KİK Kararı: 2012/UY.I-4845

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/075
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 18.12.2012
Karar No : 2012/UY.I-4845 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Koç İnşaat Müteahhitliği - Mustafa Koç, 1593/1 SK. NO : 30 K : 3 D : 9 GÜLTEKİNLER SİTESİ B BLOK MANSUROĞLU MAH. İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karşıyaka Belediye Başkanlığı (Fen İşleri Müdürlüğü), Zübeyde Hanım Mahallesi Coşkun Şahin Sokak No:129 35500 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/88367 İhale Kayıt Numaralı "Geriatri Sağlık Merkezi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karşıyaka Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğütarafından 05.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Geriatri Sağlık Merkezi” ihalesine ilişkin olarak Koç İnşaat Müteahhitliği - Mustafa Koç’un 01.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.11.2012 tarih ve 37994 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.11.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4281 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhaleye katılan firmaların iş deneyimini gösterir belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun olarak hazırlanmış belgeler olmadığı, özel sektöre yapılmış işler ile ilgili iş deneyim belgelerinin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerektiği, uygun olmayan firmaların tekliflerinin geçersiz sayılması gerektiği,
İdarece aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirilmesinin mevzuata uygun yapılmadığı, aşırı düşük teklif sorgusu kapsamında açıklama sunan üç isteklinin imalat kalemlerinin miktarlarının idarenin ihale dokümanında bulunan imalat miktarları ile önemli farklar barındırmakta olduğu, isteklilerin hesapladığı miktarların, idarenin hesapladığı ile birebir aynı veya çok az farklı olmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, firmaların sunduğu hesap cetvellerinde ihale dokümanı kapsamında verilen şartnameler ve sorgu ekindeki listelere göre eksik pozlar bulunduğu, eksik pozlardan dolayı teklifin geçersiz sayılması gerektiği, hesap cetvellerinde aritmetik hata varsa tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, açıklama sunan firmaların imalat kalemlerinin birim ve tariflerinin idarenin teknik şartnamelerde tanımladığı birim ve tariflerden farklılık gösterdiği, açıklama sunan firmaların analizler veya yardımcı ve alt analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçleri sunmaları gerekirken uygun olarak sunmadıkları, işçilik barındıran kalemlerde saatlik işçilik tutarının asgarî ücretin altında öngörüldüğü, sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ve 45.1.13’üncü maddelerine uygun olmadığı, nakliye gereken kalemlerde nakliye bedellerinin analizlerde yer almadığı, Sözleşme Tasarısı’nda istenilen 9 teknik personel için giderlerin teklife yansıtılmadığı, elektrik ve mekanik kısımları için verilen analizlerin, malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklanmadığı, açıklama istenilmeyen kalemler için hayatın olağan akışına aykırı fiyatlar öngörüldüğü,
Açıklama istenilen kalemler arasında yer alan “ Özel 6 -Ahşap Desenli Alüminyum Kompozit Panel Kaplama Yapılması ”işi “ Özel 5 – Cam Cephe Yapılması İşi ”gibi kalemlerde analizlerin, teknik şartnameye uygun olarak hazırlanıp sunulmadığı, VRV sistemi için proforma fatura sunarak açıklama yapan firmalar hangi markayı/markaları sundularsa o markaların teknik şartnamedeki özellikleri karşıladığını ispatla yükümlü olduğu, şartnamede belirtilenleri karşılamayan faturalar ve tekliflerin geçersiz kabul edilmesi gerektiği,
Aşırı düşük teklif açıklaması yapan firmalarca proforma faturalar veya fiyat teklifleri o ürünleri satan firmalardan alınmak zorunda olduğundan, VRV sistemi, Kompozit Panel imalatları, asansör imalatları, konferans ses ve görüntü sistemleri gibi yüksek tutarlı proforma faturaların mali müşavirlerden Ek-O-5 tutanağı istenilmek suretiyle teyidi gerektiği, idarece bu iş kalemlerine ait Ek-O-5 formlarının meslek mensuplarından istenilmesi gerekirken istenilmediği,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

“…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. .” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında ise “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibi, itirazen şikâyet dilekçesindeki 1 numaralı iddiasında ihaleye teklif veren tüm isteklilerin iş deneyimini gösterir belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun olarak hazırlanmış belgeler olmadığı, teklif veren firmaların tekliflerinin geçersiz sayılması gerektiğini ileri sürmektedir.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer verdiği söz konusu hususun, herhangi bir isteklinin belgelerine yönelik olmadığı, bu iddialarının incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun 4734 sayılı Kanun’da belirtilen yetki ve görevlerini aşarak ve ihale komisyonunun yerine geçerek yeniden bir inceleme yapması anlamına geleceği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan anılan mevzuat hükümlerinde başvuruda bulunulan konuların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ve dayandığı deliller ile birlikte gösterilmesi gerektiği, işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluğun başvurana ait olacağı belirtilmiştir. Bu çerçevede, başvuru sahibinin dilekçesinde yer verdiği 1 nolu iddiasının ihaleye katılan firmaların iş deneyimini gösterir belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun olarak hazırlanmış belgeler olmadığına ilişkin olduğu, herhangi bir isteklinin belgelerini işaret etmediği ve mevzuata aykırı bulunma gerekçelerinin somut bir şekilde belirtilmediği anlaşıldığından 1 nolu iddia bakımından, başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin iddialarının tek iddia kapsamında incelenmesi uygun görülmüş olup, idarenin 12.11.2012 tarihli işlemi ile şikâyet başvurusunu uygun bulmadığı, somut deliller ortaya konulmadığı gerekçesiyle başvurunun reddedildiği anlaşılmıştır.

Aktarılan iddialara somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte dilekçede yer verildiği ve başvurunun şekil yönünden reddinin uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2.1’inci maddesinde;

“ 2.1 İhale konusu işin

_a)_Adı “ Geriatri Sağlık Merkezi

b)…

c) Miktarı ve Türü : Betonarme Karkas Yapı 5000 m2” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartnamenin 19’uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verecekleri ve ihale sonucu ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağı düzenlenmiştir. Ayrıca, İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde ihalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,00 olarak belirlenmiştir.

İhaleye 10 istekli teklif vermiştir. Tekliflerin tamamı geçerli olarak değerlendirilerek, sınır değer 7.663.973,70 TL olarak belirlenmiş, bu tutarın altında teklif veren üç istekliden 09.10.2012 tarihli yazılarla 30 adet inşaat iş kalemi ve 36 adet tesisat iş kalemi için aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir. İdarece aşırı düşük teklif açıklaması sunan üç isteklinin de açıklaması uygun görülerek, 23.10.2012 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin Özbarlık İnşaat Müt. Teks. Nak. Gıda. Ltd. Şti. – Çisem Elk. Taah. İnş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Zeos Danışmanlık Prj. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde;

“ 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9.__(Değişik: 20 /8 _/_2011 -28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.”

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulanmal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1**.** İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulanmal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

…

45.1.13.6. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.”

açıklamaları yer almaktadır.

1 ) İhale komisyonu kararıyla ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Özbarlık İnşaat Müt. Teks. Nak. Gıda. Ltd. Şti. – Çisem Elk. Taah. İnş. İş Ortaklığının 16.10.2012 tarihinde idare kayıtlarına alınan aşırı düşük teklif açıklama yazısı kapsamında, genel icmal ve teklif fiyatın bileşenlerini gösteren inşaat ve tesisat iş kalemlerine ilişkin analizler, hesap cetvelleri, yardımcı analizler, özel pozlara ilişkin fiyat teklifleri ve proforma faturaların sunulduğu görülmüştür.

İsteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının, idarece açıklama istenilen iş kalemleri esas alınarak incelenmesi neticesinde;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemleri için oluşturduğu analiz ve yardımcı analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2012 yılı için yayımlanmış analizler ile bu analizlerde yer alan birim fiyat ve rayiçleri, MSB.922/A pozu için Milli Savunma Bakanlığı fiyatını kullandığı, kâr ve genel giderler düşülerek kendi belirlediği kâr oranını eklemek suretiyle teklif tutarı öngördüğü, bahse konu birim fiyatlara göre oluşan farkın işçilik girdilerinin Bakanlık verilerinde öngörülen işçilik rayiçlerinden düşük tutulmasından kaynaklandığı, ancak işçiler için saatlik 4,18 TL ücret öngörüldüğü, saatlik ücretin 2012 yılının ikinci yarısı için yürürlükte olan asgari ücrete uygun olduğu, (940,50/30/7,5=4,18)

İstekli tarafından 30 inşaat kalemi için sunulan analizlerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın analizlerine uygun olduğu, analizlerde aritmetik hata bulunmadığı, ayrıca analizlerde tekliften veya proforma faturadan teklif alındığı belirtilen girdiler için öngörülen birim fiyatların tevsiki amacıyla sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 ve 45.1.13.2 nci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olduğu anlaşılmaktadır.

Özbarlık İnşaat Müt. Teks. Nak. Gıda. Ltd. Şti. – Çisem Elk. Taah. İnş. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu hesap cetvelinde öngördüğü miktarlar ile idarenin sorgulamaya konu ettiği iş kalemleri için öngördüğü miktarlar arasındaki fark bulunan başlıca kalemlerde yapılan kıyaslama aşağıdaki tabloda yer aldığı gibidir:

Sıra No

Açıklama istenilen iş kalemi

İdarece öngörülen toplam metraj

(A Blok + B Blok)

İsteklinin öngördüğü metraj

İdare ile isteklinin öngördüğü metraj arasındaki fark

18.071/2/MK

1.460,77

1.400

% 4,28

18.071/MK

776,15

780

+ %0,5

18.140/A1

6.427,08

6.250

% 2,9

18.466/1

8.586,72

8.250

% 4

19.055/C1

7.168

6.875

% 4

21.011

26.480,68m2

25.000

%5,58

21.054

40.158,41

38.500

%4,12

21.066

25.284

24.500

% 3,1

27.502/MK

13.629,47

13.500

< %1

MSB.922/A

621,9

620

< %1

ÖZEL6 - Ahşap Desenli Alüminyum Komp Panel Yapılması

1311 m2

1265 m2

%3,5

Y.16.059/1A

5.361

5.150

% 3,9

Y.23.014

350

325

%7,14

Y.23.015

278

262

%5,75

Y.23.241

21.017

20.000

%4,8

Yukarıda yer verilen tabloda da görüleceği üzere, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu hesap cetvelinde yer alan açıklama istenilen iş kalemlerine ait miktarların idarece belirlenen miktarlarla karşılaştırılması sonucunda, iş kalemlerine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli ile idarece belirlenen imalat miktarları arasında küçük farklılıkların olduğu ve bu farklılıkların anahtar teslimi götürü bedel işlerde kabul edilebilir bir oranda olduğu, hesap cetvelinde herhangi bir aritmetik hata bulunmadığı anlaşıldığından, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle mevzuata uygun olduğu,

“ Özel-5 Cam Cephe Yapılması” pozunda yer alan “ 6+12+6 mm Temperli Renkli Cam” girdisi ve “ Özel 6- Kompozit Panel Yapılması” pozlarında yer alan “ Ahşap Desenli Alüminyum Kompozit Panel ”girdisi için proforma faturalar ile açıklama yapıldığı, ilgili belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde öngörülen SMMM onayı ve beyanı gibi şekil şartlarını haiz olduğu, bu pozlar için Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun analizlerin sunulduğu, analizlerdeki işçilik tutarının saatlik asgari ücretin üzerinde olduğu,

Açıklama istenilen tesisat kalemlerinde sayılan 16 adet özel poz için piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınan proforma faturalar ve fiyat teklifleri ile, montaj ve malzemenin ayrı ayrı gösterildiği analizlere yer verilerek açıklama yapıldığı,

Açıklama kapsamında “ Diğer Genel Giderler ”başlığı altında Damga Vergisi, Teknik Personel Gideri, muhtelif şantiye gideri vesair giderler için toplam 312.346,74 TL bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Aktarılan tespit ve düzenlemeler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili açıklamalarına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif olarak belirlenen Zeos Danş. Proje İnşaat Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinden; genel icmal ve teklif fiyatın bileşenlerini gösteren inşaat ve tesisat iş kalemlerine ilişkin analizler, hesap cetvelleri, özel pozlara ilişkin proforma faturalar ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.5) sunulduğu görülmüştür.

Açıklama istenilen 30 inşaat kaleminden, MSB.922/A pozu için Milli Savunma Bakanlığı’nın ilân ettiği birim fiyatın, 19 poz için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın fiyatları kullanılarak açıklama yapıldığı, 10 poz için piyasadan proforma fatura ve fiyat teklifi alınarak açıklama sunulduğu,

Açıklama istenilen 36 tesisat iş kaleminden 089.1505 pozu için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı fiyatı kullanıldığı, kalan 35 iş kalemi için piyasadan proforma fatura ve fiyat teklifi alınarak açıklamaların sunulduğu anlaşılmaktadır.

İstekli tarafından, 18.466/1, 19.055/c1 ve 23.243/24 pozları için proforma fatura ile açıklama yapıldığı, bunlar için düzenlenen analizlerin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı verilerindeki analize uygun olmadığı, öngörülen saatlik işçilik ücretinin analizlerden ve proforma faturalardan anlaşılamadığı, isteklinin proforma fatura ile açıkladığı bu iş kalemleri için fiyat teklifi ile açıklama yapılması gerektiği,

Açıklama istenilen asansör iş kalemleri için 475.406,26 TL tutarında 12.10.2012 tarihli proforma faturaile açıklama yapıldığı, proforma faturada malzeme ve işçiliğin ayrı belirtilmediği, “ montaj dahil fiyatlardır ”şeklinde ibareye yer verildiği, analizlerde saatlik işçilik bedelinin anlaşılamadığı bu haliyle iş kalemleri için yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı,

Açıklama istenilen özel pozlardan “ ÖZEL ELK-6 : A Blok 2 Salon Seslendirme, Işık ve Projeksiyon Sistemi Yapılması ”, “540 TVL 25 Dahili Gece Gündüz Kamera… Oluşan A Blok Güvenlik Kamera Sistemi Yapılması İşi, 1 Çevrimli 12 bölgeli analog adresli yangın alarm santrali”, “Akıllı analog adresli optik duman dedektörü”, “4.000 ansı-lümen 1024x768 çözünürlükte projeksiyon” kalemleri için 12.10.2012 tarihli proforma fatura ile açıklama yapıldığı, proforma faturada SMMM onay ve beyanı ile “ fiyatlarımıza işçilik dahildir ” şeklinde ibare bulunduğu, malzeme ve işçilik bedellerinin ayrı ayrı belirtilmesi gerekirken belgede yer almadığı, ilgili pozlar için fiyat teklifi ile açıklama yapılması gerektiği,

Açıklama istenilen “ Özel-5 : Cam Cephe Yapılması ” ve “ Özel-6 : Ahşap Desenli Alüminyum Kompozit Panel Kaplama Yapılması ” kalemleri için proforma fatura ile açıklama yapıldığı, belgede “ İşçilik dahildir ” şeklinde ibare bulunduğu, bunlar için fiyat teklifi sunulması gerektiği, malzeme ve işçilik bedellerinin ayrı ayrı belirtilmesi gerekirken belgede yer almadığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13 üncü maddesindeki “Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.” açıklaması uyarınca anılan özel pozlar için istekli tarafından analiz düzenlenmesi gerekmemekle birlikte, düzenlenen proforma faturada malzeme ve işçilik fiyatlarının ayrı ayrı belirtilmesi gerekirken bunun yapılmadığı, proforma fatura yerine fiyat teklifi ile açıklama yapılması gerektiği tespit edildiğinden ikinci en avantajlı teklif sahibi Zeos Danş Proje İnşaat Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Özallar İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin 16.10.2012 tarihinde idare kayıtlarına alınan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinden;

İsteklinin açıklama istenilen 30 inşaat kalemi ve tesisat iş kalemlerinden 20 adedi için oluşturduğu analiz ve yardımcı analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2012 yılı için yayımlanmış analiz formatları ile bu analizlerde yer alan birim fiyat ve rayiçleri kullandığı, hesap cetvelinde öngördüğü miktarlar ile idarenin sorgulamaya konu ettiği iş kalemleri için öngördüğü miktarlar arasında makul olmayan bir farkın bulunmadığı, isteklinin öngördüğü miktarların bazı pozlarda idarece öngörülenden daha yüksek olduğu,

Açıklama istenilen tesisat kalemlerinde sayılan 16 adet özel poz için piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınan proforma faturalar ve fiyat teklifleri ile açıklama yapıldığı, bu belgelerdeki verilerin sunulan EK-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki verilerle uyumlu olduğu görülmekle birlikte,tesisat kalemleri arasında yer alan“ ÖZEL ELK-6 : A Blok 2 Salon Seslendirme, Işık ve Projeksiyon Sistemi Yapılması ” ve “540 TVL 25 Dahili Gece Gündüz Kamera… Oluşan A Blok Güvenlik Kamera Sistemi Yapılması İşi” için Asimetrikege Ses ve Işık Sist. Ltd. Şti.nden alınan 15.10.2012 tarihli proforma fatura ile açıklama yapıldığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13 üncü maddesindeki açıklama uyarınca anılan özel pozlar için istekli tarafından analiz düzenlenmesi gerekmemekle birlikte, proforma fatura yerine fiyat teklifleri ile açıklama yapılması ve fiyat teklifinde malzeme ve işçilik fiyatlarının ayrı ayrı belirtilmesi gerekirken bunların ayrı ayrı belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Özallar İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu yapım ihalesinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alındığı, ihaleye 10 isteklinin teklif verdiği, idarece belirlenen sınır değerin altında teklif veren Özbarlık İnşaat Müt. Teks. Nak. Gıda. Ltd. Şti. – Çisem Elk. Taah. İnş. İş Ortaklığı, Özallar İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Zeos Danş. Proje. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, üç isteklinin açıklamalarını süresinde idareye sunduğu, açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre idarece değerlendirildiği ve ihalenin Özbarlık Ltd. Şti. – Çisem Ltd. Şti. iş ortaklığı üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhaleye teklif veren üç isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin değerlendirme, 2 nolu iddianın incelenmesi kapsamında yapılmış olup, idarece iddiaya konu özel pozlar için analiz düzenlenmediği, Teknik Şartname’nin “ Birim fiyat tarifleri ” başlıklı maddesinde ilgili tariflerin yer aldığı, ihale dokümanı kapsamında ihale aşamasında teknik şartnameye uygunluğun denetleneceğine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, iddiaya konu iş kalemlerine ilişkin olarak, proforma faturada yer alan malzeme ve ekipmanın teknik şartnameye uygunluğunun idarece muayene ve kabul aşamasında değerlendirmeye alınacak hususlar olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhalede aşırı düşük teklif açıklaması sunan üç isteklinin, ilgili iş kalemlerine ilişkin proforma fatura ve fiyat tekliflerini sundukları, Özallar Ltd. Şti. ve Zeos Danş. Prj. Ltd. Şti.’nin proforma fatura ve fiyat teklifleri ile birlikte maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını (Ek O-5) sundukları, belgelerde SMMM onay ve beyanı bulunduğu görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.13.1’üncü maddesinde; fiyat teklifi ve proforma faturalar ile açıklama yapılması halinde sunulması gereken belgeler ve taşıması gereken kriterler belirlenmiştir.

Aynı Tebliğin 45.1.13.11’inci maddesinde; “ Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

... açıklaması yer almakta olup, aktarılan açıklama metninden, idarelerin proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere gerekli görülmesi hâlinde muhafaza eden meslek mensubundan isteyebileceği, bu hususta idareye bir takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, idarece, iddiaya konu iş kalemleri için sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, ilgili meslek mensuplarından teyit edilmesi zorunlu tutulmamış olup, “ VRV sistemi” , “ Kompozit Panel imalatları ”, asansör imalatları, konferans ses ve görüntü sistemleri gibi açıklamaya konu edilen kalemler için bu belgelerin meslek mensuplarından istenilmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre uygun görülmeyen Zeos Danş. Proje İnşaat Ltd. Şti.’nin ve Özallar İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2012/UY.I-4845

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin