KİK Kararı: 2012/UY.I-365 (16 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/004
Gündem No : 74
Karar Tarihi : 16.01.2012
Karar No : 2012/UY.I-365
BAŞVURU SAHİBİ:
Severoğlu Mimarlık Müh. İnş. Enerji Turizm Eğt. Danışmanlık San. ve Tic. A.Ş., İSTASYON CADDESİ FUAR İŞ MERKEZİ NO:74/40 KAT.6 GAZİANTEP

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gaziantep İl Özel İdaresi İmar Ve İnşaat Dairesi Başkanlığı, Güvenevler Mah. Hoca Ahmet Yesevı Cad. 9 27060 GAZİANTEP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/124498 İhale Kayıt Numaralı "Gaziantep 1. Grup Anaokulu Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

09.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[4463].(0225)./2011-82Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gaziantep İl Özel İdaresi İmar Ve İnşaat Dairesi Başkanlığıtarafından 04.10.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Gaziantep 1. Grup Anaokulu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Severoğlu Mimarlık Müh. İnş. Enerji Turizm Eğt. Danışmanlık San. Ve Tic. A.Ş.’nin 05.12.2011tarihinde yaptığı şikâyetbaşvurusunun, idarenin 15.12.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.12.2011 tarih ve 54150 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyetbaşvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğindeki usul şartlarına ve ihale dokümanında belirtilen yapım koşullarına uygun olmadığı için teklifin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 45.1.1 inci maddesinde, ihaledeki geçerli teklifler tespit edildikten sonra hesaplanacak aşırı düşük teklif sınır değeri formülü açıklanmış; 45.1.13 üncü maddesinde teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin fiyatlarını açıklama yöntemleri belirtilmiş; 45.1.13.1 inci maddesinde, tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda, proforma faturadaki birim satış tutarının, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamayacağı; maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği; satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Öte yandan aynı Tebliğin 45.1.10 ve 45.1.13 üncü maddelerinde, idarelerin istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları dikkate almak suretiyle değerlendirme yapacağı; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği belirtilmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi bir çerçevesinde açıklama sunacağı, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğindeki usullerin esas alınacağı, açıklama yapılırken ilgilinin maliyet bileşenlerine ilişkin bilgi ve belgelere dayanan bir yöntem kullanılacağı, dayanağı olmayan ve sadece beyana dayanan açıklamaların geçerli kabul edilmesine hukuki olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İncelenen ihale, beş farklı yerde anaokul binası yapım işi olup, ihaleye on altı istekli katılmış, on iki istekli geçerli teklif sunmuştur. Kamu İhale Genel Tebliğinin, ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan düzenlemesine uygun olarak yapılan aşırı düşük teklif sınır değer hesabından sonra dört isteklinin teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilmiş, aynı Tebliğin 38.1 inci maddesi gereği hesaplanan sıralı iş kalemleri ve analiz girdileri listesi kullanılarak isteklilerden önemli teklif bileşenleri hakkında açıklama istenmiş, iki istekli açıklama sunmamış, bir isteklinin açıklaması yeterli görülmemiş, diğer bir isteklinin açıklaması uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi belirlenmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğindeki usul şartlarına ve ihale dokümanında belirtilen yapım koşullarına uygun olmadığı için teklifin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddiasıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuru sahibinin iddiası çerçevesinde, Alper Çelik-GSC.İnşaat Taahhüt Gıda San.ve Tic. Ltd.Şti. ortak girişiminin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklama istenen pozlar için 2011 yılı kamu idarelerinin fiyatlarının kullanıldığı, Tebliğin 38.3 üncü maddesi gereği buna ilişkin detaylı açıklama sunulması zorunlu olmaması nedeniyle bilgi ve belge sunulmadığı ve bazı pozlardaki malzeme girdileri için proforma fatura alındığı görülmüştür.

Öncelikli olarak açıklama yapılması zorunlu imalatlarla ilgili olarak isteklinin teklifinde yer alan imalat miktarlarıyla idarenin hazırladığı yaklaşık maliyet imalat miktarları karşılaştırıldığında, arada önemli farklılıklar bulunduğu anlaşılmaktadır. Örneğin idarenin hazırladığı sıralı iş kalemleri listesine göre işin önemli bir kısmını oluşturan 16.058/1A poz numaralı imalatta yaklaşık yüzde 25; 23.015 poz numaralı imalatta yaklaşık yüzde 30; 21.011 poz numaralı imalatta yaklaşık yüzde 27 ve 18.111/10 poz numaralı imalatta yaklaşık yüzde 34 oranında farklılık tespit edilmiştir. Bu şekilde, imalat miktarlarında azaltma yaparak aşırı düşük teklif açıklaması yapmak mümkün olmadığından idarenin tesis ettiği işlemde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan isteklinin imalatında kullanacağı kaba harç, ince harç, pelitli alçılı tek kat sıva harcı ve lama demirinden bilezik gibi malzemelere ilişkin kamu idareleri rayiçlerinden düşük bedel teklif etmesine rağmen herhangi bir açıklamada bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla ihale üzerinden bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmadığından ilgili üzerinde bırakılmasında kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak başvuru sahibinin iddiası yerinde görüldüğünden Alper Çelik-GSC.İnşaat Taahhüt Gıda San.ve Tic. Ltd.Şti. ortak girişiminin teklifinin reddedilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi