KİK Kararı: 2012/UY.I-3993

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/061
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 17.10.2012
Karar No : 2012/UY.I-3993
BAŞVURU SAHİBİ:
Dm Yapı Müh.Mim. İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ULUS MAH. MARAŞAL FEVZİ ÇAKMAK BULVARI 72037 NOLU SOK.NO : 3 AVUKATLAR İŞ MERKEZİ 2/5 GAZİANTEP

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Şehitkamil Belediye Başkanlığı (Fen İşleri Müdürlüğü), Mücahitler Ali Fuat Cebesoy Bulvarı Üzeri 2 27030 GAZİANTEP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/98440 İhale Kayıt Numaralı "Gazikent Mahallesi 33 Derslikli Lise İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şehitkamil Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 17.08.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gazikent Mahallesi 33 Derslikli Lise İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak DM Yapı Müh.Mim. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.09.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.09.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.09.2012 tarih ve 32247 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.09.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3565 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamalarda iş kalemleri veya gruplarına ait fiyat analizlerinin eksik ve gelişigüzel hazırlandığı, malzemelere ait proforma fatura, firmalardan alınan fiyat teklifleri ve stoğunda bulunan mallarla ilgili stok tespit tutanakları vb. gibi Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesi ile istenilen belgeleri sunmadığı, nakliye analizlerinin açıklama dosyasında olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

17.08.2012 tarihinde yapılan ihaleye 4 istekli tarafından teklif verilmiş, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonrasında bütün isteklilerin teklifleri uygun bulunarak teklif sahipleri tarafından teklif edilen bedellere ve idarece hesaplanan yaklaşık maliyete göre sınır değer 4.168.799,46 TL olarak belirlenmiş, sınır değerin altında kalan 1 istekliye (İbrahim Apa İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.) idarenin 23.08.2012 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış, İbrahim Apa İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan açıklamalar da uygun bulunarak ihale kararı anılan istekli üzerine alınmıştır. Başvuru sahibinin iddiası ise ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı yönündedir.

Aşırı düşük teklif sorgulaması ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kanun’un anılan maddesinde Kuruma aşırı düşük teklif sorgulaması ile ilgili olarak kriter belirleme yetkisi verilmiş olup, söz konusu kriterler Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde, “45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince, idarelerce yapım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulaması için sıralı iş kalemleri listesinin oluşturması ve bu listeye göre açıklama istenilecek iş kalemlerinin belirlenmesi gerekmektedir. İdarece bu kapsamda sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu kapsamında toplam 64 adet kalemden oluşan açıklama istenilen iş kalemleri listesi ile söz konusu listeye ait açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin listesi belirlenmiş ve 23.08.2012 tarihli yazı ile ihale üzerinde bırakılan istekli olan İbrahim Apa İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nden söz konusu listeye göre, fiyatları ile ilgili açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliği’nin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin 45’inci madde içeriğine uygun olarak vermeleri istenmiştir.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince, isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılacak açıklamalarda ise idarece belirlenen açıklama istenilecek iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları liste halinde teklif edebilecekleri gibi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçler kullanılarak analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerle de açıklama yapmaları mümkündür. Yapılacak açıklamalarda sunulan analizlerin ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmaması, analiz fiyat tutarlarının teklif fiyatların üzerinde olması ile sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu kapsamda 29.08.2012 tarihli yazı ve ekindeki belgelerle aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların tamamının analizlerle yapıldığı anlaşılmış olup söz konusu açıklamalar üzerinden yapılan değerlendirmeler aşağıdadır:

1. 18.081/3/MK ve 18.071/2/MK pozlarına ait analizlerde yer alan 10.003/MK pozu için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatı 45.07 TL/m³ iken bu bedel 18.081/3/MK pozunda doğru olarak kullanılmış ancak, 18.071/2/MK pozunda ise 44,89 TL/m³ olarak kullanılmıştır. Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından verilen açıklama için analiz girdileri listesinde de söz konusu poz için analizlerde 45.07 TL/m³ bedelinin teklif edildiği belirtilmektedir. Bu haliyle 18.071/2/MK pozuna ait analizin uygun olmadığı,

2. 27.525/1 pozuna ilişkin analizde 10.102 numaralı poz için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatı 73,19 TL/m³ iken 72,96 TL/m³ olarak kullanılmış, ancak söz konusu poza ait miktarlar sırasıyla 0,01 m³ ve 0,002 m³ olduğundan her iki birim fiyat ile miktarın çarpımının analizde yer aldığı şekli ile 0,73 TL, ve 0,15 TL olduğu anlaşıldığından söz konusu aykırılığın esasa etkili olmadığı,

3. 27.525/1 ve 27.528/3 pozlarına ilişkin analizlerde yer alan 10.061/2 numaralı poz için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatı 199,30 TL/m³ iken 198,35 TL/m³ olarak kullanılmıştır. Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından verilen açıklama için analiz girdileri listesinde de söz konusu poz için analizlerde 199,30 TL/m³ bedelinin teklif edildiği belirtilmektedir Bu haliyle 27.525/1 ve 27.528/3 pozlarına ait analizin uygun olmadığı,

4. 27.581/MK ve 26.702/C1 pozlarına ilişkin analizlerde yer alan 10.001/MK numaralı poz için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatı 44,75 TL/m³ iken 44,57 TL/m³ olarak, 26.702/C1 pozunda yer alan 10.009/MK numaralı poz için de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatı 66,34 TL/m³ iken 66,16 TL/m³ olarak kullanılmıştır. 26.752/C1 pozuna ait analizde yer alan 10.001/MK ve 10.009/MK numaralı pozlar için de 26.702/C1 pozuna ait analizdeki aynı hata mevcuttur. Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından verilen açıklama için analiz girdileri listesinde de söz konusu poz için analizlerde sırasıyla 44,75 TL/m³ ve 66,34 TL/m³ bedellerinin teklif edildiği belirtilmektedir. Bu haliyle 27.581/MK, 26.702/C1 ve 26.752/C1 pozlarına ait analizlerin uygun olmadığı,

5. Y.23.176 pozuna ilişkin analizde yer alan 03.589(Y) numaralı poz için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatı 117,54 TL/saat iken 105,69 TL/saat olarak kullanılmıştır. Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından verilen açıklama için analiz girdileri listesinde de söz konusu poz için analizde 117,54 TL/saat bedelinin teklif edildiği belirtilmektedir. Bu haliyle Y.23.176 pozuna ait analizin uygun olmadığı,

6. 903-324 pozu için de analiz verildiği, analizde birinci sınıf, 400 kg 1/0,25m/sn insan asansörü için karsız birim fiyat için 29.048,00 TL bedel önerildiği, ancak söz konusu pozun Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatının ise 36.310,00 TL olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu poz için analiz dışında belgeye dayalı olarak başka bir açıklamasının olmadığı, bu haliyle 903-324 pozu için yapılan açıklamanın uygun olmadığı,

7. 204.501, 152-1112, 22.5-005, 192-263, 165-205, 905-226, piyasa 1-2, piyasa 4-6, ve piyasa 1-6 için verilen analizlerde malzeme bedeli olarak proforma fatura ifadesine yer verildiği, ancak açıklama için sunulan belgeler arasında söz konusu pozlara ilişkin proforma faturaların bulunmadığı, bu haliyle anılan pozlar için yapılan açıklamaların da uygun olmadığı,

Anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan İbrahim Apa İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Kurul Başkanı

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi