KİK Kararı: 2012/UY.I-830

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/011
Gündem No : 77
Karar Tarihi : 06.02.2012
Karar No : 2012/UY.I-830
BAŞVURU SAHİBİ:
Köyüm İnşaat Taah. Petrol Ve Mad. San. Tic. Ltd. Şti., Sanayi sitesi Oduncular Blok 2. Cad. No : 14 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çevre Ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 6.Bölge Müdürlüğü, Cemalpasa Mah. Ordu Cad. 25 01120 ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/157342 İhale Kayıt Numaralı "Osmaniye-Düziçi Hopur Deresi Taşkın Koruma İnşaatı." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[292].(0253)./2012-7Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Devlet Su İşleri 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 15.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Osmaniye - Düziçi Hopur Deresi Taşkın Koruma İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Köyüm İnşaat Taah. Petrol ve Mad. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 29.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.01.2012tarih ve 2199sayı ile Kurum kayıtlarına alınandilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1 ) 08.021/1 poz numaralı "Ocak taşı hazırlanması" pozu için alınan proforma faturada, satışlara dayalı açıklama yapılması durumunda meslek mensubu tarafından fatura üzerine yazılması gereken ibarenin yer almadığı gerekçesiyle açıklamalarının uygun görülmediği, ancak, anılan poza ilişkin olarak maliyete dayalı açıklama yapıldığı ve bu durumda meslek mensubu tarafından fatura üzerine yazılması gereken ibarenin faturada yer aldığı, şikâyet başvurularına verilen cevapta, proforma faturada üretici firmanın telefon numarasının bulunmadığı, ocakla ilgili ruhsat, ÇED ve patlayıcı madde kullanma izinlerinin bulunmadığı, anılan izinler varsa da tevsik edici belgelerin sunulmadığı şeklinde gerekçelerin eklendiği, anılan belgelerin aşırı düşük teklif açıklamasıyla beraber sunulmasının gerekmediği, ayrıca, şirketin taş ocağını rödovans sözleşmesi yaparak devraldığı ve sözleşmenin itirazen şikâyet dilekçesi ekinde sunulduğu,

2 ) Kazı yapılmasına yönelik iş kalemlerinde işçilik ve makine girdilerinin tam olarak karşılaştırılmasının mümkün olmadığı, bu yüzden, düz işçilik gerektiren birtakım pozlara ilişkin makine kullanılacağına yönelik açıklamaların uygun olmadığının belirtildiği, ocak taşının, imalatın yapılacağı yere koyulması ve imalatların üzerine serilecek harcın duvarcı ustasının bulunduğu yere dökülmesi işlemlerinin ekskavatör aracılığıyla yapılacağı, 1 saat düz işçi çalıştırılması yerine 0,008 saat ekskavatör çalıştırılması mukayesesi yapıldığı ancak hesaplamadan kaynaklanabilecek farklılıklar nedeniyle bu miktarın iki kez % 150 oranında arttırılarak esas alındığı, ayrıca, duvarcı ustası ve yardımcısının çalışma saatlerinde bir değişiklik yapılmadığı, yalnızca düz işçi tarafından yaptırılacak işlerin ekskavatör aracılığıyla yapılacağı, bu durumun yapım yönteminin ekonomik olması şeklinde anlaşılması gerektiği, ayrıca, şikâyet başvuruları üzerine idarenin, şikâyete konu işlemlerin dışına çıkarak, HPD4-0020 poz numaralı "Çimento harcı kullanılarak moloz taş ile kargir inşaat yapılması" analizinin idarece belirlenen analiz formatına aykırı olduğu şeklinde ilave gerekçeler eklemesinin mevzuata uygun olmadığı,

3 ) 07.006/34 poz numaralı 50 km ocak taşı nakli yerine 07.006/29 poz numaralı 25 km ocak taşı nakli pozunu kullandıkları gerekçesiyle açıklamalarının uygun görülmediği, nakliye mesafesinin 25 km olarak esas alınmasının nedeninin, proforma fatura alınan taş ocağının işin yapılacağı yere yaklaşık 20 km uzaklıkta olması olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde;

“…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdarece tespit edilen aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif vermiş olan 11 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, süresi içerisinde, Çalık Müh. İnş. Ltd. Şti., Okumuş İnş. Ltd. Şti. - Mis Tem. İnş. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Köyüm İnş. Ltd. Şti. olmak üzere 3 adet istekli aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmuştur. İsteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasına yönelik yazıda, HPD4-0020 poz numaralı “Çimento Harcı Kullanılarak Moloz Taş ile Kargir İnşaat” iş kalemine yönelik açıklama yapılması istenilmiş, ayrıca, yazının ekinde anılan poza ait analize yer verilerek, açıklama yapılması istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri belirlenmiştir.

Başvuru sahibi Köyüm İnş. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde; 08.021/1 numaralı “Kargir duvar imalatı için ocak taşı” pozuna ilişkin olarak, HSK İnş. Hizmet San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 10.11.2011 tarihli proforma faturanın sunulduğu ve maliyete dayalı olarak açıklama yapıldığı, fatura üzerine SMMM Suat YER tarafından, “Yukarıda belirtilen birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri belirtilerek kaşelendiği, bu yönüyle, sunulan proforma faturanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Diğer yandan, idarenin şikâyet başvurusuna verdiği cevapta belirttiği; proforma faturayı onaylayan meslek mensubunun, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu olduğuna dair belgeler ile proforma faturayı düzenleyen şirketin taş ocağına ilişkin olarak ruhsat, ÇED ve patlayıcı madde kullanma izinlerinin bulunduğuna dair belgelerin, isteklilerce aşırı düşük teklif açıklama kapsamında sunulmamasının, isteklilerin açıklamaların uygun görülmemesini gerektirmediği, anılan hususlarda bir tereddüdün hâsıl olması durumunda, tasdik anlaşması veya beyannamelerin imzalanmasına ilişkin anlaşma ile proforma faturayı düzenleyen şirketin taş ocağına ilişkin ruhsat, izin vb. belgelerinin bulunup bulunmadığı hususlarının araştırılıp, anılan belgelerin yokluğunun tespit edilmesinden sonra aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması cihetine gidilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda; ihale konusu işin yapımında, sahip oldukları ekskavatör, dozer, damperli kamyon vb. iş makinelerinin kullanılacağı gerekçesiyle, yatay-düşey taşıma karşılığı olan işçilik girdileri yerine, kamu kurumları tarafından aynı iş için yayımlanmış iş makinesi yükleme boşaltma pozlarının esas alındığı, düz işçi ve iş makinesi çalışma miktarlarının karşılaştırılmasına yönelik enterpolasyon/mukayese hesabı yapıldığı, ulaşılan miktarların ayrıca belli oranlarda arttırılarak doğru karşılıklara ulaşılmasının hedeflendiği ve bu durumun kendilerine fiyat avantajı sağladığının belirtildiği görülmüştür.

Ayrıca, kargir imalatın yapımı sırasında, taş duvar temellerine harç konması, taşların dizilmesi ve işi yapacak olan duvarcı ustasına taş ve harç verilmesi işlerinde, ekskavatör çalıştırılmasının düz işçi çalıştırılmasına göre avantaj sağlayacağı ifade edilerek, “düz işçi – ekskavatör çalışması mukayese ve enterpolasyon hesabı” adı altında bir karşılaştırma tablosu sunulduğu, anılan tabloda Bayındırlık ve İskan Bakanlığı İnşaat ve Tesisat Analiz ve Birim Fiyatları Kitabında yer alan 14.002 poz numaralı “El ile sert toprak kazılması” ve 15.001/1A poz numaralı “Makine ile yumuşak ve sert toprak kazılması” imalatlarının kıyaslanması yoluyla, kazı imalatına dahil olan işçilik ve makine girdi miktarlarının denklik hesabının gösterildiği anlaşılmıştır.

İsteklice yapılan bu hesaplamalar neticesinde, duvarcı usta ve usta yardımcısı hariç olmak üzere, imalat kapsamında toplam 3 saat olan düz işçi işçilik miktarının, 1,5 saatlik bölümünün ekskavatör çalıştırılması ile gerçekleştirileceği ve 1 saatlik düz işçilik miktarının, 0,012 saat ekskavatör çalışmasına eşit olduğu sonucuna ulaşıldığı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklamasına konu olan imalat kalemi için idarece ihale dokümanı kapsamında sunulan birim fiyat tarifi incelendiğinde, ilgili imalat kapsamında düz işçi tarafından gerçekleştirilecek işlerin; inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, taşın tozdan temizlenmesi için ıslatma ve imalata girecek olan taşın usta veya usta yardımcısına verilmesi gibi işlerden ibaret olduğu anlaşılmaktadır. İlgili kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan analizlerde, bahsi geçen işler için daima “düz işçi” girdisine yer verildiği, bu işlerin makine ile gerçekleştirilmesine dair herhangi bir analizin bulunmadığı görülmektedir.

İstekli tarafından “kazı işlerine” ilişkin işçilik - makine girdi miktarı kıyaslaması sonucunda ulaşılan denklik katsayısının; inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma ile imalata girecek olan taşın usta veya usta yardımcısına verilmesi işlerinin düz işçi yerine makine marifetiyle görülmesi durumuna uygulanmasının, tam olarak doğru karşılıklara ulaşılması sonucunu doğurmayacağı anlaşılmaktadır. Zira kazı yapılması ve yükleme-boşaltma yapılması gibi kalemler birbirlerinden farklı kalemlerdir. Dolayısıyla, başvuru sahibi istekli tarafından, söz konusu işlerin işçilik yerine makine ile yapılacak olması nedeniyle ulaşılacak maliyet avantajının mevzuata uygun bir biçimde açıklanmadığı sonucuna ulaşılmış ve iddia uygun görülmemiştir.

Diğer yandan, idarenin şikâyete verdiği cevapta şikâyete konu işlemlerin dışına çıkarak, HPD4-0020 poz numaralı "Çimento harcı kullanılarak moloz taş ile kargir inşaat yapılması" analizinin idarece belirlenen analiz formatına aykırı olduğu şeklinde yeni bir husus belirlemesinde mevzuata aykırılık bulunmamış olup, istekli tarafından sunulan analizde, malzeme, işçilik, makine ve diğer girdilerin ayrı ayrı gösterildiği, bu yönüyle, analizin ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun olduğu anlaşılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda; HPD4-0020 poz numaralı “Çimento harcı kullanılarak moloz taş ile kargir inşaat” iş kalemine ilişkin idare tarafından hazırlanan analiz formatında, 07.006/34 poz numaralı “50 km ocak taşı nakli” pozu kullanılarak, ocak taşının nakliye mesafesinin 50 km olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu, 08.021/1 numaralı “Kargir duvar imaları için ocak taşı” pozuna ilişkin, HSK İnş. Hizmet San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturada, adı geçen istekliye hitaben; “Osmaniye-Düziçi Hopur Deresi Taşkın Koruma işi, firmanızın taahhüdünde kaldığında, aşağıdaki birim fiyatlarla ve şartlarla, Hopur Deresine ortalama 20 km mesafede Karagedik Köyü’nde bulunan taş ocağımızdan, ocak taşı ile kargir duvar yapılmasına uygun moloz taşları firmanıza vermeyi teklif ve taahhüt ederiz.” ifadelerine yer verilmiş olup, istekli tarafından yapılan açıklamada, ocak taşının nakliye mesafesinin 25 km olarak esas alındığı belirtilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, nakliye mesafesinin 50 km yerine 25 km olarak belirlenmesi sonucunda, Devlet Su İşleri’nin 07.006/34 poz numaralı ve 11,32 TL birim fiyatlı pozu yerine; 07.006/29 poz numaralı ve 6,92 TL birim fiyatlı pozunun kullanıldığı ve isteklinin anılan poz açısından kendisine fiyat avantajı sağladığı anlaşılmıştır.

Nakliye mesafesinin tevsik edilmesi hususu, isteklinin teklif fiyatını doğrudan etkileyen bir husus olduğundan, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, nakliye mesafesine ve buna bağlı olarak nakliye maliyetine yönelik avantajlı koşulları tevsik eden belgelerin sunulması gerekmektedir.

Bu yönüyle, isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında, nakliye mesafesinin 25 km olarak belirlenmesine dayanak teşkil edecek herhangi bir belge sunmadığı, yalnızca taş ocağını işleten şirketin proforma fatura üzerinde yer alan beyanının bulunduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiası uygun görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi