KİK Kararı: 2012/UY.I-4759

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/073
Gündem No : 82
Karar Tarihi : 12.12.2012
Karar No : 2012/UY.I-4759 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Ota İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti., 1324. SK. (ESKİ 7.CAD) 25/1 ÖVEÇLER ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Eskişehir Bulvarı No:146 Odtü Karşısı 06520 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/130051 İhale Kayıt Numaralı "Ankara Jandarma Genel Komutanlığı Destek Kıtaları Grup Komutanlığı Anıttepe Lojmanları (12 Blok) Dış Cephe Mantolama" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğütarafından 05.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ankara Jandarma Genel Komutanlığı Destek Kıtaları Grup Komutanlığı Anıttepe Lojmanları (12 Blok) Dış Cephe Mantolama” ihalesine ilişkin olarak Ota İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 12.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.11.2012 tarih ve 37963 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.11.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4267 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerine yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda idarece, yaptıkları açıklamalar kapsamında açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin belirtilen kârın %3,2 olduğu, proforma fatura ekinde imza sirküsü ve meslek mensubuna ait herhangi bir belgenin sunulmadığı, açıklama yapılması gerekmeyen iş kalemleri ile ilgili birim fiyatların çok düşük olduğu belirtilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının doğru olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işin İdari Şartnamesi’nin 2’nci maddesinde işin adının “ Ankara Jandarma Genel Komutanlığı Destek Kıtaları Grup Komutanlığı Anıttepe Lojmanları (12 Blok) Dış Cephe Mantolama ” olarak ifade edildiği,

05.10.2012 tarihinde yapılan ihaleye 23 isteklinin teklif verdiği, bir firmanın teklif mektubu uygun olmadığından teklifi geçersiz sayılarak 22 geçerli teklif sahibi isteklinin teklif fiyatları göz önünde bulundurulmak suretiyle hesaplanan sınır değerin altında teklif veren dört isteklinin teklifine aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, iki isteklinin süresi içerisinde cevap vermemesi, süresinde cevap veren diğer iki isteklinin ise açıklamalarının mevzuata uygun bulunmaması gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

İdarece dört istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin yazıların ekinde sıralı iş kalemleri listesinin, sıralı analiz girdileri tablosunun, örnek analiz formatının, sıralı analiz girdileri listesinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ ıncı maddesinde “İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde

“…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

…45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) (Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda tespit edilen hususlara aşağıda yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından açıklama yapılması istenilen 19.055/C1 poz nolu (5 cm kalınlıkta yüzeyi pürüzlü veya pürüzlü ve kanallı ekstrüde polistren (XPS) köpük ısı yalıtım levhaları ile dış duvarların dıştan ısı yalıtımı ve ısı yalıtım sıvası yapılması (mantolama) (yoğunluğu min. 25 kg/m3 ve 100 KPA basınç dayanımlı) ve 25.034/2 poz nolu (Çıplak beton veya ince sıva üzerine astar çekilerek silikon esaslı grenli cephe malzemesi ile istenilen renkte kaplama yapılması) iş kalemlerine ilişkin analiz sunulduğu, söz konusu iş kalemlerinin bir kısım girdisine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyatların kullanıldığı, bir kısım girdisinin ise proforma fatura ile açıklandığı, idarece tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olan girdiler ile ilgili olarak da açıklama istenilmediğinden bir girdiye (9-15 cm(15 cm dâhil) plastik çivili ısı yalıtım dübelleri) ilişkin bu nedenle herhangi bir açıklama yapılmadığı anlaşılmıştır.

İdarece açıklama yapılması istenilen 19.055/C1 poz nolu (5 cm kalınlıkta yüzeyi pürüzlü veya pürüzlü ve kanallı ekstrüde polistren (XPS) köpük ısı yalıtım levhaları ile dış duvarların dıştan ısı yalıtımı ve ısı yalıtım sıvası yapılması (mantolama) (yoğunluğu min. 25 kg/m3 ve 100 KPA basınç dayanımlı) iş kaleminde başvuru sahibince sunulan analizde yer alan girdilerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının söz konusu iş kalemine ilişkin yayımlamış olduğu analiz girdileri ile paralel olduğu, 04.479 poz nolu (sıva filesi) ile 04.031 poz nolu (su) girdilerine ilişkin teklif edilen tutarların adı geçen Bakanlığın fiyatları ile uyumlu olduğu, işçilik ücretlerinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik ücreti ile aynı olduğu (4,18 TL), miktarların birebir uygunluk gösterdiği, 100 kPa basınç dayanım (1kg/cm2) ısı ilet.<=0.030 W/mK yüzeyi pürüzlü veya pürüzlü-kanallı levhalar:yoğunluk min.25 kg/m3, ısı yalıtım levhaları yapıştırıcısı ve ısı yalıtım sıvası girdilerinin proforma fatura ile açıklandığı,

Yine açıklama yapılması istenilen 25.034/2 (Çıplak beton veya ince sıva üzerine astar çekilerek silikon esaslı grenli cephe malzemesi ile istenilen renkte kaplama yapılması) iş kaleminde başvuru sahibince sunulan analizde yer alan girdilerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının söz konusu iş kalemine ilişkin yayımlamış olduğu analiz girdileri ile paralel olduğu, işçilik ücretlerinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik ücreti ile aynı olduğu (4,18 TL), miktarların birebir uygunluk gösterdiği, su bazlı silikon esaslı koruyucu astar (renkli) ve silikon emülsiyon esaslı grenli dış cephe kaplaması girdilerinin proforma fatura ile açıklandığı,

Yukarıda açıklama yapılması gereken iki iş kaleminde belirtilen girdilere ilişkin sunulan ve İnteksan Taah. Yapı. Malz. Tic. Ltd.Şti.den alınan proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresininyazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği anlaşılmış olup, proforma faturada mevzuata herhangi bir aykırılık bulunmadığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının proforma fatura veya fiyat teklif ekinde verilmeyeceği açıkça belirtilmiş olup, anılan düzenlemeler gereğince meslek mensubunun imza sirkülerinin ve faaliyet belgesinin sunulmasına gerek bulunmamaktadır.

Bundan dolayı idarece söz konusu proforma faturanın ekinde meslek mensubuna ait imza sirküsü ve faaliyet belgesinin bulunmaması gerekçe gösterilerek başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı yönünde alınan kararda mevzuata uyarlık bulunmamıştır.

İdarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği açıklamanın uygun bulunmama gerekçesi olarak belirtilen, açıklama istenilmeyen iş kalemleri için hesaplanan %3,2’lik kârın yeterli olmaması ile başvuru sahibince açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin belirlenen birim fiyatların kendilerinin belirlediği fiyatlardan çok düşük olması hususunda ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’inci maddesinde yapılan “Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.” a çıklaması doğrultusunda bu kalemlere ilişkin bir sorgulama yapılmaması esas olduğundan, idarece açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak tespit yapılmak suretiyle bu sebepten başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının anılan Tebliğe uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla yukarıda yer verilen tespitler uyarınca başvuru sahibi tarafından yapılmış olan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğu ve dolayısıyla idarece söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme ve değerlendirmeye aşağıda yer verilmiştir.

İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp süresinde açıklamada bulunan Akçay İnş. Taah.-Musa Akçay’ın aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda:

25.034/2 poz nolu (Çıplak beton veya ince sıva üzerine astar çekilerek silikon esaslı grenli cephe malzemesi ile istenilen renkte kaplama yapılması) iş kalemine ilişkin analiz sunulduğu, anılan istekli tarafından sunulan analizde yer alan girdilerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının söz konusu iş kalemine ilişkin yayımlamış olduğu analiz girdileri ile paralel olduğu, işçilik ücretlerinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik ücreti ile aynı olduğu (4,18 TL), miktarların birebir uygunluk gösterdiği, su bazlı silikon esaslı koruyucu astar (renkli) ve silikon emülsiyon esaslı grenli dış cephe kaplaması girdilerinin proforma fatura ile açıklandığı,

Yukarıda açıklama yapılması gereken iki iş kaleminde belirtilen girdilere ilişkin sunulan ve DMR Mim.Temz. İnş. Müh. firmasından alınan proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresininyazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği anlaşılmış olup, faturada mevzuata herhangi bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklama yapılması istenilen 19.055/C1 poz nolu (5 cm kalınlıkta yüzeyi pürüzlü veya pürüzlü ve kanallı ekstrüde polistren (XPS) köpük ısı yalıtım levhaları ile dış duvarların dıştan ısı yalıtımı ve ısı yalıtım sıvası yapılması (mantolama) (yoğunluğu min. 25 kg/m3 ve 100 KPA basınç dayanımlı) iş kaleminde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığınınbirim fiyatının kâr ve genel gider hariç tutarına, (38,63/1,25=30,90 TL) kendi belirlediği % 7 kâr ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 33,06TL teklif ettiği ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatı tablo halinde gösterdiği anlaşılmış olup,Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5.inci maddesinde yer alan “ İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.” açıklaması uyarınca söz konusu isteklinin analiz sunmasına gerek bulunmadığından, açıklama kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesinin sunulmasının mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

İdarece söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği açıklamanın uygun bulunmaması gerekçesi olarak belirtilen, açıklama istenilmeyen iş kalemlerine sadece hesap icmalinde yer verilip, söz konusu kalemlerde kâr ve genel gider açıklamasına yer verilmemesi ile başvuru sahibince açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin belirlenen birim fiyatların kendilerinin belirlediği fiyatlardan çok düşük olması hususunda ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1 inci maddesinde yapılan “Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.” açıklaması doğrultusunda bu kalemlere ilişkin bir sorgulama yapılmaması esas olduğundan, idarece açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak tespit yapılmak suretiyle bu sebepten başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının anılan Tebliğe uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla yukarıda yer verilen tespitler uyarınca Akçay İnş. Taah.-Musa Akçay tarafından yapılmış olan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğu ve dolayısıyla idarece söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ota İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Akçay İnş. Taah.-Musa Akçay’ın tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda özetle, “ idarece aşırı düşük sorgulamaya verdikleri cevapların, yapılan aşırı düşük açıklamalar kapsamında açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin belirtilen karın % 3,2 olduğu, proforma fatura ekinde imza sirküsü ve meslek mensubuna ait herhangi bir belgenin sunulmadığı, açıklama yapılması gerekmeyen iş kalemleri ile ilgili birim fiyatların çok düşük olduğu belirtilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının doğru olmadığı iddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması ” şeklinde dile getirilen iddiası hakkında, Kurulca, Ota İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.,ile Akçay İnş. Taah.-Musa Akçay’ın tekliflerinin değerlendirmeye alınmak suretiyle bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarına yönelik “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde istenilen bilgi ve inceleme raporu ve ekleri kapsamında yapılan inceleme uyarınca;

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinin son fıkrasında; “İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasında “İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yönetmelik’in üçüncü fıkrasında ise, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonunun bu düzenlemeyi esas alacağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi ” başlıklı 45 inci maddesi, yapım işi ihalelerine ilişkin olup, söz konusu maddede; aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin sınır değerin belirlenmesine, idarenin yaklaşık maliyeti hazırlama aşamasında yapması gereken iş ve işlemlerin neler olduğuna, teklifi belirlenen sınır değerin altında kaldığı için aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen isteklilerden idarece ne çerçevede açıklama isteneceğine ve isteklilerin tekliflerine ilişkin yazılı açıklama kapsamında sunması gereken belgelerin neler olduğu ve nasıl sunulması gerektiğine ilişkin ayrıntılı düzenlemelere ve açıklamalara yer verilmiştir.

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen bir yapım işi ihalesinde, aşırı düşük teklif olarak belirlenen teklif sahibi isteklilerin idareye sunacakları açıklama kapsamında hesap cetveline de yer vermeleri gerekmektedir.

Anılan Tebliğin “ Aşırı düşük teklif değerlendirmesi ” başlıklı 45.1.2 inci maddesinde; “Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Buçerçevede; istenenaçıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.” açıklamasına,

45.1.2.1 nci maddesinde “İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.” açıklamasına yer verilmiş,

Anılan Tebliğin 45.1.3 üncü maddesinde de sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulmasının istenmeyeceği açıkça belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesinde yapılan düzenlemeler, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin olarak isteklilere açıklama yapma ve belgelendirme zorunluluğu getirmekte, geriye kalan % 20’lik kısmın ise, sorgulamaya konu edilmesini ve bu kapsamda yer alan kalemlere ilişkin analiz ve belgelendirme yapılmasını engellemektedir.

Ancak toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinde sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemlerine yer verilmesi gerektiği açıktır.

Dolayısıyla teklifin, açıklama istenilen iş kalemleri ile açıklama istenilmeyen kalemler ile birlikte bir bütün olarak hazırlandığı dikkate alındığında; isteklilerce açıklama istenilecek kalemler ile açıklama istenilmeyecek benzer nitelikli kalemlere verilen tekliflerin birbiriyle uyumlu olması gerekmektedir. Aksi halde tekliflerin sağlıklı ve gerçekçi hazırlandığından ve sağlıklı bir rekabet ortamından bahsedilemeyeceği açıktır.

Somut olayda, idarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği açıklamanın uygun bulunmaması gerekçesi olarak belirtilen, açıklama istenilmeyen iş kalemleri için hesaplanan % 3,2’lik kârın yeterli olmaması ile başvuru sahibince açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin belirlenen birim fiyatların kendilerinin belirlediği fiyatlardan çok düşük olması hususunda ise, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1 inci maddesindeki açıklaması doğrultusunda bu kalemlere ilişkin bir sorgulama yapılmaması esas olsa da, açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak işin sağlıklı gerçekleştirilmesine engel teşkil edecek nitelikte bir tespitin yapılması halinde bu durumun da dikkate alınması gerektiğinden hareketle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının açıklama yapılması istenmeyen iş kalemleri açısından incelenmesi sonucunda:

Başvuru sahibinin açıklama yapılması istenmeyen iş kalemlerinde belirtmiş olduğu miktarların, idarenin yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların çok üzerinde olduğu, anahtar teslimi götürü bedel işlerde yapılan iş miktarına göre fiyat belirleneceğinden, bu durumun teklif fiyatını etkileyerek fiyatı sınır değere yakın hale getireceği ve ayrıca işin gerçekleşme bedelini düşüreceği, bundan başka miktar farklılığının söz konusu kalemlerin birim fiyat tarifi olarak belirlenen poz numarasına, yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun oluşturulmadığını ve projenin istekli tarafından doğru okunmadığını gösterdiği, dolayısıyla da miktarlar arasındaki büyük farkların mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmektedir.

Örneğin: 18.198/02 poz nolu “ Her türlü sac, pvc, çinko vb. yağmur borusu sökülmesi ” iş kaleminde idarece 674 MT belirlenmişken, istekli tarafından aynı iş kalemi için 1.990 MT belirlendiği,

18.198/22 poz nolu “ Dökme mozaikten denizlik, parapet ve harpuşta sökülmesi ” iş kaleminde idarece 239,290 m2 belirlenmişken, istekli tarafından aynı iş kalemi için 1.000 m2 belirlendiği,

24.062 poz nolu “ 125 mm çapında bir ucu muflu sert PVC yağmur borusu ” iş kaleminde idarece 726 m. belirlenmişken istekli tarafından aynı iş kalemi için 2.000 m. belirlendiği tespit edilmiştir.

Öte yandan açıklama istenilmeyen iş kalemlerinden biri olan ve 7,14 TL birim fiyat teklif edilen 26.701/C1 poz numaralı imalatın, sadece işçilik girdisinin 29,26 TL olduğu ve açıklama istenilmeyen birkaç kalemde de aynı durumun söz konusu olduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.9 uncu maddesinde yer alan;

“İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” şeklindeki açıklama göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibi isteklinin yukarıda yer verilen 26.701/C1 poz numaralı imalat da dahil olmak üzere, açıklama istenilmeyen 18.198/02, 18.198/22, 21.067, 26.701/C1 ve 27.578/MK poz nolu iş kalemleri için teklif etmiş olduğu birim fiyatların ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücrete göre hesaplanan işçilik ücretlerini dahi karşılamadığı düşünülmektedir.

Asgari ücretin altında işçi çalıştırılamayacağından hareketle söz konusu nitelikteki fiyat tekliflerinin, açıklama istenilmeyen iş kalemi için dahi olsa, iş mevzuatına aykırı olduğu değerlendirilmiştir.

Bu itibarla, yukarıda yer verilen tespitler uyarınca başvuru sahibi tarafından yapılmış olan aşırı düşük teklif açıklamasının açıklama yapılması istenmeyen iş kalemleri açısından uygun olmadığı ve dolayısıyla idarece söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme ve değerlendirmeye göre;

İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp süresinde açıklamada bulunan Akçay İnş. Taah.-Musa Akçay’ın aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda;

İdarece söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği açıklamanın uygun bulunmaması gerekçesi olarak belirtilen, açıklama istenilmeyen iş kalemlerine sadece hesap icmalinde yer verilip, söz konusu kalemlerde kâr ve genel gider açıklamasına yer verilmemesi ile başvuru sahibince açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin belirlenen birim fiyatların kendilerinin belirlediği fiyatlardan çok düşük olması hususunda ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1 inci maddesindeki a çıklaması doğrultusunda bu kalemlere ilişkin bir sorgulama yapılmaması esas olsa da, açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin işin sağlıklı gerçekleştirilmesine engel teşkil edecek nitelikte bir tespitin yapılması halinde bu durumun da dikkate alınması gerektiğinden hareketle, Akçay İnş. Taah.-Musa Akçay’ın aşırı düşük teklif açıklamasının açıklama yapılması istenmeyen iş kalemleri açısından incelenmesi sonucunda: açıklama yapılması istenmeyen iş kalemlerinde belirtmiş olduğu miktarların idarenin yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların makul kabul edilebilecek seviyede üzerinde olduğu, öte yandan açıklama istenilmeyen iş kalemlerinden biri olan ve 34,94 TL birim fiyat teklif edilen 27.578/MK poz numaralı imalatın, sadece işçilik girdisinin 50,16 TL olduğu ve açıklama istenilmeyen birkaç kalemde de aynı durumun söz konusu olduğu görülmüştür.

Bu itibarla yukarıda yer verilen tespitler uyarınca Akçay İnş. Taah.-Musa Akçay tarafından yapılmış olan aşırı düşük teklif açıklamasının açıklama yapılması istenmeyen iş kalemleri açısından uygun olmadığı ve dolayısıyla idarece söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

Bu durumda, yukarıda yapılan değerlendirmeler, her ne kadar açıklama yapılması istenilmeyen kalemler de olsa da, söz konusu bu kalemlerin birim fiyat tarifi olarak belirlenen poz numarasına, yapım şartlarına, fen ve sanat kurallarına aykırı yapılamayacağı hususu, teklifin bir bütün olarak ve birbiriyle uyumlu olması gerektiği hususu ile bir arada ele alındığında:

Başvuru sahibi ile Akçay İnş. Taah.-Musa Akçay’ın, açıklama istenilen iş kalemleri için, poz numarasıyla atıf yapılan teknik tarifine uygun birim fiyat teklif ettikleri; açıklama istenilmeyen iş kalemleri için ise kendi yapmış oldukları açıklamalarla da çelişecek nitelikte, birbiri ile uyumlu olmayan birim fiyatlar teklif ederek sonuçta aynı imalatın yapımı için farklı fiyatlar teklif edilmesi durumunun ortaya çıkmasına sebep olduğu görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle, başvuruya konu ihaleye aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan başvuru sahibi ile Akçay İnş. Taah.-Musa Akçay’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği hususlarında “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine ” ilişkin karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi