KİK Kararı: 2012/UY.I-4838

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/075
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 18.12.2012
Karar No : 2012/UY.I-4838
BAŞVURU SAHİBİ:
Mehmet Ali Aktogan, HİSAR ARKASI CAMİİ PASAJI NO:2 KİLİMLİ / ZONGULDAK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Taş Kömürü Kurumu Genel Müdürlüğü(Ttk) Satınalma Dairesi Başkanlığı, Yayla Mahallesi Baglik Caddesi.Ihsan Soyak Sokak 2 67090 ZONGULDAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/110719 İhale Kayıt Numaralı "Üzülmez Tim Müdürlüğü Çeşitli Binalarda Çatı Onarımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Taş Kömürü Kurumu Genel Müdürlüğü (TTK) Satınalma Dairesi Başkanlığıtarafından 03.09.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Üzülmez Tim Müdürlüğü Çeşitli Binalarda Çatı Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Ali AKTOGAN nın 18.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.10.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.11.2012tarih ve 36598sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.11.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4090sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklamalarının her sayfasının imzalı ve kaşeli olmadığı gerekçesi ile uygun bulunmadığı, mevzuatta buna ilişkin herhangi bir düzenlemenin olmadığı, analizlerinde yer alan girdi malzemesinin Zonguldak’ta üretilmediği, bu nedenle proformanın aslı gecikeceğinden dolayı idareye ne yapmaları gerektiğinin sorulduğu, idarenin dilekçe ile başvurabileceklerini belirttiği, kendileri tarafından idareye dilekçe ile başvurulduğu ve idarenin şifahen durumu kabul etmesine rağmen komisyon kararında faturanın aslının olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklamalarında SGK prim gideri, vergi gibi kalemlerin açıklanamaması gerekçesiyle de tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı,

2. İhaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif tutarlarına ilişkin olarak aralarında anlaştıklarına dair idarenin güvenlik görevlileri tarafından tutanak tutulduğu, idarenin ise bu tutanağı dikkate almadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 60’ıncı maddesinde,

“İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde,

“45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.

Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale Komisyonu tarafından MSB.521/A2 poz no’lu “Boyalı sac sandviç sistem çatı kaplaması yapılması” iş kaleminin açıklama istenen iş kalemi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulan MST İnş.-(Mehmet Ali Aktogan) ve Alim İnş. Ltd. Şti.ne tebliğ edilen 07.09.2012 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklamaların 18.09.2012 tarihine kadar verilmesinin istenildiği,

Alim İnş. Ltd. Şti. tarafından belirlenen süre içerisinde açıklama yapılmadığı, başvuru sahibi MST İnş.-(Mehmet Ali Aktogan) tarafından 18.09.2012 tarihinde idareye sunulan açıklamaların ise mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibine ait açıklamalar incelendiğinde,

Açıklama istenilen MSB.521/A2 poz no’lu iş kalemi için belirlenen fiyatın Milli Savunma Bakanlığı tarafından 2012 yılı için yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatın altında olduğu, belirtilen iş kalemi için düzenlenen analizin idarece hazırlanan analiz formatına uygun olmadığı, söz konusu analizde kâr ve genel gider için ayrı bir satır açılmadığı görülmüştür.

İhale Komisyon kararında, açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından teklif edilen bedellerin gerçekçi olmadığı şeklinde ifadelerde bulunulduğu tespit edilmiş olup Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’inci maddesinde yer alan açıklama uyarınca sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri dışında kalan maliyet girdileri için sorgulama ve değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, İhale Komisyonunun bu gerekçesinin mevzuata uygun olmadığı belirlenmiştir.

Ayrıca kamu ihale mevzuatında, istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının her sayfasının imzalı olması gerektiği yönünde bir düzenlemenin mevcut olmadığı belirlendiğinden, İhale Komisyonunun başvuru sahibi istekliye ait açıklamaların her sayfasının imzalı ve kaşeli olmadığı gerekçesi ile anılan isteklinin teklifini değerlendirme dışı bırakması işlemi yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibi tarafından MSB.521/A2 poz no’lu iş kalemi için sunulan analiz içerisinde yer alan, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 yılı rayiç fiyatlarının altında belirlenen “0.50+0.40+(50mm dolgulu) poliüretan yalıtımlı çatı paneli” girdi maliyetini tevsik amacıyla proforma faturanın faks çıktısının sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu istekli tarafından, idarece aşırı düşük teklif açıklaması yapılması için öngörülen sürenin bitiminden sonra, 21.09.2012 tarihli yazı ekinde anılan proforma fatura aslının idareye sunulduğu, proforma faturada yer alan girdi cinsinin analizlerde belirtilenin aksine “ RAL 9002-RAL 9002 50mm kalınlıkta poliüretan dolgulu çatı paneli” şeklinde olduğu ve faturadaki bu bilginin girdi cinsinin renk koduna ilişkin olduğu, çatı panelinin sac kalınlığının belirtilmediği, sunulan faturanın açıklamaların sunulması için belirlenmiş olan süreden sonra idareye ulaştığı gerekçeleriyle anılan proforma faturanın İhale Komisyonu tarafından değerlendirmeye alınmayarak başvuru sahibi istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin 1 inci fıkrasında yer alan “Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.” hüküm uyarınca, anılan istekli tarafından idarece belirlenen süre içerisinde açıklamaları kapsamında proforma faturanın faks örneğinin sunulmasının mevzuata aykırı olduğu,

Ayrıca aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında açıklamaların dayanağı olarak sunulması zorunlu belge niteliğinde olduğu belirlenen proforma faturaların, Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.6’ncı maddesi uyarınca idarelerce bilgi eksikliği olarak tamamlatılamayacağı da anlaşıldığından, başvuru sahibi istekli tarafından, aşırı düşük açıklamalarının sunulması için belirlenmiş süre olan 18.09.2012 tarihinden sonra sunulan proforma fatura aslının kabul edilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç itibariyle başvuru sahibi istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde görülmüştür.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “ Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler.” hükmü,

İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları”başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “ İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “İtirazen şikâyet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

İdareye yapılan şikâyet başvurusunda söz konusu iddianın yer almadığı, bu nedenle idarenin şikâyete verdiği cevapta da anılan iddiaya ilişkin herhangi bir değerlendirmenin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunmanın ön koşulu idareye usulüne uygun şikâyet başvurusu yapılmasıdır. Anılan iddia ile ilgili başvuru sahibinin idareye şikâyet başvurusunun olmadığı, doğrudan Kuruma başvuruda bulunulduğu anlaşıldığından anılan mevzuat doğrultusunda bu iddiaya ilişkin başvurunun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi