KİK Kararı: 2012/UY.I-3909

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/060
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 10.10.2012
Karar No : 2012/UY.I-3909
BAŞVURU SAHİBİ:
Tenka İnş. Taah. Nak .İth. İhr. Mak. Mon .Kav .Giy. Ve Tic .Ltd .Şti., ŞEHİT PAMİR CAD. TARHAN İŞHANI KAT : 4 DAİ: 10 HATAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hatay Gençlik Hizmetleri Ve Spor İl Müdürlüğü, Kanatlı Mahallesi Atatürk Caddesi 55 31020 HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/55666 İhale Kayıt Numaralı "Hatay-Erzin 500 Seyirci Kapasiteli Spor Salonu Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hatay Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğütarafından 30.05.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Hatay-Erzin 500 Seyirci Kapasiteli Spor Salonu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Tenka İnş. Taah. Nak. İth. İhr. Mak. Mon. Kav. Giy. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.08.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.08.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.09.2012tarih ve 30076sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.08.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3284sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle sunulan açıklamanın idare tarafından uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedildiği, gerekçe olarak "Kırmataş malzemenin temin edilerek el ile serme sulama sıkıştırması yapılması işi" için analizin ve açıklayıcı belgelerin verilmemesinin gösterildiği, ancak Teknik Şartname içerisinde özel olarak tanımlanmış söz konusu kaleme ilişkin özel birim fiyat tarifinin olması gerektiği, ayrıca söz konusu iş kalemi içerisinde 04.005/1A rayicine ilişkinde açıklama talep edilmesi gerektiği, idare tarafından söz konusu rayice ilişkin açıklama talep edilmemesi durumunun Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesine uygun olmadığı, şikâyete konu iş kalemine ilişkin özel analiz ve birim fiyat tarifi olmadığından ve açıklaması talep edilmesi gerektiği halde talep edilmeyen 04.005/1A rayici dolayısıyla anılan kaleme ilişkin açıklamanın 15.140/5 nolu pozun analizi kullanılarak verildiği, söz konusu açıklamanın kabul edilmesi gerektiği, aksi halde idare tarafından açıklaması istenilen kalemin ayrıntılı tarifi yapılarak tekrar açıklama talep edilmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “Hatay-Erzin 500 Seyirci Kapasiteli Spor Salonu Yapım İşi” şeklinde belirtilmiş, işin teknik detaylarına ve birim fiyat tariflerine ihale dokümanı içerisinde yer alan Teknik Şartname içerisinde yer verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesinde “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması, 45’inci maddesinde; “45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

….

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.” açıklaması yer almaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, idare tarafından yaklaşık maliyet ve geçerli teklif bedelleri göz önünde bulundurularak hesaplanan sınır değerin altında kalan başvuru sahibi istekliden teklif bileşenlerine ilişkin yazılı açıklama talebinde bulunulduğu, idarenin 26.06.2012 tarihli ve 3326 sayılı yazısı ekinde, açıklaması istenilen 21 adet iş kalemine yer verildiği, açıklama istenilen ve açıklanmasına gerek bulunmayan analiz girdilerinin tamamına yer verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından süresi içerisinde sunulan açıklamanın idarece incelenmesi sonucunda, “15.140/5-Analiz” poz nolu iş kalemine ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından 15.140/5 poz nolu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan kârsız birim fiyatın kullanıldığı, ancak iki iş kaleminin birbirinden farklı olduğu, Teknik Şartname içerisinde “15.140/5-Analiz” poz nolu iş kaleminin tarifinin yapıldığı ve söz konusu kaleme ilişkin analizin açıklama içerisinde yer alması gerektiği gerekçesiyle açıklamanın uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanı içerisinde yer alan Teknik Şartname’nin “Birim Fiyat Açıklamaları” başlıklı maddesi altında şikâyete konu iş kaleminin birim fiyat açıklamasına yer verildiği, söz konusu açıklamanın “04.005/1A poz no.daki tarifine uygun olarak 63 mm’ye kadar kırmataş (en az iki “tane sınıfı” karıştırılarak hazırlanmış) (08.022) (mazot miktarının %57’si alınmış fiyatı) dolgu malzemesinin temin edilerek satın alınması, nakliyesi, sahaya dökülmesi, el ile serilmesi, sulanması, tabaka tabaka sıkıştırılması için her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, işyerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma yapılmasının 1 m3 bedelidir” şeklinde yapıldığı anlaşılmıştır. Söz konusu hususun tespit edilmesi sonucunda, başvuru sahibinin Teknik Şartname’de istenilen iş kaleminin tarif edilmediğine ilişkin iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin anılan maddesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatlarda yer 15.140/5 poz nolu iş kaleminin tanımı, idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyette “15.140/5-Analiz” poz nolu kalemin birim fiyatı ve idarece hazırlanan analizi göz önüne alındığında, Bakanlık tarafından yayınlanan 15.140/5 poz nolu “makine ile tuvenan kum çakıl temin edilerek, el ile serme, sulama, sıkıştırma yapılması” iş kalemi ile idare tarafından belirlenen “15.140/5-Analiz” poz nolu “kırmataşın temin edilerek, el ile serme, sulama, sıkıştırma yapılması” iş kalemi arasındaki tek farkın 08.008/1 poz nolu “makina ile kum-çakıl hazırlanması (işyerinde)” girdisi yerine 04.005/1A poz nolu “63 mm’ye kadar kırma taş (en az iki tane sınıfı karıştırarak hazırlanmış) (08.022) (mazot miktarının %57’si alınmış fiyatı)” girdisinin kullanılması olduğu anlaşılmıştır.

Tebliğ’in yukarıda anılan maddeleri gereğince, kamu kurumlarınca yayınlanan fiyatların kullanılması durumunda analiz sunulmasına ve başkaca belgelendirme yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmış olup, şikâyete konu iş kaleminin idarece özel olarak belirlendiği Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan standart bir birim fiyat olmadığı ve söz konusu iş kalemine ilişkin analiz sunulması gerektiği, istenilmesi durumunda analiz içinde kullanılan girdilere ilişkin fiyatlar için Bakanlık birim fiyatlarının kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan açıklama incelendiğinde, şikâyete konu iş kaleminin açıklamasına ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan 15.140/5 poz nolu iş kaleminin 2012 yılı kârsız birim fiyatı olan 8,99 TL’nin kullanıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan yorum gereği isteklinin “15.140/5-Analiz” poz nolu iş kalemine ilişkin analiz sunması gerektiği, kullandığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birim fiyatının idare tarafından açıklanması istenilen kalemle birebir örtüşmediği anlaşılmış olup, açıklamanın bu şekilde kabul edilmesinin mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ancak, idare tarafından teklifi aşırı düşük bulunan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulaması yazılarının ekinde yer alan açıklanması istenilen ve açıklanmasına gerek bulunmayan analiz girdileri incelendiğinde, Teknik Şartname’de tanımı yapılan ve 15.140/5-Analiz poz nolu iş kaleminin analizi içerisinde yer alması gereken 04.005/1A poz nolu iş kalemine yer verilmediği tespit edilmiştir. İdare tarafından tanımlanan iş kalemi içerisinde 04.005/1A poz nolu girdi dışında, 01.501 poz nolu düz işçi ve 04.301 poz nolu su girdilerinin bulunduğu anlaşılmış olup, 04.005/1A poz nolu girdinin Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesinde belirtilen %3’lük oranın altında kalmadığı ve söz konusu girdinin de açıklanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

İdare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının ekinde analiz girdilerine ilişkin olarak 3 farklı tabloya yer verildiği, bunlardan ilkinin açıklama istenilen analiz girdilerine ait olduğu, ikincisi içerisinde açıklama istenmeyen analiz girdilerine yer verildiği, son tablo içerisinde açıklanması istenilen ve istenilmeyen tüm analiz girdilerine yer verildiği anlaşılmış olup, açıklama istenilmesi gereken 04.005/1A poz nolu girdiye hiçbir tabloda yer verilmediği tespit edilmiştir. Her ne kadar Tebliğin 45.1.2.3’üncü maddesinde idarelerin sadece açıklama istenilen iş kalemlerine ve açıklanmasına gerek bulunmayan analiz girdilerini isteklilere göndermesi gerekmekte ise de idare tarafından açıklama istenilen ve istenilmeyen tüm girdilerin başvuru sahibi dahil olmak üzere teklifleri aşırı düşük bulunan tüm isteklilere gönderildiği anlaşılmış olup, iradesinin bu yönde olduğu ve incelemenin de bu doğrultuda yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde anılan Tebliğ’in 38’inci maddesi gereğince oluşturulup ihale onay belgesine eklenmesi gereken sıralı iş kalemleri/grupları listesi ve sıralı analiz girdileri tablosunun bulunmadığı tespit edilmiş olup, 20.09.2012 tarihli ve 3186 sayılı yazımızla söz konusu tabloların gönderilmesi talep edilmiştir. Ayrıca, söz konusu yazımız içerisinde isteklilere gönderilen açıklaması istenilen analiz girdilerinde hangi sebeple 04.005/1A poz nolu analiz girdisine yer verilmediği de sorulmuş olup, idarenin 24.09.2012 tarih ve 4488 sayılı cevabi yazısı 26.09.2012 tarihinde Kurum kayıtlarına alınmıştır.

İdarenin anılan cevabi yazısında, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesince hazırlanması gereken tabloların yaklaşık maliyetin hazırlanması sırasında sehven unutulduğunun, 04.005/1A poz nolu girdinin aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında yer almaması durumunun da belgenin hazırlanması sırasında sehven unutulmasından kaynaklandığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Öncelikle, aşırı düşük teklif açıklamalarının hazırlanmasında ve değerlendirmesinde Tebliğ’in 38.1’inci maddesinde belirtilen tabloların büyük önem arz ettiği, söz konusu tablolar hazırlanmadan aşırı düşük teklif değerlendirmesinin sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı, idare tarafından yapılan değerlendirme işleminin sağlıklı şekilde denetlenemeyeceği anlaşılmış olup, idare tarafından hazırlanan açıklaması talep edilen sıralı analiz girdileri arasında da açıklama talep edilmesi gereken 04.005/1A poz nolu girdiye yer verilmemesi durumunun sağlıklı değerlendirme yapılmasını engelleyici nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından anılan Tebliğ’in 38.1’inci maddesinde belirtilen tabloların mevzuata uygun şekilde hazırlanması, hazırlanmış tablolara göre aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının tekrar düzenlenmesi, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilere tekrar gönderilmesi ve süresi içerisinde sunulan açıklamaların tekrar değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi