KİK Kararı: 2012/UY.I-4164

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/064
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 01.11.2012
Karar No : 2012/UY.I-4164
BAŞVURU SAHİBİ:
Adil Koza, CEVİZLİDERE MAHALLESİ 1243 SOKAK NO:10/14 BALGAT / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bursa Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Sirameseler Mh. Avrupa Konseyi Cd. 3/14 Hizmet Binasi D Blok K:2 16190 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/92316 İhale Kayıt Numaralı "B.B.Belediyesi Sınırları Dahilinde Anaarter, Cadde Ve Sokaklarında Asfalt Kaplama Ve Yama" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bursa Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığıtarafından 23.08.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bursa Büyükşehir Belediyesi Sınırları Dahilinde Anaarter, Cadde ve Sokaklarında Asfalt Kaplama ve Yama” ihalesine ilişkin olarak Adil Koza’nın 30.07.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.08.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.08.2012 tarih ve 29941 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.08.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3275 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; 19.07.2012 tarihinde ihale ilanı yayımlanmış olan başvuru konusu ihalede asfalt plenti için firmanın kendine ait yetkili idareden alınmış asfalt üretimine ilişkin işyeri açma ve çalışma ruhsatı veya işletme izni ya da işletme ruhsatının sunulması ve plentin Bursa Büyükşehir Belediyesi sınırlarında olması şartlarının arandığı, bu hususun ihalede bir yeterlik kriteri olarak istenilmesinin 4734 sayılı Kanun’un 5 inci maddesine aykırılık taşıdığı,

İdareye yaptıkları şikayet başvurusuna idarenin cevabında, karayolu yapım ve onarım ihalelerinde üstyapı imalatlarının yapılabilmesi için öncelikle toprak işleri ve sanat yapısı işlerinin tamamlanması gerektiğinden işin başlangıcında asfalt plentinin kurulu olmasının gerekmediği, oysa ihale konusu işin sadece üstyapı imalatlarını, şehir içinde oluşacak asfalt kaplama ve yama yapılmasını kapsadığının belirtildiği, ihale konusu işin içerisinde asfalt imalatı ne kadar çoğunlukta olsa da kazı, baca, ızgara, sathi kaplama, temel ve alt temel imalatlarının da bulunduğu, bu nedenle asfalt plenti kuruluna kadar söz konusu işlere başlanabileceği, asfalt plenti için istenilen işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının ihaleyi yapan idare tarafından verildiği, işin ivediliğini isteyen idareden geçici izin alınabileceği, diğer taraftan idarece yapılan bu düzenleme ile Bursa sınırları içerisinde sadece birkaç tane kurulu asfalt plentine sahip firmaya ayrıcalık tanınmış olduğu,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Bahse konu ihale “Bursa Büyükşehir Belediyesi Sınırları Dahilinde Anaarter, Cadde ve Sokaklarında Asfalt Kaplama ve Yama Yapım İşi” ihalesi olup, işin süresi yer tesliminden itibaren 660 takvim günü olarak belirlenmiştir.

İhalenin Teknik Şartnamesi’nde işin amacının Bursa Büyükşehir Belediyesindeki yeni ve mevcut yolların asfalt kaplama ve yama yapılması işini kapsadığı, anılan Şartnamenin “Kapsam” başlıklı 4’üncü maddesinin ise;

YAPILACAK İŞİN MİKTARI:

POZ

NO

İMALATIN ADI

BRM.

MİKTAR

B.F.01

Aşınma ile B.S.K. Kaplama Yapılması

Ton

93.000

B.F.02

Modifiye Bitüm İle Aşınma B.S.K Kaplama Yapılması

Ton

10.000

B.F.03

Asfalt Betonu Binder ile Kaplama Yapılması

Ton

100.000

B.F.04

Bitümlü Temel ile Kaplama Yapılması

Ton

150.000

B.F.05

Aşınma B.S.K. İle Yama Yapılması

Ton

25.000

B.F.06

Binder B.S.K. İle Yama Yapılması

Ton

30.000

B.F.07

Frezelenmiş Zemine Yama (Aşınma) Yap.

Ton

40.000

B.F.08

Frezelenmiş Zemine Yama (Binder) Yap.

Ton

40.000

B.F.09

Plent Altı B.S.K. Aşınma

Ton

6.000

B.F.10

Plent Altı B.S.K. Binder

Ton

3.000

B.F.11

Plent Altı B.S.K. Bitümlü Temel

Ton

1.500

B.F.12

İnce Karışım (Özel Dizayn) Aşınma Tabakasının Yapılması.

Ton

2.000

B.F.13

İnce Karışım (Özel Dizayn) Aşınma Asfalt Betonuna Desen Verilip Boyanması

M2

1.000

B.F.14

İnce Karışım (Özel Dizayn) Aşınma Asfalt Betonunun Boyanması

M2

2.000

B.F.15

Plentmiks Temel Yapılması

Ton

80.000

B.F.16

Temel Yapılması

Ton

5.000

B.F.17

Alt Temel Yapılması

Ton

10.000

B.F.18

Tek Kat Bitümlü Sathi Kaplama Yapılması

Dekar

30,00

B.F.19

Asfalt Zemininin Freze ile Alınması

M3

30.000

B.F.20

Her Ebat.Yağ.Suyu Izgara Her Der.Yük.veya Düş.

Adet

150,00

B.F.21

BUSKİ ve PTT'ye ait Baca.Her Der.Yük. Veya Düş.

Adet

300,00

şeklinde düzenlendiği görülmüştür. İdarece düzenlenen Birim Fiyat Teklif Cetvelinin de Teknik Şartname’nin bahse konu maddesi ile aynı şekilde oluşturulduğu anlaşılmıştır.

İncelenen ihalenin İhale İlanı’nın 4’üncü ve İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde ihalede istenilen yeterlik kriterleri belirtilerek “makine, teçhizat ve diğer ekipmana” ilişkin olarak ilanın 4.3.3’üncü ve anılan şartnamenin 7.5.4’üncü maddesinde;

“İhale konusu işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine ekipmana aşağıda tabloda yer verilmiştir.

Cinsi

Adet

Damperli kamyon

12

Lastik Tekerlekli Yükleyici

2

Distiribütör

1

Asfalt Silindiri (10 Ton)

3

Asfalt Silindiri (1,5 Ton)

3

Asfalt Finişeri (100 Ton/saat) duyargalı

3

Yağ Kazanı (750.000 Kal)

1

Kompresör (250 Cfm)

2

Bitüm Tankı (40 ton)

4

Kantar (50 ton)

1

Konkasör (110'luk)

1

Greyder (80-150 Hp)

1

Vib. Silindir (9-11 Ton/saat)

3

Kurulu Mekanik Stabilizasyon Üni. 100 Ton/Saat

1

Asfalt Kazıma Makinesi (400 Hp)

1

Nivo (Komple)

1

Lastik Tekerlekli Ekskavatör

3

Kompaktör

3

Asfalt Kesme Makinesi

3

Vakumlu Yol Süpürgesi

1

Asfalt üzerine monteli dairesel asfalt kesme makinesi

1

Kurulu Asfalt Plent Ünitesi (160 ton/saat) (Kendi Malı)

1

- İsteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis makine, teçhizat ve diğer ekipmanlara ait belgelerinde başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. İsteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir ve mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır. İş ortaklığında tesis makine teçhizat ve ekipman ortaklarının biri veya birkaçı tarafından sağlanır.

- Asfalt Plent Ünitesinin kurulu olduğu alan kendi malı ise belgelerini sunacaklardır. Kendi malı değil ise yani kamu malı veya özel sektöre ait ise bahse konu işle ilgili tesisin kurulu olduğu alanı işin süresi ve muhtemel süre uzatımı dahilinde kesintisiz kullanacağına dair mülkiyet sahibinden alınacak izin belgeleri teklif zarfıyla birlikte idareye sunacaklardır.

- İstekliler teklifleri ile birlikte Plent Tesisine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının aslı veya noter tasdikli suretini idareye sunacaklardır.”

düzenlemesine yer verilmiştir.

Söz konusu şartname düzenlemesinden de anlaşılacağı üzere bahse konu ihalede 1 adet asfalt plentinin (160 ton/saat) isteklinin kendi malı olması ve plent tesisine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının teklif ekinde sunulması aranacak ve bu hususlar şartnamede belirtilen belgelerle tevsik edilecektir.

Her ne kadar İhale İlanı ile İdari Şartname’de bir düzenleme bulunmamakla birlikte Teknik Şartname’nin 7.1’inci maddesinde;

“İsteklilerden Kendi Malı Olması İstenen Araç Ve Ekipmanlar İle Teknik Özellikleri:

Cinsi Çeşidi ve Kapasitesi Yeri Adedi Ceza (TL/Gün)

Kurulu Asfalt Plent ünitesi 160 ton/saat Bursa İl Sınırı 1 250,00TL

İçerisinde”

düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür. Teknik şartnamede yapılan bu düzenleme ile idarece istenilen asfalt plentinin Bursa il sınırları içerisinde bulunması gerektiği şarta bağlanmış, bulunmaması haline ilişkin günlük ceza miktarı öngörülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 13’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında ; “ İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’de bu hususta yapılan düzenlemenin İhale İlanı ve İdari Şartname’de bulunmadığı, bu haliyle, idarece ihale dokümanında yapılan düzenlemelerin birbirine aykırılık taşıdığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında; “ İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” hükmü,

Anılan Kanunun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde; İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41 inci maddesinde;

“(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir ve mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.

9.2. Yapım işi ihalelerinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen; tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdarenin şikâyet üzerine başvuru sahibine verdiği cevap yazısında; asfalt plentinin kurulması, işletmeye açılması için gerekli yasal izinlerin (ÇED Raporu, İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsat vs.) alınması ve işletmenin üretime geçmesi için yaklaşık 4-6 ay süre gerektiği hususu belirtilmiştir.

Kurumumuz tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğüne yazılan 26.09.2012 tarihli ve 3279 sayılı yazımız ile; 160 ton/saat kapasiteli asfalt plent tesisinin kurulması için Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında yapılması gereken işlemler ve alınması gereken izinlerin neler olduğu, bu işlemlerin ve izinlerin ne kadar süre alabileceği ile ilgili bilgi ve belgeler sorulmuş olup, anılan Genel Müdürlüğün 08.10.2012 tarihli ve 16881 sayılı yazısında;

“İlgide kayıtlı yazıda 160 t/sa kapasiteli asfalt plent tesisinin kurulması için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği kapsamında yapılması gereken işlemler ve alınması gereken izinlerin neler olduğu ve izinlerin ne kadar sürede alınacağı hususunda görüş sorulmuştur.

Söz konusu asfalt plent tesisi ÇED Yönetmeliğine göre kapsam dışıdır. Ancak söz konusu tesis 29.04.2009 tarihli ve 27214 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik'in (ÇKAGİLHY) Ek-2 listesi 2.16 maddesi "Kuruldukları yerde bir yıldan fazlakalacak olan yol malzemesi hazırlayan asfalt plent tesisleriyle (katran eritme ve püskürtme tesisleri dahil) mineral malzemeli bitüm veya katran karışımlarını eriten ve üreten tesisler.*" kapsamında yer almakta olup, tesisin faaliyette bulunabilmesi için (tesis kurulduktan sonra faaliyete geçebilmesi için) öncelikle Geçici Faaliyet Belgesi (GFB) alınması gerekmektedir.

İşletmenin GFB alabilmesi için Yönetmelik'in 7.maddesinin birinci fıkrası kapsamında Ek-3A ve Ek-3B'sinde tanımlı bilgi ve belgeleri hazırlayarak e-Çevre İzinleri, yazılım programı üzerinden başvuruda bulunulması gerekmektedir. GFB başvurusu yetkili merci tarafından 30 gün içerisinde sonuçlandırılmaktadır. Başvurusu uygun bulunan İşletmeye Yönetmelik'in 7.maddesinin üçüncü fıkrası gereğince çevre izin sürecini tamamlaması için 1 yıl süreli GFB düzenlenir.

Çevre İzin belgesi alınabilmesi için Yönetmelik’in 8.maddesinin birinci fıkrası kapsamında GFB’nin alınmasından itibaren en geç 6 ay içerisinde Yönetmeliğin Ek-30'sinde tanımlı bilgi, belge ve raporların hazırlanarak yetkili merciye sunulması gerekmektedir. Yine aynı maddenin ikinci ve üçüncü fıkrası gereğince başvurunun sunulmasından sonra yetkili merci seksen gün içinde inceler, herhangi bir eksik bulunmaması durumunda S yıl geçerli Çevre İzin Belgesini düzenler. Başvuruda herhangi bir eksiklik bulunması durumunda ise eksikliklerin seksen gün içerisinde tamamlanması ger ekmektedir. Eksiklikler giderildikten sonra yetkili merci çevre izin belgesini düzenler.

ÇKAGİLHY kapsamında tesisin GFB ve Çevre İzni alabilmesi için sunması gereken bilgi, belge ve raporlar (Ek-3A, Ek-3 ve Ek-3C) ekte gönderilmektedir.”

hususlarına yer verilmiştir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün anılan yazısında, söz konusu asfalt plent tesisinin ÇED Yönetmeliğine göre kapsam dışı olduğu, ancak bu tesisin Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmeliğin Ek-2 listesindeki 2.16 maddesi kapsamında bulunduğu, bu nedenle tesisin faaliyette bulunabilmesi için öncelikle Geçici Faaliyet Belgesinin ve akabinde Çevre İzin Belgesinin alınması gerektiği ve bahse konu belgelerin alınabilmesi için gereken süreçlerin belirtildiği görülmüştür. Söz konu yazıdan, Geçici Faaliyet Belgesi başvurusunun yetkili merci tarafından otuz gün içerisinde, Çevre İzin Belgesi başvurusunun ise seksen gün içerisinde sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

Anılan düzenlemeler ve mevzuat hükümleri uyarınca;

İhale konusu işin büyük bir kısmının asfalt kaplama ve yama yapılması işi olduğu, işin niteliği ile örtüşse dahi asfaltın piyasadan temininin mümkün bulunduğu,

İdarece asfalt plentinin kurulması, işletmeye açılması için gerekli yasal izinlerin alınmasının belli bir süreci gerektirdiği ifade edilmiş olup, Çevresel Etki Değerlendirmesi açısından alınacak izinlerin ihale konusu işin süresine bakıldığında uzun bir süreç almadığı, alınacak diğer izinlerin ise genel anlamda ilgili Belediye Başkanlığından alınacağı hususu dikkate alındığında bu izinlerin idarece ivedilikle yerine getirilebileceği,

İdarece asfalt plentinin Bursa İl Sınırları içerisinde olması konusunda Teknik Şartnamede düzenleme yapıldığı, bu hususta İhale İlanı’nda ve İdari Şartname’de bir düzenleme yapılmadığı, bu konuda ihale dokümanındaki düzenlemelerin birbirine aykırı olduğu,

Ayrıca işin yürütülmesi sırasında kurulabilecek bir tesisin ihaleye katılımda bir yeterlik kriteri olarak öngörülmesinin ihaleye katılımı ve rekabeti daralttığı, nitekim incelemeye konu ihalede 13 adet doküman satın alınmasına rağmen sadece 3 isteklinin ihaleye katılım sağladığı, bu isteklilerden bir tanesinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde, diğer ikisinin ise yaklaşık maliyete çok yakın bulunduğu,

anlaşıldığından idarece ihalede 1 adet asfalt plentinin kendi malı olması şartının aranmasının 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden rekabetin sağlanması ve kaynakların verimli kullanılması hükmüne aykırılık taşıdığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi