KİK Kararı: 2012/UY.I-4172

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/065
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 07.11.2012
Karar No : 2012/UY.I-4172
BAŞVURU SAHİBİ:
Nur Enerji Elektrik Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Arzen İnşaat Taah. Elk. Malz. Enerji Mak. Müş. ve Müh. Tic. San. Ltd. Şti, AŞAĞIMUMCU CADDESİ NO:37 ERZURUM

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sultangazi Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Cumhurıyet Mah. Dersaadet Cad. No:21-23 34265 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/88190 İhale Kayıt Numaralı "Uğur Mumcu Mahallesinde Bulunan Ag Havai Hatların Yeraltına Alınması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sultangazi Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğütarafından 07.08.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Uğur Mumcu Mahallesinde Bulunan Ag Havai Hatların Yeraltına Alınması İşi” ihalesine ilişkin olarak Nur Enerji Elektrik Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Arzen İnşaat Taah. Elk. Malz. Enerji Mak. Müş. ve Müh. Tic. San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 03.09.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.09.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.09.2012tarih ve 31874sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.09.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3526sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamanın uygun görülmesinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca idare tarafından şikâyet başvurularının şekil yönünden reddedildiği, idarenin kararının hatalı olduğu, pilot ortak tarafından özel ortağa şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi yetkisini veren yazının şikayet başvurusuna eklendiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin dilekçesinde, idare tarafından şikâyet başvurularının şekil yönünden reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı yönünde iddialara yer verildiği, söz konusu durumun itirazen şikâyet başvurusunun esastan incelenmesini etkileyen bir durum olduğu ve itirazen şikâyet dilekçesinde ayrı bir iddia olarak belirtildiği hususları incelendiğinde, anılan durumun da hukuki açıdan değerlendirmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibi Nur Enerji Elektrik Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Arzen İnşaat Taah. Elk. Malz. Enerji Mak. Müş. ve Müh. Tic. San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklif dosyası incelendiğinde, pilot ortağın Nur Enerji Elektrik Taah. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, şirket müdürü Taner Savaş’ın pilot ortağı temsile yetkili olduğu, özel ortak Arzen İnşaat Taah. Elk. Malz. Enerji Mak. Müş. ve Müh. Tic. San. Ltd. Şti.ni temsile yetkili olarak Nedim Bingöl’ün belirlendiği, söz konusu kişilere ilişkin imza sirkülerinin teklif içerisinde yer aldığı anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 5’inci maddesinin dördüncü fıkrasında “Ortak girişim adına yapılacak şikayet veya itirazen şikayet başvurularının, pilot ortak/koordinatör ortak veya temsil yetkisi verilen özel ortak ya da ortakların tamamı tarafından yapılması zorunludur. Temsil yetkisine sahip olmayan özel ortak tarafından şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru süresinin sonuna kadar pilot/koordinatör ortağın şikayete katılması veya özel ortağa temsil yetkisi vermesi gerekmektedir. Şikayet başvurularının pilot ortak/koordinatör ortak tarafından yapılması halinde ortak girişim beyannamesinin veya sözleşmesinin, temsil yetkisi verilen özel ortak tarafından yapılması halinde ise ortak girişim beyannamesi veya sözleşmesi ile temsile yetkili olunduğuna dair belgenin şikayet dilekçesine eklenmesi zorunludur. Bu belgelerin şikayet dilekçesine eklenmemesi veya temsil yetkisine sahip olmayan özel ortak tarafından şikayet başvurusunda bulunulması halinde eksikliklerin giderilmesi için başvuru süresinin sonuna kadar beklenir. Ancak aday veya isteklinin başvuru belgeleri veya teklif zarfı içerisinde bu belgelerinin bulunması durumunda, dilekçe ekinde söz konusu belgeler sunulmamış olsa da başvuru usulüne uygun olarak yapılmış bir başvuru olarak kabul edilir.” açıklaması yer almakta olup, özel ortağın pilot ortağın kendisine şikâyet başvurusunda bulunabilmek için yetki verildiğine ilişkin belge ile başvuruda bulunabileceği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin şikâyet başvurusu ekinde yer alan belgeler incelendiğinde, pilot ortağı temsile yetkili Taner Savaş tarafından imzalı olan ve özel ortağı temsile yetkili Nedim Bingöl’ün şikâyet başvurusunda bulunmasına yetkili kılındığını gösteren belgeyi sunduğu anlaşılmış olup, idare tarafından başvurunun şekil yönünden reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış ve itirazen şikâyet başvurusunun esastan incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı iddiasına yönelik olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

28.08.2012 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, şikâyete konu ihaleye 3 isteklinin katıldığı, yapılan yeterlik değerlendirmesi neticesinde 3 isteklinin teklifinin de geçerli bulunduğu, idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan Foryap Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği, süresi içerisinde sunulan açıklamanın idare tarafından kabul edilerek söz konusu isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı, “Uğur Mumcu Mahallesinde Bulunan AG Havai Hatların Yeraltına Alınması İşi” şeklinde belirtilmiş olup, sözleşmenin anahtar teslim götürü bedel üzerinden imzalanacağının da aynı Şartname içerisinde ifade edildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesinde “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır” açıklaması, 45’inci maddesinde; “45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer alan Tebliğ hükümleri birlikte incelendiğinde, idarelerin aşırı düşük teklif değerlendirmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan açıklanması gereken iş kalemlerini ve her kalem içerisinde maliyeti %3’ün altında kalan açıklanmasına gerek bulunmayan analiz girdilerini belirlemesi, söz konusu verilere ilişkin tabloların oluşturularak ihale onay belgesine eklenmesi gerektiği, anılan kalem ve girdilerin aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının ekinde isteklilere gönderilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Şikâyete konu ihalenin yaklaşık maliyet cetveli incelendiğinde, toplam 17 kalemden oluştuğu anlaşılmış olup, toplam bedelin 3.331.143,72 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdarenin 09.08.2012 tarihli ve 2158-264891 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama yazısı incelendiğinde, açıklama istenilecek olan 4 iş kalemine yer verildiği, ayrıca açıklanmasına gerek bulunmayan analiz girdilerine ilişkin de tablonun yazının ekine konulduğu anlaşılmıştır. Ancak, açıklanmasına gerek bulunmayan analiz girdilerine ilişkin tablo incelendiğinde, idare tarafından analiz girdilerine değil yaklaşık maliyeti oluşturan ve açıklanması gereken 4 iş kalemi dışında bulunan 13 iş kalemine yer verildiği anlaşılmıştır. İdarenin açıklanması gereken iş kalemlerinin analizleri içeriğine ilişkin belirleme yapıp söz konusu analizler içerisindeki girdilerin maliyet ağırlıklarına göre değerlendirmesi ve sonucunda %3’ün altındaki girdilerin isteklilere gönderilmesi gerektiği anlaşıldığından, idarenin mevcut aşırı düşük teklif sorgulama yazısı mevzuata uygun bulunmamıştır. Aşırı düşük teklif değerlendirmesi işleminin sağlıklı şekilde yapılabilmesi için anılan Tebliğ’in 38.1’inci maddesinde belirtilen tablolar önem arz etmekte olup, ihale işlem dosyası içerisinde söz konusu tabloların yer almadığı tespit edilmiştir.

16.10.2012 tarihli ve 3456 sayılı yazımızla, anılan Tebliğ’in 38.1’inci maddesine göre hazırlanıp ihale onay belgesine eklenmesi gereken tablolar idareden talep edilmiştir. İdarenin 17.10.2012 tarihli ve 8658 sayılı yazısında da söz konusu tablolara yer verilmediği anlaşılmıştır. Gerekçe olarak da, BEDAŞ Genel Müdürlüğü ile yapılan protokol gösterilmiş olup, söz konusu protokol gereği taraflarında ayrıntılı analizlerin bulunmadığı belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği gereği idarelerin 38.1’inci maddede yer alan tabloları hazırlamadan aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerine başlayamayacakları anlaşıldığından, idarenin söz konusu analizleri temin edip anılan Tebliğ’in 38.1’inci maddesinde yer alan tabloları hazırlaması, hazırlanan tablolara göre aşırı düşük teklif sorgulama yazılarını tekrar düzenlemesi ve aşırı düşük teklif değerlendirme işlemini yeniden gerçekleştirmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından anılan Tebliğ’in 38.1’inci maddesinde yer alan tabloların hazırlanması, söz konusu tablolara dayanarak aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının yeniden düzenlenmesi ve aşırı düşük teklif değerlendirmesi işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi