KİK Kararı: 2012/UY.I-4970

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/077
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 24.12.2012
Karar No : 2012/UY.I-4970
BAŞVURU SAHİBİ:
Akarlar İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti., 1. ANAFARTALAR MH. KONUK CAD. NO : 16/2 MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dokuz Eylül Üniversitesi Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı, Cumhurıyet Bulvarı 144 35210 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/82421 İhale Kayıt Numaralı "İleri Biyomedikal Ar-Ge Merkezi Tamamlama Ve Teknik Destek Ünitesi İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Dokuz Eylül Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığıtarafından 04.09.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İleri Biyomedikal Ar-Ge Merkezi Tamamlama Ve Teknik Destek Ünitesi İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Akarlar İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti. nin 15.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.11.2012 tarih ve 39176 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.11.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4421 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamanın Tebliğ'in 45'inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, idare tarafından açıklamanın uygun görülmesi işleminin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “İleri Biyomedikal Ar-Ge Merkezi Tamamlama ve Teknik Destek Ünitesi İnşaatı” şeklinde belirtilmiş olup, ihale dokümanı içerisinde istekli olabileceklere uygulama projelerinin, iş kalemi tariflerinin, özel teknik şartnamelerin ve analiz formatının verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi, aşırı düşük teklif açıklamalarının istekliler tarafından hazırlanması ve açıklamaların idareler tarafından değerlendirilmesi aşamalarında uyulması gereken usul ve esaslara yer verilmiştir.

07.11.2012 tarihli ihale komisyon kararının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihaleye 10 isteklinin katıldığı, yapılan yeterlik değerlendirilmesi sonucunda 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif bedelleri ve yaklaşık maliyet göz önünde bulundurularak hesaplanan sınır değerin altında kalan Doyap Yapı A.Ş.-Proses İnş. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nden teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklama talep edildiği, süresi içerisinde sunulan açıklamanın ihale komisyonu tarafından uygun görülerek anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38 ve 45’inci maddelerinde, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif değerlendirilmesinin yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan kalemler üzerinden yapılması gerektiği, söz konusu kalemlerin belirlenerek teklif bedeli aşırı düşük bulunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulama yazıları ekinde göndermeleri gerektiği, ayrıca söz konusu iş kalemlerinin içeriğinde bedel olarak %3’den düşük analiz girdilerine ilişkin açıklamanın talep edilmemesi gerektiği, söz konusu girdilerin de istekliye gönderilmesi gerektiği, anılan iş kalemlerinin Tebliğ’in 45’inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olduğunun tespiti halinde aşırı düşük açıklamalarının reddedilmesi gibi bir imkânın ortada bulunmadığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından hesaplanmış olan yaklaşık maliyet incelendiğinde, yaklaşık maliyetin %17’sinin inşaat imalatlarından, %60’ının mekanik tesisat imalatlarından ve %23’ünün sıhhi tesisat imalatlarından oluştuğu anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, idare tarafından Tebliğ’in 38 ve 45.1.2’nci maddeleri gereğince hazırlanması gereken tabloların hazırlandığı, kümülatif toplamlara göre hazırlanan tablolar neticesinde açıklanması gereken iş kalemlerinin ve açıklanmasına gerek bulunmayan analiz girdilerinin belirlendiği anlaşılmıştır.

Açıklanması gereken iş kalemleri incelendiğinde, toplam 114 iş kaleminin 20’sinin inşaat imalatlarına ilişkin olduğu, geriye kalan 94 kalemin tesisata imalatlarıyla ilgili olduğu anlaşılmıştır.

İhale dokümanı içerisinde yer alan analiz formatları incelendiğinde, 3 tip analiz formatına yer verildiği, bunların kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatlara ilişkin analiz formatı, özel inşaat pozlarına ilişkin analiz formatı ve tesisat imalatlarına ilişkin analiz formatları olduğu anlaşılmıştır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca da yayınlanan iş kalemlerine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın birim fiyat analiz tariflerinde kullandığı formatın tercih edildiği, özel inşaat kalemlerine yönelik olarak yalnızca malzeme ve işçilik giderlerinin belirtilmesine olanak veren analiz formatlarının belirlendiği, tesisat imalatlarında ise yalnızca malzeme ve montaj maliyetlerinin belirtilmesinin istendiği anlaşılmıştır.

Analiz formatlarının uygunluğuna ilişkin olarak süresi içerisinde Kuruma herhangi bir itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususu ile isteklilerin teklif vermekle dokümanda yer alan tüm düzenlemeleri kabul ettikleri hususu birlikte değerlendirildiğinde, isteklilerin açıklamalarında anılan analiz formatlarını kullanmak zorunda oldukları sonucuna ulaşılmıştır.

İdarenin 19.09.2012 tarihli ve 1786 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama yazısı incelendiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını hazırlayabilmesi için yazının tebliğinden itibaren 15 iş günlük süre verildiği, yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemlerine, açıklanması gereken ve açıklanmasına gerek bulunmayan analiz girdilerine ayrı ayrı yer verildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu 09.10.2012 tarihli açıklamanın incelenmesi neticesinde,

Açıklanması talep edilen inşaat kalemlerinden 21.011, 26.501/MK, Y.16.059/1A, Y.23.014, Y.23.015, Y.23.176 ve 25.116/A6 poz nolu iş kalemlerine yönelik olarak 2012 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan kârsız birim fiyatların kullanıldığı, söz konusu birim fiyatların üzerine kâr eklenerek açıklamada yer alan birim fiyatların oluşturulduğu anlaşılmış olup, söz konusu bedellerin tümünün açıklama içerisinde sunulan hesap cetvelinde de gösterildiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 45.1.5 “İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.” açıklaması doğrultusunda yukarıda anılan inşaat kalemlerine ilişkin olarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Geriye kalan 13 adet inşaat kaleminin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanmayan ve özel olarak poz tarifi yapılmış imalatlar olduğu anlaşılmış olup söz konusu kalemlerin niteliğine bakıldığında, imalatın dışarda yapılarak şantiye alanına montesinden oluştuğu anlaşılmıştır.

Söz konusu 13 özel tarifli iş kalemine ilişkin olarak, isteklinin piyasadan aldığı tekliflerde yer alan birim fiyatları kullandığı, söz konusu fiyat tekliflerinin SMMM tarafından onaylandığı ve her birinin alt kısmına Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı, sunulan teklifler içinde montaj işçilik ücretlerinin de belirtildiği anlaşılmıştır.

Anılan fiyat teklifleri içerisinde, montaj işçiliği dahil teklif verildiği, saatlik olarak bir belirleme yapılmadığı, montaj işçiliği bedellerinin imalatın m2’si ve adedi üzerinden verildiği anlaşılmış söz konusu açıklamaların idare tarafından uygun görüldüğü anlaşılmıştır.

Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde yer alan “Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.” açıklaması göz önünde bulundurulduğunda, istekli tarafından özel inşaat imalatlarına ilişkin sunulan fiyat tekliflerinin analiz sunulmasa dahi kabul edileceği anlaşıldığından, söz konusu kalemlere ilişkin açıklamaların bu haliyle geçerli kabul edilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibi dilekçesinde, analizler içerisindeki işçilik miktarlarının azaltıldığı, bedellerin saatlik asgari ücretin altında olduğu iddialarına da yer verdiği anlaşılmış olup, inşaat imalatlarına ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatlarının kullanılması ve Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesi gereğince montaj işçiliği dahil fiyat tekliflerinin alındığı hususları birlikte düşünüldüğünde, işçilik miktarlarına ve bedellerinin asgari işçilik ücretlerinin altında olunduğuna dair incelemenin yapılmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, söz konusu iddiaların yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklama içerisinde toplam 94 kalem tesisat imalatına ilişkin olarak malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı belirtildiği fiyat tekliflerine yer verildiği, anılan fiyat tekliflerinin SMMM tarafından onaylandığı ve her birinin alt kısmına Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı anlaşılmış olup söz konusu fiyat tekliflerine ve idarenin tesisat kalemlerine ilişkin olarak verdiği analiz formatına uygun analizlerinde açıklama içerisinde sunulduğu anlaşılmıştır.

Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesinde yer alan** “** İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” ifadesi gereğince isteklinin tesisat imalatlarına ilişkin olarak sunmuş olduğu açıklamanın mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Tesisat kalemlerinde malzeme ve montaj şeklinde açıklamanın yeterli olması, işçilerin saatlik ücretlerinin belirtilmesinin zorunlu olmadığı ve konuya ilişkin olarak fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin açıklamada işçilik miktarlarının ve işçilik ücretlerinin olması gerekenden az olarak belirlendiğine ilişkin iddiası da yerinde görülmemiştir.

Ayrıca, sunulan fiyat teklifi ve proforma faturalarda malzemelerin şantiyeye nakliyesinin gereken durumlarda dahil olduğunun da belirtildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin dilekçesinde, açıklamada belirtilen iş kalemleri miktarları ile yaklaşık maliyet arasında %25-40’a varan metraj farklılıklarının olduğu, inşaat kalemlerinde bu metraj farklılıklarından dolayı açıklamanın kabul edilmesinin mevzuata uygun olmadığı belirtilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, açıklama içerisinde sunulan inşaat kalemlerinin miktarı ile yaklaşık maliyette belirlenen miktarlar arasında %25-40 varan bir farklılığın olmadığı, açıklaması istenilen kalemlere ilişkin miktarlar ile yaklaşık maliyette belirlenen miktarların birbiriyle uyumlu olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu iddiası da yerinde bulunmamıştır.

Başvuru dilekçesinde ayrıca, sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 45’inci maddesinde belirtilen kriterleri taşımadığı, söz konusu belgelere dayanak teşkil eden maliyet/satış tespit tutanaklarının mevzuata uygun olmadığı, anılan tutanakları düzenleyen SMMM’lerden tutanakların istenerek incelenmesi gerektiği, proforma fatura ve fiyat tekliflerinin o alanda faaliyet gösteren şirketlerden alınmadığı, proforma fatura ve fiyat tekliflerini onaylayan SMMM ve YMM’lerin teklifleri ve faturaları düzenleyen mükelleflerle tam tasdik sözleşmesi yapmadıkları belirtilmiş olup, söz konusu belgelerin mevzuata uygun olmadığı belirtilmiştir.

Öncelikle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde piyasadan fiyat teklifi veya proforma fatura alma yoluyla açıklama yapılması durumunda, 45.1.13.1 ve 45.1.13.2’nci maddelerde şekil şartları belirtilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin sunulmasının yeterli olduğu, anılan belgelerde bir tereddüt oluşması durumunda, söz konusu belgelere dayanak teşkil eden tutanakların SMMM ve YMM’lerden talep edileceği belirtilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin son fıkrasında başvuru sahiplerinin iddia konularına ilişkin olarak somut delillerini başvuru dilekçelerinde belirtmeleri gerektiği ifade edilmiştir. Başvuru sahibinin yukarıda anılan proforma fatura ve fiyat tekliflerine yönelik iddialarına ilişkin herhangi bir delil belirtmediği, proforma fatura veya fiyat teklifi düzenleyen kişilerin kimler olduğuna, tam tasdik sözleşmesi imzalamadıkları SMMM veya YMM’lerin kimler olduğuna, hangi kişiler tarafından verilen proforma faturalarının tutanaklarla uyumsuz olduğuna, proforma fatura veya fiyat teklifi veren hangi kişilerin o alanda faaliyette bulunmadığına yönelik olarak herhangi bir isim veya unvan belirtilmediği başka bir deyişle iddiaların somutlaştırılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anılan iddialar delillerle somutlaştırılmadığından ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde proforma fatura ve fiyat tekliflerinin sunulması asgari olarak yeterli görüldüğünden, söz konusu proforma fatura ve fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 45’inci maddesinde belirtilen asgari şekil şartlarını taşıyıp taşımadığına bakılması gerekmektedir. Yukarıda da yapılan tespit gereği sunulan tüm proforma faturalar ve fiyat teklifleri Tebliğ’in 45.1.13.1 ve 45.1.13.2’nci maddelerinde belirtilen şekil şartlarına uygun olduğundan başvuru sahibinin iddiaları yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibi dilekçesinde ayrıca hafriyat giderlerine ilişkin olarak açıklamanın yapılmamasının da mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer vermiştir. Ancak, idare tarafından belirlenen açıklaması istenen iş kalemlerinde hafriyat giderlerine ilişkin olarak ayrı bir kalemin belirlenmediği, isteklilerin idare tarafından belirlenen %80 lik iş kalemleri üzerinden açıklamalarını sunmaları gerektiğinden söz konusu gidere ilişkin ayrı bir açıklama sunulmaması durumu mevzuata aykırı bulunmamıştır.

Dilekçe içerisinde, tesisata ilişkin bazı parçaların yurt dışından getirtilmesi gerektiği, anılan malzemelerin gümrük giderlerinin ve yurt dışından nakil giderlerinin de açıklamaya dahil edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak, fiyat teklifi ve proforma faturaları düzenleyen kişilerin tümünün Türkiye’de bulunması ve nakliye giderlerinin de fiyatlara dahil edildiği düşünüldüğünde söz konusu iddia da yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin dilekçesinde somut olarak belirttiği iddiaların yukarıda yapılan değerlendirmeler neticesinde yerinde olmadığı tespit edildiğinden, itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi