KİK Kararı: 2012/UY.I-3861

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/058
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 01.10.2012
Karar No : 2012/UY.I-3861
BAŞVURU SAHİBİ:
Tenka İnşaat Taah. Nak. İth. İhrc. Mak. Mon. Kav. Giy. ve Tic. Ltd. Şti., Şehit Pamir Caddesi Tarhan İşhanı Kat:4 Daire:10 HATAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hatay İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım Ve İnşaat Müdürlüğü, Altınçay Mah. M.Kafadar Cad. No:3 31030 HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/70868 İhale Kayıt Numaralı "Hatay İskenderun Tosçelik Fen Lisesi Spor Salonu (Meb.2004.63) Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hatay İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğütarafından 26.06.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hatay İskenderun Tosçelik Fen Lisesi Spor Salonu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Tenka İnşaat Taah. Nak. İth. İhrc. Mak. Mon. Kav. Giy. ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.08.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.08.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.09.2012 tarih ve 30616 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.09.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3356 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, sunulan analiz ve alt analizlerin birim fiyat tariflerine uygun olmadığı, hesap cetveli ve nakliye analizlerinin sunulmadığı, pozlara ait açıklamalarda rayiçlerin eksik olduğu, analizlerde aritmetik hata olduğu, nakliye girdilerine yer verilmediği ve işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında belirlendiği, proforma faturalar ile analizlerin uyumlu olmadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygun şekilde düzenlenmediği, proforma faturalarda meslek mensubu onayının ve TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, faturayı veren tacirin imza sirküleri ile meslek mensubunun oda kayıt belgesinin açıklama dosyasında yer almadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

Sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

Altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarına uygun olarak idarece sıralı iş kalemleri ve sıralı analiz girdileri listelerinin hazırlandığı ve teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden 18 adet iş kalemine ilişkin açıklama istenildiği diğer yandan açıklama yapılması istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin de isteklilere gönderilen yazı ekinde yer aldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Öz-Dem İnş. Taah. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi sonucunda istekli tarafından, açıklama yapılması istenilen iş kalemlerinden 4 adedinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatlarının üzerine kendisi tarafından belirlenen kâr ve genel giderin ilave edilerek birim fiyatların oluşturulduğu, açıklama yapılması istenilen diğer iş kalemlerine ait analizlerin eksiksiz olarak sunulduğu, analizlerde aritmetik hata bulunmadığı, işçilik ücretlerinin saatlik asgari ücretin üzerinde belirlendiği, analizlerde yer alan fiyatların tevsiki amacıyla piyasadan alınan proforma faturaların sunulduğu, faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen şekil şartlarını haiz olduğu, faturalarda yer alan fiyatlar ile analiz fiyatlarının birbiri ile uyumlu olduğu, diğer yandan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında proforma faturaları düzenleyen tacirlerin imza sirkülerlerinin ve söz konusu belgeleri onaylayan meslek mensuplarının oda kayıt belgelerinin sunulmasının gerekmediği ayrıca proforma faturalara dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının açıklama kapsamında sunulmamış olduğu anlaşılmış olup ilgili meslek mensuplarından söz konusu tutanakların istenilmesine gerek bulunmadığı neticesine varılmıştır.

Bununla birlikte;

- MSB.902 poz numaralı “Spor salonunda tribün kenarı çarpma pano yapılması” iş kalemine ait analizde toplam birim fiyat tutarının 115,42 TL olarak hesaplandığı ancak hesap cetvelinde söz konusu iş kaleminin birim fiyatının 115,40 TL olarak esas alındığı, analizde ve hesap cetvelinde ortaya çıkan uyumsuzluk nedeniyle iş kaleminin toplam tutarının 10.156,96 TL olarak gösterilmesi gerekirken toplam tutarın 10.155,20 TL olarak gösterildiği,

- Kalorifer tesisatı iş grubunda yer alan Özel1 poz numaralı “LPG tankı ve teçhizatı 5m3” iş kalemi ile 192-257 poz numaralı “70.000 kcal/h duvara asılabilen gaz yakıtlı programlanabilir tam donanımlı yoğuşmalı kazan (doğalgaz veya LPG)” iş kalemine ilişkin olarak sunulan analizlerde yalnızca iş kalemlerinin adının gösterildiği, malzeme, işçilik (montaj), makine vb. girdilerinin belirtilmediği bu yönüyle söz konusu analizlerin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun olmadığı, diğer yandan yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları uyarınca, tesisat iş kalemlerine ilişkin analiz sunulmaması durumunda, malzeme, montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilerek açıklama yapılmasının gerekeceği ancak istekli tarafından sunulan proforma faturada malzemelerin “montaj dahil şantiye teslimi” olarak teslim edileceğinin belirtildiği ve malzeme, montaj girdilerinin ayrı ayrı gösterilmediği, açıklanan nedenlerle isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun olarak yapılmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Metaş İnşaat/Faruk Küçüktaş’ın sunmuş olduğu hesap cetvelinde yer alan iş kalemlerine ait miktarlar ile söz konusu iş kalemlerinde idarece belirlenen imalat miktarlarına örnekleme yoluyla aşağıda yer verilmiştir.

İş Kalemi

İdarece Belirlenen Miktar

İsteklice Belirlenen Miktar

15.140/İB-2 poz no.lu “Stabilize malz. titreşimli silindirle sıkıştırılarak temel altı dolgusu yapılması”

858,00 m3

660,00 m3

18.465/1 poz no.lu “3 mm kalınlıkta plastomer esaslı cam tülü taşıyıcılı ve 3 mm kalınlıkta plastomer esaslı polyester keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtülerle iki katlı su yalıtımı yapılması”

921,00 m2

770,72 m2

25.014/MK poz no.lu “Demir imalatın kumlanarak boyaya hazır hale getirilmesi”

58,00 ton

44,00 ton

Y.16.059/1A poz no.lu “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi”

754,00 m3

455,08 m3

Y.23.015 poz no.lu “Ø 14- Ø 28 mm nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması”

42,25 ton

17,47 ton

İncelemeye konu ihalede anahtar teslimi götürü bedel teklif verilmesi göz önünde bulundurulduğunda idarece düzenlenen metrajlar ile isteklilerce düzenlenen metrajlar arasında makul bir fark olmasının doğal olduğu ve isteklilerin aşırı düşük açıklamasında yer alan imalat kalemleri miktarları ile idarece hazırlanan metrajlardaki miktarların birebir örtüşmesinin mümkün olmadığı ancak yukarıdaki tabloda görüleceği üzere isteklinin belirlediği imalat miktarları ile idarenin tespit ettiği miktarlar arasında makul olarak kabul edilemeyecek farklar bulunduğu ve isteklinin açıklamalarının bu nedenle uygun görülmemesi gerektiği anlaşılmıştır. Öte yandan kalorifer tesisatı iş grubunda yer alan 192-257 poz numaralı “70.000 kcal/h duvara asılabilen gaz yakıtlı programlanabilir tam donanımlı yoğuşmalı kazan (doğalgaz veya LPG)” iş kaleminin miktarı işin projesine göre 2 adet olup istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde 70.000 kcal/h kombinin miktarının 1 adet olarak esas alındığı ve isteklinin söz konusu iş kalemine yönelik teklifinin yapım işinin projesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca istekli tarafından sunulan hesap cetvelinin incelenmesinden, 16 sıra numaralı (21.294 poz numaralı) iş kaleminde 29,30 miktarı ile 48,91 birim fiyatının çarpımı sonucunda 1.432,97 TL tutarına ulaşıldığı oysa ulaşılması gereken tutarın 1.433,06 TL olduğu; 62 sıra numaralı (Y.23.014 poz numaralı) iş kaleminde 31,42 miktarı ile 1.595,17 birim fiyatının çarpımı sonucunda 50.113,86 TL tutarına ulaşıldığı oysa ulaşılması gereken tutarın 50.120,24 TL olduğu; 64 sıra numaralı (Y.23.081 poz numaralı) iş kaleminde 40,14 miktarı ile 2.148,77 birim fiyatının çarpımı sonucunda 86.245,83 TL tutarına ulaşıldığı oysa ulaşılması gereken tutarın 86.251,63 TL olduğu, yukarıda yer verilen iş kalemleri vb. iş kalemlerinde yapılan aritmetik hatalar nedeniyle inşaat iş grubunun toplam tutarının 491.942,17 TL olarak hesaplandığı ancak iş kalemlerinin miktarları ile birim fiyatlarının çarpımı sonucunda ulaşılması gereken tutarın 491.953,30 TL olması gerektiği tespit edilmiş olup sunulan hesap cetvelinin isteklinin teklif fiyatını açıklama işlevine sahip olmadığı neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Öz-Dem İnş. Taah. Ltd. Şti. ve Metaş İnşaat/Faruk Küçüktaş’ın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN FARKLI GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik dile getirdiği iddialarının Kurulca, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemesi sonucunda verilen kararda; “ isteklilerin aşırı düşük açıklamasında yer alan imalat kalemleri miktarları ile idarece hazırlanan metrajlardaki miktarların birebir örtüşmesinin mümkün olmadığı ancak yukarıdaki tabloda görüleceği üzere isteklinin belirlediği imalat miktarları ile idarenin tespit ettiği miktarlar arasında makul olarak kabul edilemeyecek farklar bulunduğu ve isteklinin açıklamalarının bu nedenle uygun görülmemesi gerektiği anlaşılmıştır. Öte yandan kalorifer tesisatı iş grubunda yer alan 192-257 poz numaralı “70.000 kcal/h duvara asılabilen gaz yakıtlı programlanabilir tam donanımlı yoğuşmalı kazan (doğalgaz veya LPG)” iş kaleminin miktarı işin projesine göre 2 adet olup istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde 70.000 kcal/h kombinin miktarının 1 adet olarak esas alındığı ” şeklinde belirtilen gerekçelere dayanılarak, Metaş İnşaat/Faruk Küçüktaş’ın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi huşularına yönelik olarak “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Hatay İli Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Hatay İskenderun Tosçelik Fen Lisesi Spor Salonu Yapım İşi ”ihalesine ilişkin olarak;

26.06.2012 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapılan ihalede 17 adet ihale dokümanı satın alındığı ve ihaleye 17 istekli tarafından teklif verildiği,

İhale komisyonu tarafından geçerli teklif olarak belirlenen 16 teklif bedeli üzerinden sınır değerin 678.325,00 TL olarak belirlendiği, bu değerin altında geçerli teklif veren 6 isteklinin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, bu isteklilerden, sıralı iş kalemleri ve sıralı analiz girdileri listelerinin hazırlanarak teklifi aşın düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden 18 adet iş kalemine ilişkin açıklama istenildiği, diğer yandan açıklama yapılması istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin de isteklilere gönderilen yazı ekinde yer verildiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonun 08.08.2012 kararıyla, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden en düşük teklif sahibi Özgün İnş. San. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük açıklaması sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında ihalenin, aşırı düşük açıklaması idarece uygun bulunan ikinci düşük teklif sahibi olan Öz-Dem İnş. Taah. Ltd. Şti, üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Metaş İnşaat/Faruk Küçüktaş’ın, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik dile getirdiği iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurulca yapılan değerlendirme uyarınca, “ isteklinin belirlediği imalat miktarları ile idarenin tespit ettiği miktarlar arasında makul olarak kabul edilemeyecek farklar bulunduğu ve isteklinin açıklamalarının bu nedenle uygun görülmemesi gerektiği anlaşılmıştır. Öte yandan kalorifer tesisatı iş grubunda yer alan 192-257 poz numaralı “70.000 kcal/h duvara asılabilen gaz yakıtlı programlanabilir tam donanımlı yoğuşmalı kazan (doğalgaz veya LPG)” iş kaleminin miktarı işin projesine göre 2 adet olup istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde 70.000 kcal/h kombinin miktarının 1 adet olarak esas alındığı ve isteklinin söz konusu iş kalemine yönelik teklifinin yapım işinin projesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. ” gerekçesi, Kurulca alınan kararda anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun sayılmama gerekçesi olarak ele alınmıştır.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. İhale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir. Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yapılan yuvarlamalardan ya da makul karşılanabilir hesap hatalarından kaynaklandığı aşikardır.

Diğer yandan, isteklilerinde, imalat aşamasında da işi uygulama projesindeki şekliyle fen ve sanat kurallarına uygun olarak bitirmeleri esastır. Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemektedir. Metraj farkının teklif fiyatının aşırı düşük teklif olmasına sebebiyet verecek boyutta olmaması gerekmekte ise de, ihalelerde isteklilerin metrajları ile idarenin yaklaşık maliyetine esas metrajlarının farklılığına ilişkin iddialar incelenirken konunun aşırı düşük açıklamasında bulunan istekli lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığının her ihale için ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.

Yapım işlerine ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamaların değerlendirmesinde, isteklinin teklifini oluştururken gerek önemli bileşen olarak tespit edilen iş kalemlerinde, gerekse diğer iş kalemlerinde hesaplanan metraj fazlalığı ve eksikliğinin, toplam fiyatlar içinde dikkate alınarak bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde, isteklinin teklifini oluştururken kabul edilebilir metraj eksikliğinin altında hesaplanan kalemlerin yaklaşık maliyete oranları ve teklife yansıması ile metrajı fazla hesaplanan kalemlere ilişkin metrajların ve bu kalemlerin yaklaşık maliyete oranlarının dikkate alınması sonucunda yapılacak mukayese ile aşırı düşük olup olmadığına karar verilmesi gerekir. Böyle bir kıyaslama yapılmadan sadece, metrajlar arasındaki farklılık oranının % 10 nu geçmesi durumunun anılan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklaması yönünden değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak kabul edilmesinin sağlıklı olmayacağı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin Kurulca alınan karar ve tespitlere katılmaklabirlikte; sadece, idare ile isteklilerin belirledikleri metrajlar arasındaki farklılık esasına göre karar verilmemesi gerektiği, aşırı düşük tekliflere ilişkin açıklamalarda yukarıda bahsedilen şekilde bir inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiği değerlendirildiğinden, , ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Metaş İnşaat/Faruk Küçüktaş’ın, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik dile getirdiği iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi uyarınca değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin Kurul kararındaki; “ isteklinin belirlediği imalat miktarları ile idarenin tespit ettiği miktarlar arasında makul olarak kabul edilemeyecek farklar bulunduğu ve isteklinin açıklamalarının bu nedenle uygun görülmemesi gerektiği anlaşılmıştır. Öte yandan kalorifer tesisatı iş grubunda yer alan 192-257 poz numaralı “70.000 kcal/h duvara asılabilen gaz yakıtlı programlanabilir tam donanımlı yoğuşmalı kazan (doğalgaz veya LPG)” iş kaleminin miktarı işin projesine göre 2 adet olup istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde 70.000 kcal/h kombinin miktarının 1 adet olarak esas alındığı ve isteklinin söz konusu iş kalemine yönelik teklifinin yapım işinin projesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. ” Gerekçesinin anılan isteklinin yukarıda bahsettiğimiz mukayese yapılmadan değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak değerlendirilmemesi gerektiği yönündeki düşüncemiz ile, bu husustaki kurul çoğunluğunca açıklanan gerekçeye katılmamakla beraber “Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindekikarara katılıyoruz.

Mahmut GÜRSES

BAŞKAN

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi