söz konusu düzenlemenin idareyi ilgilendirdiğini düşündükleri, “keşif” kelimesi yerine kamu ihale mevzuatında yer alan “birim fiyat teklif cetveli” ifadesi kullanılmış olması durumunda tekliflerini buna uygun verecekleri, nitekim ihaleye teklif veren 7 isteklinin aynı gerekçe ile değerlendirme dışı bırakıldığı ve bu da söz konusu 7 isteklinin “keşif” ifadesini “birim fiyat teklif cetveli” olarak yorumlamadığını gösterdiği, sonuç olarak tekliflerinin anılan gerekçe değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata uyarlık göstermediğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikâyet konusu işin “Kaklık (Denizli) Lojistik Merkezi İlave Saha Betonlanması, Drenaj Kanalları İstinat ve İhata Duvarı, Yükleme Rampası, Lojistik Hizmet Birimleri Binası, Mevcut Peronların Uzatılması, Menfez ve 3 Adet Güvenlik Kulübesi Yapımı İşi” olduğu, idari şartnamede isteklilerin tekliflerini her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerinin düzenlendiği, ihale dokümanı kapsamında verilen özel şartnamenin 5 inci fıkrasında “Keşiflerde aynı iş kalemlerine (pozlara) farklı teklif fiyatları verilmeyecek aynı teklif fiyatları verilecektir” düzenlemesinin yer aldığı, bu kapsamda ve 914 adet iş kaleminin yer aldığı birim fiyat teklif cetvelinde aynı iş kalemleri için ayrı satırlar açıldığı görülmüştür.

Uyuşmazlığa konu 14.001 pozlu iş kalemi için açılan satırlar aşağıda yer almaktadır.

Sıra No

Iş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (Para birimi belirtilerek)

Tutarı (Para birimi belirtilerek)

1

14.001

El ile Yumuşak Toprak Kazılması

M3

42,700

…

…

….

…

…

90

14.001

El ile Yumuşak Toprak Kazılması

M3

45,200

…

…

….

…

…

147

14.001

El ile Yumuşak Toprak Kazılması

M3

13,230

…

…

….

…

…

914

…

….

…

…

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

Başvuru sahibine ait birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde;14.001 poz numaralı “El ile yumuşak toprak kazılması” iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinin 1 inci 90 ıncı ve 147 nci sıralarda olmak üzere 3 adet satır açıldığı, başvuru sahibince söz konusu iş kalemine ilişkin olarak 1 inci satırda 9,50 TL, 90 ıncı ve 147 nci satırlarda ise 7,00 TL birim fiyat teklif edildiği, 15.001/1A poz numaralı “Makina ile yumuşak ve sert toprak kazısı” iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinin 2 nci, 91 inci, 177 nci ve 208 inci sıralarında olmak üzere 4 adet satırın açıldığı, başvuru sahibince söz konusu iş kalemine ilişkin olarak tüm satırlarda 3,00 TL birim fiyat teklif edildiği, 15.001/2B poz numaralı “makina ile her derinlikte yumuşak ve sert toprağın kazılması” iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinin 3 üncü, 92 nci, 148 inci, 178 inci ve 196 ncı sıralarında olmak üzere 5 adet satırın açıldığı, başvuru sahibince söz konusu iş kalemine ilişkin olarak tüm satırlarda 3,00 TL birim fiyat teklif edildiği, 15.140/4 poz numaralı “makina ile tuvenan kum-çakıl temin edilip, makina ile serme sulama ve sıkıştırma yapılması” iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinin 5 inci, 93 üncü, 150 nci, 179 uncu, 197 nci, 211 inci, 264 üncü ve 286 ncı sıralarında olmak üzere 8 adet satırın açıldığı, başvuru sahibince söz konusu iş kalemine ilişkin olarak tüm satırlarda 12,00 TL birim fiyat teklif edildiği, 15.140/8 poz numaralı “çakıl ile drenaj yapılması” iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinin 6 ncı ve 94 üncü sıralarında olmak üzere 2 adet satırın açıldığı, başvuru sahibince söz konusu iş kalemine ilişkin olarak tüm satırlarda 15,00 TL birim fiyat teklif edildiği, 16.002/MK poz numaralı “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinin 7 nci, 95 inci, 151 inci, 181 inci, 198 inci, 213 üncü, 225 inci, 237 nci, 249 uncu ve 289 uncu sıralarında olmak üzere 10 adet satırın açıldığı başvuru sahibince söz konusu iş kalemine ilişkin olarak tüm satırlarda 75,00 TL birim fiyat teklif edildiği;15.044/A poz numaralı “makina ile reglaj yapılması” iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinin 180 inci, 210 uncu, 224 üncü, 236 ncı ve 248 inci sıralarında olmak üzere 5 adet satırın açıldığı, başvuru sahibince söz konusu iş kalemine ilişkin olarak tüm satırlarda 0,25 TL birim fiyat teklif edildiği, özetle 14.001 poz numaralı iş kalemi dışındaki iş kalemlerinde aynı fiyat teklif edildiği görülmüştür.

İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen özel şartnamede yer alan “Keşiflerde aynı iş kalemlerine (pozlara) farklı teklif fiyatları verilmeyecek, aynı teklif fiyatları verilecektir.” şeklindeki düzenlemede geçen “keşif” ibaresinin doğrudan birim fiyat teklif cetveli anlamına gelmediği, bununla birlikte, birim fiyat teklif cetvelinde aynı iş kalemine ilişkin farklı satırlar açılmasının isteklileri farklı teklifler vermeye yönlendirdiği anlaşılmıştır. Nitekim başvuru sahibi dahil, ihaleye teklif veren 10 istekliden 7 sinin bu düzenlemeye uygun teklif vermediği, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan aynı pozlu iş kalemleri için farklı fiyat teklif verdiği, diğer bir ifade ile özel şartnamede yer alan düzenlemeyi dikkate almadığı ya da bu ifadeden idarenin iradesinin tam olarak ne olduğunu anlamadığı ve bunun neticesinde idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmektedir.

4734 sayılı Kanunun “Temel ilkelerin” sayıldığı 5 nci maddesinde idarelerce ihalelerde rekabeti sağlama görevi verilmiştir. Rekabeti sağlama görevinin yerine getirilmesi noktasında en temel görev, ihale dokümanın isteklilerin anlayabileceği şekilde açık ve net ifadelerle hazırlanması, yeterlik kriterlerinin mevzuata uygun olarak ve kamu yararı gözetilerek belirlenmesi, ihaleye teklif verebilecek muhtemel bütün firmaların bu ihaleden haberdar olunmasını sağlamak şeklindedir.

Somut olayda, idarece tesis edilen işlemlerden, esasen iradesinin birim fiyat teklif cetvelinde aynı iş kalemleri için farklı satır açılsa da isteklilerin aynı birim fiyatı teklif etmesini temin etme olduğu anlaşılmaktadır. Bu noktada, iradesine uygun olarak birim fiyat teklif cetvelinde her bir iş kalemi için tek bir satır açılmış olması durumunda hem istediği şekilde teklif alınma işlemi gerçekleşmiş hem de hiçbir istekli bu hataya düşmemiş ve bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmamış olacaktı. Ancak, idarece hem birim fiyat teklif cetvelinde aynı iş kalemleri açılarak isteklilerin farklı fiyat teklif vermesine zemin hazırladığı hem de özel şartnamede muğlak ifadeler kullanarak iradesini net bir şekilde ortaya koymadığı, bunun sonucunda 10 istekliden 7 sinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, başvuruya konu ihalede anılan gerekçelerle temel ilkelerin ihlal edildiği sonucuna varılmış olup, bu nedenle iptal edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuruya konu ihale ilişkin olarak Kurul çoğunluğunca; “…İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen özel şartnamede yer alan “Keşiflerde aynı iş kalemlerine (pozlara) farklı teklif fiyatları verilmeyecek, aynı teklif fiyatları verilecektir.” şeklindeki düzenlemede geçen “keşif” ibaresinin doğrudan birim fiyat teklif cetveli anlamına gelmediği, bununla birlikte, birim fiyat teklif cetvelinde aynı iş kalemine ilişkin farklı satırların açılması isteklileri farklı teklifler vermeye yönlendirdiği anlaşılmıştır….

4734 sayılı Kanunun “Temel ilkelerin” sayıldığı 5 nci maddesinde idarelerce ihalelerde rekabeti sağlama görevi verilmiştir. Rekabeti sağlama görevinin yerine getirilmesi noktasında en temel görev, ihale dokümanın isteklilerin anlayabileceği şekilde açık ve net ifadelerle hazırlanması, yeterlik kriterlerinin mevzuata uygun olarak ve kamu yararı gözetilerek belirlenmesi, ihaleye teklif verebilecek muhtemel bütün firmaların bu ihaleden haberdar olunmasını sağlamak şeklindedir.

Somut olayda, idarece tesis edilen işlemlerden, esasen iradesinin birim fiyat teklif cetvelinde aynı iş kalemleri için farklı satır açılsa da isteklilerin aynı birim fiyatı teklif etmesini temin etme olduğu anlaşılmaktadır. Bu noktada, iradesine uygun olarak birim fiyat teklif cetvelinde her bir iş kalemi için tek bir satır açılmış olması durumunda hem istediği şekilde teklif alınma işlemi gerçekleşmiş hem de hiçbir istekli bu hataya düşmemiş ve bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmamış olacaktı. Ancak, idarece hem birim fiyat teklif cetvelinde aynı iş kalemleri açılarak isteklilerin farklı fiyat teklif vermesine zemin hazırladığı hem de özel şartnamede muğlak ifadeler kullanarak iradesi net bir şekilde ortaya koymadığı, bunun sonucunda 10 istekliden 7 sinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, başvuruya konu ihalede anılan gerekçelerle temel ilkelerin ihlal edildiği sonucuna varılmış olup, bu nedenle iptal edilmesi gerekmektedir. ” gerekçelerine dayanılarak söz konusu ihalenin iptaline karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçesi olarak gösterilen 14.001 poz numaralı iş kaleminin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenerek yayımlanmış bir birim fiyat olduğu ve söz konusu birim fiyatın anılan Bakanlıkça “ El ile yumuşak toprak kazılması (gevşek ve bitkisel toprak, gevşek silt, kum ve benzeri zeminler) ” şeklinde tanımlandığı, birim fiyat tarifinin “ Kazının yapılması, taşıtlara yükleme ve boşaltılması veya 4 metreye kadar atılması, depo, imla veya sedde yerinde serilmesi, imalat veya inşaat yapıldıktan sonra kazı yerinde kalan boşlukların doldurulması bunların düzeltilmesi için her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, (taşımalar hariç) 1 m³ fiyatı:

Ölçü :Kazının hacmi kazı projesi üzerinden hesaplanır.

1) Makine ile kazı yapılmasının mümkün olmadığı(makinenin giremediği, girmesine müsaade edilmeyen veya ulaşımın sağlanamadığı iş mahallerinde) veya makineli kazı yapılması halinde telafisi mümkün olmayan zararların oluşmaması için (koruma ve SİT alanları vb.) yapı denetim elemanı tarafından, yerinde yapılacak tespit ve teknik gerekçeleri belirtmek ve idarenin onayının alınmasından sonra el ile kazı birim fiyatı uygulanır.

2) Kazı miktarı toplamı 10.000 m³ü aştığı takdirde, 10.000 m³ ü aşan miktar için,kazı ne ile yapılmış olursa olsun “makine ile kazı birim fiyatı”, ilk 10.000 m³ ü için ise (a) fıkrasındaki hüküm uygulanır.

a) Kazı miktarı toplamı 10.000 m³ den az olduğu takdirde, kazının; el ile yapılan miktarı için “el ile kazı birim fiyatı”, makine ile yapılan miktarı için ise “makine ile kazı birim fiyatı” uygulanır.” şeklinde yapıldığı, 2011 yılı birim fiyatının da 9,50 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca birim fiyat tarifi ve yapım şartları yayımlanan söz konusu iş kalemine ilişkin Ülke sathında geçerli tek bir birim fiyatın belirlendiği, bu iş kaleminin hangi coğrafik koordinatta yapıldığının öneminin olmadığı, esas itibari ile bu iş kaleminin birim fiyatını belirleyen faktörün “ kazının yapılacağı zeminin niteliği olduğu ” anlaşılmaktadır.

İdarece söz konusu iş kalemine birim fiyat teklif cetvelinin 1 inci, 90 ncı ve 147 inci satırlarında yer verildiği, bu noktada birim fiyat tarifi ve yapım şartları belli olan söz konusu iş kaleminin hangi iş grubu kapsamında ve nerede yapıldığının bir öneminin olmadığı, esas olan hangi zeminde çalışacağı hususunun olduğu, idarece bu iş kaleminin yapılacağı zeminin “ yumuşak toprak ” olarak belirlendiği, yapılacak işin ise “ el ile kazı ” işi olduğu, öte yandan sert zeminlerde yapılacak kazılar için anılan Bakanlık’ca 14.002 poz numaralı birim fiyatın yayımlandığı, bu birim fiyatın tanımının “El ile sert toprak kazılması (kil, siltli, kumlu ve gevşek kil, killi kum ve çakıl, kürekle atılabilen taşlı toprak ve benzeri zeminler)” şeklinde olduğu, anılan Bakanlıkça kazı yapılacak alanların niteliklerine göre sınıflara ayrılıp sert ve yumuşak zeminler olarak ayrı pozlarda ve farklı birim fiyat tarifler ve yapım şartları belirlendiği, bu itibarla başvuru sahibinin kazı yapılacak alanlarda zemin klasların farklı olması nedeniyle farklı birim fiyat teklif ettikleri yönündeki iddiasının kazı yapılacak alanların niteliğinin aynı olmadığı anlamına geldiği, bu da birim fiyat teklif cetvelinin ve projenin ihale konusu işin yapılacak zeminine uygun olmadığı sonucuna götüreceği, dolayısıyla bu doğrultuda yapılan şikayetin ihale dokümanına yönelik olacağı ve bu aşamada dokümana yönelik yapılacak iddianın, ehliyet ve süre yönünden reddi gerektiğinden, kabulünün mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin, özel şartname’de yer alan “Keşiflerde aynı iş kalemlerine (pozlara) farklı teklif fiyatları verilmeyecek aynı teklif fiyatları verilecektir” düzenlemesinde keşif ifadesi kullanılması, “ keşif ” kavramının kamu ihale mevzuatında bulunmaması dolayısıyla idareyi ilgilendirdiğini düşündükleri, “ keşif ” kelimesi yerine kamu ihale mevzuatında yer alan “ birim fiyat teklif cetveli ” ifadesi kullanılmış olması durumunda tekliflerini buna uygun verecekleri yönündeki iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; ihale dokümanında özellikle teknik şartnamede (özel şartnamede dâhil) yer alan her türlü düzenlemenin isteklileri ilgilendirdiği, yani özel şartnamede yer alan düzenlemelerin doğrudan istekliye yönelik olduğu hususu ile özel şartnamenin “ bu notlar dikkate alınarak teklif verilecektir” düzenlemesi dikkate alındığında, ileri sürülerin bu gerekçenin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, özel şartnamede yer alan “Keşiflerde aynı iş kalemlerine (pozlara) farklı teklif fiyatları verilmeyecek aynı teklif fiyatları verilecektir” düzenlemesinde geçen “keşif ” ifadesi doğrudan birim fiyat teklif cetveli anlamına gelmese de, tespiti yapılan iş kalemleri miktarları anlamına geldiği, bu bakımdan özel şartnamedeki düzenlemenin esasen “aynı iş kalemlerine farklı teklif fiyatları verilmeyecek aynı teklif fiyatları verilecektir” anlamı taşıdığı, yapım işi ile iştigal eden her isteklinin bunu bu şekilde anlamasının basiretli bir tacir olma yükümlülüğünün bir gereği olduğu, dolayısıyla bu yöndeki iddiaların da yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Kaldı ki böyle bir düzenleme bulunmasa dahi, isteklilerce bir iş kapsamında gerçekleştirilecek aynı poz nolu ve aynı imalat şartlarını içeren iş kalemleri için farklı fiyat teklif edilmesi, sözleşmenin yürütümü sırasında sorunlara yol açabileceği, özellik iş artışı olması durumunda artışın hangi birim fiyat üzerinden yapılacağı noktasında belirsizlik yaratabileceği nedenleriyle kabulünün uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunun “ihalenin iptaline,” ilişkin kararına katılmıyoruz.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi