KİK Kararı: 2012/UY.I-3536

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/053
Gündem No : 76
Karar Tarihi : 05.09.2012
Karar No : 2012/UY.I-3536
BAŞVURU SAHİBİ:
İştaş İnş. Mad. San. Tic. Ltd. Şti., İVOGSAN 88 OTO SAN. SİT. 2.BÖL. 24.CAD. 2283 SK. NO : 4 OSTİM ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İçişleri Bakanlığı İkmal Bakım Daire Başkanlığı, İkmal Ve Bakım Dairesi Başkanlığı Ayrancı Mah. Dikmen Caddesi No:11 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/69718 İhale Kayıt Numaralı "Emniyet Genel Müdürlüğü Çamlıca Polis Lojmanları Muhtelif (Çatı) Onarımları" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından 22.06.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Emniyet Genel Müdürlüğü Çamlıca Polis Lojmanları Muhtelif (Çatı) Onarımları” ihalesine ilişkin olarak İştaş İnş. Mad. San. Tic. Ltd. Şti.nin 25.07.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.08.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.08.2012tarih ve 28225sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.08.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3032sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olarak kabul edilmediği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

İncelenen ihaleye on isteklinin katıldığı, on isteklinin de teklifinin geçerli kabul edildiği, yapılan aşırı düşük teklif sınır değer hesabından sonra başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, sıralı iş kalemleri ve analiz girdileri listesi kullanılarak önemli teklif bileşenleri hakkında açıklama istendiği, başvuru sahibinin açıklamasının yeterli görülmediği, sınır değerin üstündeki istekliye ihalenin bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale komisyon kararı incelendiğinde,

1. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine aykırı olarak teklif birim listesinin düzenlenmemesi,
2. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.11 ve 45.1.12’nci maddeleri gereği belgelendirme yapılmaması,
3. Yaklaşık maliyet tespitinde belirlenen metrajlar ile açıklamada belirtilen metrajlar arasında önemli miktarda farklılık olmasının teklifin reddedilmesi gerekçeleri olarak belirlendiği,

Şikâyet başvurusu cevabı incelendiğinde ise:

1. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.11 ve 45.1.12’nci maddeleri gereği belgelendirme yapılmaması,
2. Açıklama istenen iş kalemlerinin analizlerinde öngörülen %1’lik kar ve genel giderin genel giderleri karşılamamasının mümkün olmaması,
3. 18.212/1 poz numaralı iş kaleminin analizinde ve hesap cetvelindeki açıklama istenen iş kalemlerinde hesap hatası yapılması,
4. Yaklaşık maliyet tespitinde belirlenen metrajlar ile açıklamada belirtilen metrajlar arasında önemli miktarda farklılık olmasının teklifin reddedilmesi gerekçeleri olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; şirketin çalışma şartlarının ve aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin bilgilerin yer aldığı iki sayfalık üst yazı, söz konusu yazının ekinde hesap cetveli, açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin birim fiyat analizleri, nakliye analizleri ve metrajları ile Sosyal Güvenlik Kurumu işe giriş bildirgelerinin sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde “İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu açıklamada isteklilerin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda; hangi kamu kurum ve kuruluşun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemesinin zorunlu olmadığı belirtilmiştir. Başvuru sahibinin açıklama istenen 11 adet iş kalemi için analiz düzenlediği görüldüğünden idarenin teklif birim listesinin düzenlenmediği yönündeki gerekçesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından açıklamanın üst yazısında çalışmaları hazırlarken söz konusu yapım işinin bütünlüğü, özgünlüğü, fen ve sanat kaidelerine uygunluğu ile seçilen yapım yöntemlerinin ekonomik olması temelinde yıllardır birlikte çözüm ortağı olarak çalıştıkları firmaların iş gücü, işletme kapasitesi ve profesyonel ekipleri ile tamamladıkları referans projeleri, söz konusu yapım işi ihalesinde firmalarının evvelki referansları ile bağdaştırıldığında çözüm ortağı firmaların ve teklife esas iş kalemlerinin çoğunluğunun fabrikasyon ortamında ve kendi firma personelince şantiye ortamında imal edileceği belirtilerek bu hususların yapım yönteminin ekonomik olması ve kendilerinin kullanacağı avantajlı koşul olarak değerlendirilmesi ve bu yapım işinin firmalarına yaptırılması durumunda tüm özgünlüğünü muhafaza edeceğinin ifade edildiği, idarenin de bu ifadelerden hareketle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.11’incimaddesindeki “Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir." açıklama ile 45.1.12’ ncimaddesindeki “Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır. " açıklaması gereğince başvuru sahibi tarafından yapım yönteminin ekonomik olması ve seçilen teknik çözümler, yapım işinin verine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen yapım işinin özgünlüğü ile ilgili herhangi bir belge sunulmadığı gerekçesi ile açıklama istenen iş kalemlerinin analizlerinde öngörülen %1’lik kar ve genel giderin genel giderleri karşılamadığı gerekçesine ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı 45’inci ve (kısmen) 38’inci maddeleri uyarınca; idarelerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaklaşık maliyet hesabı sırasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ve “sıralı analiz girdileri tablosu” oluşturması, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlenmesi ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmaması, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi ve bu analiz girdileri için açıklama yapılmasının istenilmemesi, teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden istenecek açıklama yazısında açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Söz konusu açıklamalar gereğince isteklilerin idarece aşırı düşük teklif açıklama istem yazısında belirtilen iş kalemleri ve analiz girdilerine ilişkin olarak belgelendirme şartını yerine getirmeleri gerekmekte olup, genel giderler ile şirkete ilişkin bilgi mahiyetindeki değerlendirmelerin belgelendirmelerine gerek bulunmamaktadır. Dolayısıyla idarenin yukarıda ifade edilen iki gerekçesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

18.212/1 poz numaralı iş kaleminin analizinde ve hesap cetvelindeki açıklama istenen iş kalemlerinde hesap hatası yapılması gerekçesine ilişkin olarak;

18.212/1 poz numaralı iş kaleminin analizinde, kar ve genel gider dahil analiz girdilerinin toplam tutarının 11,35 TL yazılması gerekirken 13,35 TL yazıldığı, hesap cetvelinin 2, 7, 9, 11, 12, 14, 16, 19, 20, 21 ve 25 numaralı iş kaleminde hesap hatası yapıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesindeki “…Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması gereği düzeltilmiş tutarın (11,35) iş kalemi tutarının (13,35) üzerinde olmadığı anlaşıldığından idarenin değerlendirmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, hesap cetvelleri, isteklilerin teklif fiyatlarının detaylarının bilinmesi (toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar) amacıyla istenmektedir. Herhangi bir ihalede, isteklilerin tekliflerinde aritmetik hata denetimi, ya teklif birim fiyat üzerinden çıkılan ihalelerde isteklilerin birim fiyat teklif cetvelleri üzerinden yapılır ya da aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin sunmuş oldukları analizlerdeki miktar ve birim fiyatların çarpılması sonucu bulunan tutarların, teklif fiyatlarla karşılaştırılması üzerinde yapılır. Ancak bu iki durum dışında, kamu ihale mevzuatında, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden çıkılan ihalelerde, isteklilerinin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunduğu hesap cetveli üzerinde bulunduğu tespit edilen aritmetik hata nedeniyle isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi mümkün bulunmadığından, gerekçenin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin idarece yaklaşık maliyet hesabına esas olmak üzere belirlenen miktarlar ile isteklinin teklif etmiş olduğu miktarlar ve bu miktarların birbirlerine oranlarının,

Poz numarası

Yaklaşık maliyete esas miktarlar

İsteklinin teklifine esas miktarlar

Teklif miktarı/Yaklaşık maliyet miktarı (iki basamağa yuvarlanmış yaklaşık değer)

18.196/01

10.704,823

11.448,44

1,07

18.212/1

6.255,327

5.194,90

0,83

18.246/01

14.416,137

11.750,49

0,82

19.045/2

798,840

664,93

0,83

19.050/3

13.568,120

11.000,67

0,81

21.220

2.733,599

2.514,91

0,92

21.226/A

564,000

518,88

0,92

24.012/A

3.329,340

2.762,99

0,83

24.020/A

3.505,880

3.055,38

0,87

24.021/A

687,960

583,92

0,85

27.578/MK

668,850

557,09

0,83

şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

Yapım işi ihalelerinde, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin fiyat tekliflerine yönelik bilgi ve belge sunmaları gerekmekle birlikte, temel amacı isteklilerin teklif fiyatlarıyla sözleşme konusu edimin kusursuz biçimde ifasının olanağını araştıran aşırı düşük teklif değerlendirmesi işlemlerinde, isteklilerin imalat miktarlarının işin yaklaşık maliyetindeki miktarlarla kabul edilebilir oranda benzeşmesi beklenmektedir. Dolayısıyla böyle bir sınırın dışında, yüzde 18’e, yüzde 19’a yaklaşan oranlarda düşük imalat miktarlarıyla açıklama yapmak olanaklı olmadığından idarenin gerekçesinin yerinde olduğu değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi