KİK Kararı: 2012/UY.I-4439

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/068
Gündem No : 81
Karar Tarihi : 21.11.2012
Karar No : 2012/UY.I-4439
BAŞVURU SAHİBİ:
Kare İnşaat San. Tic. Ltd. Şti., ÇETİN EMEÇ BULVARI 4.CADDE 73.SOKAK NO:12/9 A.ÖVEÇLER / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Eskişehir Bulvarı No:146 Odtü Karşısı 06520 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/72933 İhale Kayıt Numaralı "Ankara Çankaya Beytepe Jandarma Eğitim K. Şehit Korg. İsmail Selen Kışlası Lojmanlarının Çatı Onarım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğütarafından 13.07.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ankara Çankaya Beytepe Jandarma Eğitim K. Şehit Korg. İsmail Selen Kışlası Lojmanlarının Çatı Onarım” ihalesine ilişkin olarak Kare İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.’nin 19.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.10.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.10.2012tarih ve 35416sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.10.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3923sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında 18.234 poz nolu 0.50 mm galvanizli sacın analiz 18.234/A poz nolu 0.70 mm kalınlıkta sıcak daldırma galvanizli saca uyarlandığı, bu pozdaki sıcak daldırma galvanizli sac için birim ağırlığın Tenekecilik İşleri Genel Şartname gereğince 5.50 kg/m2 olduğu için miktar olarak zayiatı ile birlikte minimum (1.35*5.50) 7.42 kg/m2 alınması gerektiği, proforma faturadaki sac ve kereste fiyatlarının gerçek piyasa fiyatlarının altında olduğu, bu fiyata işin yapılamayacağı, açıklama istenmeyen %20'lik kısım için öngörülen fiyatlar ile işin yapılamayacağı, sorgulama istenmemesi bu imalatların ücretsiz yapılabileceği veya fiyatların keyfi belirlenebileceği anlamına gelmediği, bu fiyatların kabul edilebilir bir mantığının olması gerektiği, özel idari şartnamede istenen elektronik cihazların bedelinin teklif tutarına yansıtılmadığı, bu giderlerin genel giderler içerisinde gösterilemeyecek kadar büyük yekûn tuttuğu, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında eksiklik olduğu, tutanağın son geçici vergi dönemine ilişkin düzenlemediği, fiyat düşünüldüğünde metrajlarda hata olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin “Ankara Çankaya Beytepe Jandarma Eğitim K. Şehit Korg. İsmail Selen Kışlası Lojmanlarının Çatı Onarım” olduğu belirtilmiş, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde de, tekliflerin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verileceği düzenlenmiştir.

Başvuruya konu ihaleye 12 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca geçerli kabul edilen 11 teklif üzerinden hesaplanan aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin altında teklif verdiği anlaşılan Soylu Dekorasyon İnşaat Tah. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Bekir Özçiçek’in aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Soylu Dekorasyon İnşaat Tah. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin süresinde açıklama sunulmadığı gerekçesiyle reddedildiği, sorgulamaya verilen cevapları uygun görülen ihalenin Bekir Özçiçek’e ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ncı maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istemesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu hususa ilişkin uygulamayı somutlaştırmak amacıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45’inci ve (kısmen) 38’inci maddelerinde bir takım açıklamalara yer verilmiş ve söz konusu açıklamalarda, yapım işi ihalelerinde bir teklifin aşırı düşük olup olmadığını ortaya koyan sınır değerin nasıl tespit edileceği ve teklifleri söz konusu değerin altında kalan isteklilerce yapılan belgelere dayalı açıklamaların da hangi kıstaslar esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin detaylara yer verilmiştir.

Tebliğ maddeleri uyarınca; idarelerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” oluşturması, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlenmesi ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi, teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden istenecek açıklama yazısında açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmesi ve isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında yapılan inceleme sonucunda;

“Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” nde tüm iş kalemlerinin yaklaşık maliyet içerisindeki tutarlarının oranına göre sıralandığı, açıklanması gereken iş kalemlerinin hangileri olduğuna ilişkin belirlemenin yapıldığı ve açıklama istenilen ve açıklama istenmeyen analiz girdilerine ilişkin bir tablo oluşturulduğu, idarenin 05.10.2012 tarihli ve 23961 sayılı aşırı düşük teklif açıklama istemli yazısı ekinde açıklama istenilen 5 adet iş kalemine ilişkin tabloya ve açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerine ilişkin sıralı analiz girdileri tablolarına yer verildiği belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında anahtar teslimi götürü bedel teklif fiyatını gösterir hesap cetveli niteliğindeki tabloya, analizlere, metraj cetveline, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2012 yılı birim fiyat analizlerine, proforma fatura ve bu faturalara ilişkin tutanaklara, imza sirküsü ile faaliyet belgelerine, satış ve alış faturalarına, firma ile ilgili belgelere ve galvanizli sacın birim ağırlığını gösterir internet çıktısına yer verildiği görülmüştür.

Analiz girdilerinin bir kısmının birim fiyatının 2012 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2012 yılı birim fiyatları ile açıklandığı, bir kısmının proforma fatura ile tevsik edildiği anlaşılmıştır.

18.234/A poz nolu iş kaleminin girdisi olan sac için analizde istekli tarafından 6,72 kg öngörüldüğü, idarenin analizinde ise miktarın 6,60 kg olduğu, miktarın idare tarafından öngörülenden fazla olduğu dikkate alındığında isteklinin miktarının uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Galvanizli sac fiyatını tevsik amacıyla, Beş-Can İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti.den alınmış 05.07.2012 tarihli maliyete dayalı proforma fatura sunulduğu, söz konusu proforma fatura üzerinde serbest muhasebeci mali müşavirin imzası ve kaşesi ile beyan bulunduğu, proforma faturadaki fiyat ile tutanaktaki fiyatın birbiri ile uyumlu olduğu, tutanağa referans gösterilen 12.06.2012 tarihli alış faturasının Tebliğin 45.1.13.12’nci gereğince ihale tarihi (13.07.2012) esas alındığında son geçici vergi beyanname dönemine (2012 haziran, mayıs, nisan) ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin idarece yaklaşık maliyet hesabına esas olmak üzere belirlenen miktarlar ile isteklinin teklif etmiş olduğu miktarlar ve bu miktarların birbirlerine oranlarının;

Poz numarası

Yaklaşık maliyete esas miktarlar

İsteklinin teklifine esas miktarlar

Teklif miktarı/Yaklaşık maliyet miktarı (iki basamağa yuvarlanmış yaklaşık değer)

18.234/A

8.696,79

8.700,00

1,00

21.210

5.652,914

5.655,00

1,00

18.194

7.371,72

7.800,00

1,06

19.050/3

7.812,40

8.700,00

1,11

18.246/02

8.696,79

8.700,00

1,00

Şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

Yapım işi ihalelerinde, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin fiyat tekliflerine yönelik bilgi ve belge sunmaları gerekmekle birlikte, temel amacı isteklilerin teklif fiyatlarıyla sözleşme konusu edimin kusursuz biçimde ifasının olanağını araştıran aşırı düşük teklif değerlendirmesi işlemlerinde, isteklilerin imalat miktarlarının işin yaklaşık maliyetindeki miktarlarla kabul edilebilir oranda benzeşmesi beklenmektedir. Açıklama kapsamındaki iş kalemlerinin imalat miktarlarının anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalede idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetteki miktarlarla kabul edilebilir oranda benzeştiği tespit edilmiştir.

Bilindiği üzere yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45’inci maddesinde; “… 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

…” açıklamasına yer verilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının sınırları çizilmiştir.

Anılan açıklama doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklaması sunacak isteklinin teklifini oluşturan iş kalemlerinden birisi olmakla birlikte idarece belirlenen ve yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarından oluşan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” nde yer almayan iş kalemlerine ilişkin olarak herhangi bir açıklama istenilmemesinin yanı sıra, bu kalemlere ilişkin teklif fiyat ve miktarlarına ilişkin olarak da aşırı düşük teklif açıklaması aşamasında herhangi bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı düşünüldüğünden idare tarafından açıklanması istenmeyen elektronik cihazların bedeline ilişkin istekli tarafından bir açıklamada bulunulması gerekmemektedir.

Bununla birlikte, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi uyarınca, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan işlerde, isteklilerin toplam teklif bedelini oluşturan tüm iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ilişkin birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelini sunması gerekmektedir. İncelemeye konu ihalede ihale üzerinde bırakılan isteklinin hesap cetvelinde sorgulanmaya tabi tutulan iş kalemleri dışında kalan diğer iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ilişkin birim fiyatların gösterilmemesi mevzuata uygun bulunmamıştır.

Cam yünü fiyatını tevsik amacıyla, Payza Makine Yapı Malz. Tic. San. A.Ş.den alınmış 26.07.2012 tarihli satışa dayalı proforma fatura sunulduğu, söz konusu proforma fatura üzerinde serbest muhasebeci mali müşavirin imzası ve kaşesi ile beyan bulunduğu, proforma faturadaki fiyat ile tutanaktaki fiyatın birbiri ile uyumlu olduğu görülmekle birlikte, satışa dayalı alınan proforma faturaya ilişkin sunulan tutanağın ortalama birim satış tutarı kısmı yerine ortalama birim maliyet kısmının doldurulduğu, tutanağa referans gösterilen 10.07.2012 tarihli satış faturasının Tebliğin 45.1.13.12’nci gereğince ihale tarihi (13.07.2012) esas alındığında son geçici vergi beyanname dönemine (2012 haziran, mayıs, nisan) ilişkin olmadığı anlaşılmıştır.

Çam kereste fiyatını tevsik amacıyla, Yücel Kereste Tic. San. Ltd. Şti.den alınmış 26.07.2012 tarihli satışa dayalı proforma fatura sunulduğu, söz konusu proforma fatura üzerinde serbest muhasebeci mali müşavirin imzası ve kaşesi ile beyan bulunduğu, proforma faturadaki (m3 fiyatı 330,00 TL) fiyat ile tutanaktaki fiyatın (m3 fiyatı 3,5 TL) birbiri ile uyumlu olmadığı görülmekle birlikte, referans gösterilen 02.07.2012 tarihli satış faturasındaki miktar, birim fiyat ve genel toplam dikkate alındığında tutanakta hesap hatası yapıldığı, dolayısıyla tutanaktaki m3 fiyatının 350,00 TL olması gerektiği anlaşılmıştır. Ayrıca satışa dayalı alınan proforma faturaya ilişkin sunulan tutanağın ortalama birim satış tutarı kısmı yerine ortalama birim maliyet kısmının doldurulduğu, tutanağa referans gösterilen 02.07.2012 tarihli satış faturasının Tebliğin 45.1.13.12’nci gereğince ihale tarihi (13.07.2012) esas alındığında son geçici vergi beyanname dönemine (2012 haziran, mayıs, nisan) ilişkin olmadığı anlaşılmıştır.

Bu tespitler neticesinde, Bekir Özçiçek’in açıklamalarının idarece kabul edilip ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Bekir Özçiçek’in teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi