KİK Kararı: 2012/UY.I-5035

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/078
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 27.12.2012
Karar No : 2012/UY.I-5035
BAŞVURU SAHİBİ:
4P Otomasyon Yazılım Ve Dan. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti., 1322.CAD. NO:39/1-3-7 ÖVEÇLER / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çorlu Belediye Başkanlığı İşletme Ve İştirakler Müdürlüğü, Reşadiye Mahallesi Salih Omurtak Cad. No: 139 59850 TEKİRDAĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/141709 İhale Kayıt Numaralı "Radyo Frekans Haberleşmeli Ve Ölçüm Ekipmanlı Scada Sisteminin Kurularak İşletmeye Alınması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çorlu Belediye Başkanlığı İşletme ve İştirakler Müdürlüğütarafından 22.10.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Radyo Frekans Haberleşmeli Ve Ölçüm Ekipmanlı Scada Sisteminin Kurularak İşletmeye Alınması” ihalesine ilişkin olarak 4P Otomasyon Yazılım Ve Dan. Hizm. San. Ve Tic. Ltd. Şti.nin 29.11.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.12.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.12.2012tarih ve 40745sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.12.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4652sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan usul ve esaslara uygun olmadığı, yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinin yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturmadığı,

2. İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan dört istekli firmanın teklif ettiği fiyatlarla ihale konusu işin yapılmasının mümkün olmadığı, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda yer verilen hususlar bakımından uygun olmadığı, aşırı düşük savunmalarında yer alan iş kalemi/iş grubu analizlerindeki açıklanan analiz değerlerinin gerçeği yansıtmadığı, açıklama kapsamında işçilik girdilerine yer verilmediği, ihale konusu işin projesine ve şartnamesine göre bulduğu imalat miktarlarının analizlere de eksik veya yanlış yansıtıldığı, açıklama istenmeyen kalemlere birim fiyat, birim miktar, tutar bilgilerinin dâhil edilmediği, edildi ise bile bu miktarların gerçeği yansıtmadığı, aşırı düşük teklif miktarı göz önüne alındığında iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları ile savunma yapılamayacağı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan tutarların, proforma fatura ve belgelerin uygun olmadığı, kâr ve genel giderler kısmında bulunması gereken miktara ait fiyatların gerçeği yansıtmadığı,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İtirazen şikâyete konu husus ile ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.”

Hükmü yer almakta ve yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirmesi, açıklama talebi ve açıklamaya ilişkin usullerin neler olduğu, Kanunun ilgili maddesinin son fıkrası çerçevesinde Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan düzenlemeler ile açıklanmaktadır.

Bu çerçevede; Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 45 inci maddesinde yer alan;

“45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde ( (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…”

Düzenlemesi ile idarelerce teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen bir istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenirken, açıklama istenecek iş kalemlerinin neler olduğunu gösteren “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile açıklanması gereken iş kalemlerinde yer alan hangi imalat bileşenlerine ilişkin açıklama yapılmasına gerek olmadığını gösteren “Sıralı analiz girdileri listesi” nin hazırlanması ve açıklama talep yazısı ekinde bu belgelerin isteklilere verilmesi gerekmektedir.

İhale dosyası kapsamında yapılan inceleme sonucunda; başvuruya konu ihalede geçerli teklifler dikkate alınarak sınır değer hesabı yapıldıktan sonra, sınır değerin altında teklif fiyatına sahip olan 4 istekliden 31.10.2012 tarihinde alınan ara komisyon kararı çerçevesinde, teklif fiyatları sınır değerin altında olduğu gerekçesiyle, yine aynı tarihli açıklama talep yazıları ile aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, açılama talep yazıları ekinde sıralı iş kalemleri/grupları listesi ile 6 örnek adet analiz formatı ve sıralı analiz girdileri tablosu başlıklı, içeriğinde sıralı analiz girdileri tablosunu oluşturan 6 adet iş kalemi/grubunun bileşenlerinin sıralandığı bir tablonun bulunduğu anlaşılmıştır.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet icmali incelendiğinde;

Toplam 23 ana başlık altında iş kalemlerinin ayrı ayrı belirtilerek hesaplandığı, hesaplamada imalatların yapılacağı fiziki mekanlar dikkate alınmak suretiyle maliyet tespitinin yapıldığı ve “push buton (siyah)” gibi bir çok iş kaleminin her bina veya benzeri yapı için hazırlanan yaklaşık maliyet icmalinde ayrı ayrı gösterildiği tespit edilmiştir.

Sıralı iş kalemleri/grupları listesi olarak hazırlanan liste incelendiğinde ise;

- Elektromanyetik debi ölçüm ekipmanları,

- Radyo Frekanslı haberleşme üniteleri,

- Elektrik-Elektronik işleri ve kumanda panoları,

- Scada yazılımı, kurulum ve personel eğitimi,

- Ultrasonik seviye ölçüm ekipmanları,

- Tüm montaj ve demontaj işçilikleri,

Olmak üzere toplam 6 başlık altında yaklaşık maliyeti oluşturan ve açıklama istenen iş kalemlerinin gruplandığı ve bu kalemlerinin yaklaşık maliyet içerisindeki oranının % 92,26265 olarak gösterildiği anlaşılmıştır.

Anılan iş gruplarının yaklaşık maliyet içerisindeki oranlarına ayrı ayrı bakıldığında ise bu oranların;

Elektromanyetik debi ölçüm ekipmanları

% 24,04492

Radyo Frekanslı haberleşme üniteleri

% 18,26799

Elektrik-Elektronik işleri ve kumanda panoları

% 17,27130

Scada yazılımı, kurulum ve personel eğitimi

% 16,22928

Ultrasonik seviye ölçüm ekipmanları

% 9,20510

Tüm montaj ve demontaj işçilikleri

% 7,24406

Toplam

% 92,26265

Şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, idarece yapılan gruplamanın doğru olduğu kabul edilse dahi açıklama istenen iş kalemleri/gruplarının yaklaşık maliyetin % 80’ini aşacak şekilde belirlendiği ve bu belirlemeye göre “Tüm montaj ve demontaj işçilikleri” nden aşırı düşük teklif açıklaması istenmemesi gerekmektedir. Zira, işçilik girdilerinden mutlaka açıklama istenilmesi zorunluluğu açıklama istenecek iş kalemleri/grupları belirlenirken değil, açıklama istenmesine karar verilen iş kalemleri/grupları içerisinde bulunan Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.2’ncive açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak ifade edilen % 3’lük parasal tutarlara sahip analiz girdileri belirlenirken söz konusu olmaktadır.

Ancak yaklaşık maliyet icmaline bakıldığında, yaklaşık maliyetin yukarıda aktarılan şekilde gruplanmak suretiyle değil, yukarıda aktarılan başlıklardan farklı olarak imalatların yapılacağı fiziki mekan isimleri belirtilmek suretiyle toplam 23 ana başlık altında oluşturulduğu ve bu başlıklar altında da her bir iş kaleminin miktar ve tutarına ayrı ayrı yer verildiği anlaşılmaktadır.

Dolayısı ile, yapılması gereken, “push buton (siyah)” gibi aynı nitelikte olan iş kalemlerinin tutarları toplanarak tespit edilen toplam tutarlar dikkate alınmak suretiyle, aynı nitelikte olan imalatların toplamını tek bir iş kalemi olarak kabul edip, bu şekilde tespit edilen yaklaşık maliyet bileşenlerini Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde açıklandığı üzere, parasal tutarları büyükten küçüğe sıralanan iş kalemlerinin en büyük tutarlı olanından başlanmak suretiyle toplanarak yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemlerinin tespit edilmesi ve bu iş kalemlerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerekmektedir.

İdarece yapılan hesaplama sonucunda ise örneklemek gerekirse; yalnızca yaklaşık maliyeti oluşturan ana başlıklardan birisi olan “Merkez İzleme İstasyonu” nda yapılacak imalatlar için öngörülen “pano içi montaj bedeli” nin yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı 0,25262 iken bu iş kaleminden açıklama istenmemesi ancak birden fazla ana başlık altında yaklaşık maliyet içerisinde yer alan ve toplam ağırlığı 0,01356 olan “push buton (siyah)” veya yine toplam ağırlığı 0,03972 olan “25.A acil stop şalteri” için açıklama istenmesi gerektiği sonucu ortaya çıkacaktır.

Bu itibarla, yaklaşık maliyetin her bir iş kaleminin toplam miktarı ve toplam fiyatı tespit edilebilir şekilde 23 farklı başlık altında oluşturulduğu ancak açıklanma istenecek iş kalemleri tespit edilirken bu hesaplamadan ayrılarak, farklı bir gruplandırma sistemi ile açıklama istenecek iş kalemlerinin tespit edildiği ve açıklama istenen iş kalemlerinin yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığının da % 92,26265 olarak belirlendiği görüldüğünden, aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili 45’inci maddesine aykırı olduğu değerlendirilmiş ve yukarıda açıklanan şekilde açıklama istenen iş kalemlerinin tespit edilerek teklifi aşırı düşük olan isteklilerden mevzuata uygun olarak yeniden açıklama istenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin birinci iddiasının incelenmesi aşamasında yapılan tespit çerçevesinde, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmeyen bir aşırı düşük teklif açıklaması sürecinde yapılan açıklamaların geçerli kabul edilmesi mümkün olmadığından, başvuru sahibinin anılan iddiaları bakımından herhangi bir inceleme yapılması ve karar verilmesi imkanının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklif fiyatı aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden yukarıda açıklanan şekilde yeniden aşırı düşük teklif açıklamalarının istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi